TAND TP Đà Nẵng thí điểm số hóa hồ sơ vụ án và thủ tục tư pháp phi địa giới hành chính

Thời gian qua, thực hiện chủ trương chuyển đổi số của TAND tối cao, TAND hai cấp TP Đà Nẵng đã tiến hành chỉnh lý khối lượng lớn hồ sơ lưu trữ hình thành từ năm 1975 đến nay để phục vụ công tác số hóa dữ liệu ngành Tòa án.

Tuy nhiên, việc số hóa hồ sơ sau khi vụ án kết thúc chủ yếu phục vụ lưu trữ, chưa tạo ra sự thay đổi căn bản trong hoạt động tố tụng. Để vận hành Tòa án điện tử, hồ sơ vụ án cần được hình thành dưới dạng dữ liệu số ngay từ đầu.

TAND TP Đà Nẵng tổ chức hội nghị triển khai thí điểm số hóa hồ sơ vụ án ngay từ giai đoạn tiếp nhận, thụ lý và thực hiện thủ tục hành chính tư pháp phi địa giới hành chính.

Từ yêu cầu này, TAND TP Đà Nẵng lựa chọn cách tiếp cận chủ động: số hóa hồ sơ ngay từ khi tiếp nhận, thụ lý, bao gồm toàn bộ tài liệu, chứng cứ phát sinh trong suốt quá trình giải quyết từ sơ thẩm đến phúc thẩm, giám đốc thẩm và tái thẩm.

Việc số hóa được áp dụng đối với hồ sơ án hình sự tiếp nhận từ Viện kiểm sát, các vụ án dân sự, hành chính và các vụ việc khác thuộc thẩm quyền Tòa án. Dữ liệu được lưu trữ tại hệ thống máy chủ của TAND TP Đà Nẵng và các TAND khu vực, sử dụng song song với hồ sơ giấy và tuân thủ nghiêm các yêu cầu về bảo mật.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Chí Công – Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chánh án TAND TP Đà Nẵng nhấn mạnh, chuyển đổi số trong hoạt động Tòa án không chỉ là việc ứng dụng công nghệ mà là sự thay đổi toàn diện về tư duy quản lý, phương thức điều hành và phong cách phục vụ Nhân dân.

Số hóa hồ sơ ngay từ đầu quy trình được xác định là nền tảng để hình thành hồ sơ điện tử xuyên suốt, giảm phụ thuộc vào giấy tờ truyền thống, tăng tính minh bạch và nâng cao trách nhiệm cá nhân trong quá trình giải quyết vụ án.

Việc thí điểm số hóa hồ sơ vụ án ngay từ giai đoạn tiếp nhận, thụ lý và thực hiện thủ tục hành chính tư pháp phi địa giới hành chính sẽ được TAND TP Đà Nẵng chính thức áp dụng từ ngày 1/3/2026.

Cùng với số hóa hồ sơ, điểm nhấn quan trọng của đợt thí điểm lần này là việc triển khai thủ tục hành chính tư pháp phi địa giới hành chính. Trước đây, người dân khi khởi kiện hoặc tham gia tố tụng phải nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền. Việc nộp sai địa chỉ khiến nhiều trường hợp phải đi lại nhiều lần, phát sinh chi phí và kéo dài thời gian.

Với mô hình mới, người dân, cơ quan, tổ chức có thể nộp đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ tại bất kỳ Tòa án nào thuận tiện nhất. Tòa án nơi tiếp nhận có trách nhiệm hướng dẫn, cập nhật và chuyển ngay hồ sơ đến đơn vị có thẩm quyền thông qua hệ thống liên thông nội bộ.

Theo Chánh án TAND TP Đà Nẵng, mô hình này không làm thay đổi thẩm quyền xét xử nhưng thay đổi căn bản phương thức phục vụ, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy phục vụ Nhân dân, xóa bỏ tình trạng “cát cứ”, giảm chi phí và thời gian đi lại, đồng thời tránh quá tải cục bộ tại một số Tòa án.

Để vận hành hiệu quả mô hình mới, TAND TP Đà Nẵng đã xây dựng hệ thống hành chính tư pháp liên thông giữa Tòa án thành phố và 12 Tòa án khu vực, giúp thông tin được cập nhật theo thời gian thực, bảo đảm sự thống nhất trong tiếp nhận và xử lý hồ sơ.

Các đại biểu dự hội nghị.

Đồng thời, TAND TP ban hành quy trình tạm thời, thống nhất biểu mẫu nghiệp vụ và tổ chức đào tạo, tập huấn cho đội ngũ thẩm phán, thư ký, thẩm tra viên nhằm bảo đảm việc thực hiện đúng quy trình, hiệu quả và thực chất.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Biên Thùy – Phó Chánh án TAND tối cao ghi nhận tinh thần chủ động, sáng tạo và quyết tâm đổi mới của TAND hai cấp TP Đà Nẵng trong triển khai các mô hình cải cách tư pháp gắn với chuyển đổi số.

Đồng chí nhấn mạnh, chuyển đổi số là nhiệm vụ mang tính chiến lược của ngành, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao, kỷ luật thực thi nghiêm túc và sự phối hợp đồng bộ của các cơ quan liên quan.

Lãnh đạo TAND tối cao đề nghị Thành ủy, HĐND và UBND TP Đà Nẵng tiếp tục hỗ trợ nguồn lực, đặc biệt là hạ tầng công nghệ thông tin, an ninh mạng và điều kiện vận hành hệ thống dữ liệu điện tử; đồng thời tăng cường phối hợp trong khối nội chính để bảo đảm việc chia sẻ và xác thực thông tin được thực hiện nhanh chóng, đúng quy định pháp luật.

Đồng chí Nguyễn Chí Công – Chánh án TAND TP Đà Nẵng phát biểu tại hội nghị.

Với quyết tâm chính trị cao cùng sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền địa phương, mô hình thí điểm tại TAND TP Đà Nẵng được kỳ vọng sẽ trở thành điểm sáng của hệ thống Tòa án, tạo cơ sở để nghiên cứu, nhân rộng ra toàn quốc.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu tất yếu của nền hành chính hiện đại, việc thí điểm số hóa hồ sơ vụ án và thực hiện thủ tục hành chính tư pháp phi địa giới hành chính tại TAND TP Đà Nẵng cho thấy sự chủ động của hệ thống Tòa án địa phương trong xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, công khai, minh bạch, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp.