Bảo đảm yêu cầu chính trị, pháp luật, đối ngoại và chính sách nhân đạo của Nhà nước
Thông tư liên tịch này quy định về nguyên tắc, trình tự, thủ tục thi hành án tử hình; tổ chức thực hiện thi hành án tử hình; hoãn thi hành án tử hình; hồ sơ thi hành án tử hình; việc giải quyết cho nhận tử thi, tro cốt, hài cốt, mai táng người đã bị thi hành án tử hình và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc tổ chức thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc.
Thông tư liên tịch này áp dụng đối với các cơ quan: Công an, Quân đội, Ngoại giao, Y tế, Tòa án, Viện kiểm sát trong tổ chức thực hiện việc thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc tổ chức thực hiện thi hành án tử hình và người bị thi hành án tử hình.
Thông tư liên tịch số 09 nêu rõ nguyên tắc thi hành án tử hình, đó là: Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và các quy định về thi hành án hình sự; bảo đảm yêu cầu chính trị, pháp luật, đối ngoại và chính sách nhân đạo của Nhà nước trong thi hành án tử hình.
Bảo đảm an ninh, trật tự, vệ sinh môi trường; bảo đảm sự chỉ đạo, phân công, thống nhất của Hội đồng thi hành án tử hình; thực hiện theo đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cơ quan, đơn vị đã được pháp luật quy định.
Việc thi hành án tử hình phải được thực hiện tại địa điểm thi hành án tử hình theo quy định của pháp luật và Bộ Công an, Bộ Quốc phòng.
Bên cạnh đó, Thông tư liên tịch số 09 cũng quy định về tổ chức thực hiện việc thi hành án tử hình. Cụ thể gồm: Ra quyết định thi hành án tử hình; Xây dựng kế hoạch thi hành án tử hình; Phiên họp của Hội đồng thi hành án tử hình; Triển khai việc thi hành án tử hình; Hoãn thi hành án tử hình; Hồ sơ thi hành án tử hình; Biên bản thi hành án tử hình.
Trường hợp người bị thi hành án tử hình chết trước khi đưa ra thi hành án tử hình
Về trường hợp người bị thi hành án tử hình chết trước khi đưa ra thi hành án tử hình, Thông tư liên tịch số 09 nêu rõ: Trong thời gian giam giữ chờ thi hành án tử hình đối với trường hợp đã có quyết định thi hành án tư hình, quyết định thành lập Hội đồng thi hành án tử hình, người bị thi hành án tử hình chết trước khi đưa ra thi hành án tử hình thì Giám thị Trại tạm giam nơi giam giữ người bị kết án tử hình phải thông báo ngay cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có thẩm quyền để xác định nguyên nhân chết, đồng thời thông báo cho Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình.
    |
 |
| VKSND khu vực 5, tỉnh Hà Tĩnh tổ chức Lễ ký kết Quy chế phối hợp trong công tác tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự với TAND khu vực 5 và Phân trại tạm giam Hương Sơn. (Ảnh minh hoạ) |
Sau khi tiến hành xong các thủ tục xác định nguyên nhân chết và được phép của cơ quan có thẩm quyền, Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình giao cho cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh hoặc cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi Tòa án ra quyết định thi hành án tử hình có trách nhiệm thông báo cho người có đơn đề nghị đến nhận tử thi người có quyết định thi hành án tử hình về mai táng hoặc tổ chức mai táng.
Trường hợp người bị thi hành án tử hình chết trên đường áp giải đến địa điểm thi hành án tử hình, Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình phải thông báo cho cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh hoặc cơ quan thi hành án hình sự cấp quản khu nơi có địa điểm thi hành án tử hình biết, đồng thời thông báo cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có thẩm quyền nơi người bị thi hành án tử hình chết để tiến hành làm các thủ tục theo quy định của pháp luật.
Sau khi tiến hành xong các thủ tục xác định nguyên nhân chết và được phép của cơ quan có thẩm quyền, Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình giao cho cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh hoặc cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi Tòa án ra quyết định thi hành án tử hình có trách nhiệm thông báo cho Cục Lãnh sự Bộ Ngoại giao hoặc cơ quan có thẩm quyền của Bộ Ngoại giao trong trường hợp người chết là người nước ngoài, người có đơn đề nghị đến nhận tử thi người có quyết định thi hành án tử hình về mai táng hoặc tổ chức mai táng.
Chi phí mai táng người bị thi hành án tử hình chết trước khi đưa ra thi hành án tử hình thực hiện theo quy định tại Điều 4 của Nghị định số 203/2026/NĐ-CP và các quy định pháp luật khác có liên quan.
Trách nhiệm của VKSND cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu
Về trách nhiệm của VKSND cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu, Thông tư liên tịch số 09 quy định: Kiểm sát việc tuân theo pháp luật của TAND cấp tỉnh, Tòa án quân sự cấp quân khu trong việc ra quyết định thi hành án tử hình và thực hiện theo quy định tại Điều 73 của Luật Thi hành án hình sự; quy định của Thông tư liên tịch này; quy định của pháp luật có liên quan.
Kiểm sát việc tuân theo pháp luật của TAND cấp tỉnh, Tòa án quân sự cấp quân khu, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu về việc giải quyết các thủ tục liên quan đến cho nhận hoặc không cho nhận tử thi, tro cốt, hài cốt của người đã bị thi hành án tử hình.
Kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Hội đồng thi hành án tử hình về trình tự, thủ tục trong quá trình thi hành án tử hình, hoãn thi hành án tử hình; kiểm sát hoạt động thi hành án tử hình của cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu và cán bộ, chiến sĩ trực tiếp thi hành án tử hình theo quy định của pháp luật và quy định của Thông tư liên tịch này.
Thông tư liên tịch này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026. Thông tư liên tịch số 02/2020/TTLT-BCA-BQP-BYT-BNG-TANDTC-VKSNDTC ngày 14/10/2020 giữa Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế, Bộ Ngoại giao, TAND tối cao, VKSND tối cao quy định về việc phối hợp tổ chức thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc hết hiệu lực kể từ ngày Thông tư liên tịch này có hiệu lực thi hành.
Đối với quyết định thi hành án tử hình, quyết định thành lập Hội đồng thi hành án tử hình của Tòa án mà đến thời điểm Thông tư liên tịch này có hiệu lực nhưng chưa được thi hành thì áp dụng các quy định của Thông tư liên tịch này.