Một số chính sách mới liên quan đến sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự

Đồng chí Hồ Đức Anh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Viện trưởng Thường trực VKSND tối cao chủ trì Hội thảo.

Sáng 25/3, tại trụ sở cơ quan, VKSND tối cao tổ chức Hội thảo về một số chính sách mới liên quan đến sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự. Đồng chí Hồ Đức Anh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Viện trưởng Thường trực VKSND tối cao chủ trì Hội thảo. Tham dự Hội thảo có đại diện Ban Nội chính Trung ương; Bộ Công an; Tòa án nhân dân tối cao; Bộ Tư pháp; các Kiểm sát viên VKSND tối cao; lãnh đạo nhiều Cục, Vụ thuộc VKSND tối cao cùng đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu trong và ngoài ngành KSND…

5 nội dung mới

Được sự phân công của Ban Tổ chức, đồng chí Đỗ Văn Thường, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Pháp chế (Vụ 14), VKSND tối cao trình bày Báo cáo đề dẫn: “Một số nội dung sửa đổi, bổ sung Bộ luật Tố tụng hình sự”.

Đồng chí Hồ Đức Anh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Viện trưởng Thường trực VKSND tối cao chụp ảnh lưu niệm cùng các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học tham dự Hội thảo.

Theo đó, có 5 nội dung mới, gồm:

Nội dung 1: Thủ tục xem xét quyết định áp dụng hình phạt nhẹ hơn trong trường hợp người phạm tội nhận tội, nhận hình phạt để được hưởng khoan hồng, gồm:

Thứ nhất: Bổ sung chế định “Thủ tục xem xét quyết định áp dụng hình phạt trong trường hợp người phạm tội nhận tội, nhận hình phạt để được hưởng khoan hồng”, cụ thể như sau: “Trường hợp bị can, bị cáo thành khẩn khai báo, tự nguyện khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại, nhận tội, nhận hình phạt thì các cơ quan tiến hành tố tụng xem xét quyết định áp dụng hình phạt nhẹ hơn”. 

Thứ hai: Quy định thẩm quyền xem xét, quyết định việc nhận tội, nhận hình phạt của các cơ quan, người tiến hành tố tụng ở các giai đoạn (giai đoạn điều tra; giai đoạn truy tố; giai đoạn chuẩn bị xét xử).

Thứ ba: Quy định trường hợp, căn cứ, điều kiện.

Thứ tư: Quy định cơ chế kiểm soát để không bị lạm dụng.

Đồng chí Hồ Đức Anh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Viện trưởng Thường trực VKSND tối cao chủ trì và phát biểu tại Hội thảo.

Nội dung 2: Thủ tục xem xét quyết định không truy cứu trách nhiệm hình sự, gồm:

Một là: Bổ sung quy định “thủ tục xem xét quyết định không truy cứu trách nhiệm hình sự”.

Hai là: Quy định về thẩm quyền xem xét quyết định.

Ba là: Quy định cơ chế kiểm soát để không bị lạm dụng.

Nội dung 3: Tố tụng điện tử/tố tụng trực tuyến, gồm:

Thứ nhất: Bổ sung nội dung: Việc áp dụng tố tụng điện tử/tố tụng trực tuyến (chứng cứ điện tử, thủ tục tố tụng trực tuyến, số hóa hồ sơ, thông báo, tống đạt,  giao, nhận, gửi hồ sơ tài liệu, chứng cứ,…) tuân thủ các quy định của Bộ luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, bí mật nhà nước, bí mật cá nhân; không được làm hạn chế hoặc cản trở việc thực hiện các quyền, nghĩa vụ của người tham gia tố tụng, bảo đảm các chủ thể tố tụng theo dõi được đầy đủ hình ảnh, âm thanh và tham gia các thủ tục tố tụng tại cùng một thời điểm. Các trình tự, thủ tục tố tụng điện tử/tố tụng trực tuyến có giá trị pháp lý như trình tự, thủ tục tố tụng trực tiếp.  

Hoạt động tố tụng điện tử/tố tụng trực tuyến dựa trên nền tảng số, thông qua mạng internet hoặc các mạng chuyên dụng khác để thực hiện một số hoặc toàn bộ các khâu của quá trình tố tụng. 

Thứ hai: Quy định hình thức, phạm vi áp dụng, thẩm quyền, căn cứ, điều kiện

Thứ ba: Về chứng cứ điện tử, chứng cứ số.

Các đại biểu trong ngành KSND tham dự Hội thảo.

Các chuyên gia, nhà khoa học tham dự Hội thảo.

Nội dung 4: Bổ sung, hoàn thiện thủ tục rút gọn trong tố tụng hình sự, gồm:

Một là: Hoàn thiện thủ tục rút gọn hiện hành.

Hai là: Bổ sung quy định thủ tục xét xử nhanh.

Ba là: Xét xử phúc thẩm bút lục.

Những nội dung khác, gồm:

Một là: Hoàn thiện chế định điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt bị can, bị cáo

Hai là: Luật hóa các chính sách thí điểm (Xử lý tài sản, vật chứng; Thủ tục xem xét việc thu hồi tài sản không qua thủ tục kết tội).

Đồng chí Nguyễn Thị Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phát biểu tại Hội thảo.

Được sự phân công của Ban Tổ chức Hội thảo, đồng chí Hoàng Thị Quỳnh Chi, Kiểm sát viên VKSND tối cao điều hành nội dung thảo luận.

Về những vấn đề vướng mắc, bất cập từ thực tiễn, theo báo cáo, qua tổng hợp bước đầu kết quả tổng kết, rà soát thực tiễn thi hành của các bộ, ngành và Viện kiểm sát các cấp, có những vướng mắc, bất cập sau đây cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện: Quy định của BLTTHS chưa phù hợp với thực tiễn; Quy định còn thiếu, chưa được BLTTHS quy định; Quy định mâu thuẫn, chồng chéo, chưa đồng bộ; Quy định chưa cụ thể, chưa rõ, dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau; Quy định bị trùng lặp, lỗi diễn đạt, lỗi kỹ thuật trình bày, tên điều/tên chương chưa phù hợp với nội dung điều luật/nội dung chương.

Về những vấn đề đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, tư pháp trong tố tụng hình sự, Ban Tổ chức hội thảo cho biết, sẽ: Rà soát sửa kỹ thuật lập pháp trong nhiều điều luật; Rà soát cắt bỏ những thủ tục rườm rà, nhiều tầng nấc, không cần thiết; Rà soát hoàn thiện quy định về hồ sơ tố tụng trong các giai đoạn.

Về những vấn đề đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, sẽ nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên liên quan đến trình tự, thủ tục tố tụng hình sự, đặc biệt là liên quan đến xử lý tội phạm mạng theo Công ước Hà Nội năm 2025, như: Phối hợp điều tra chung; Cử Điều tra viên, Kiểm sát viên cùng tham gia điều tra vụ án; Phong tỏa, xử lý tài sản do phạm tội mà có theo yêu cầu của nước ngoài; Thu thập, bảo quản, sử dụng chứng cứ điện tử.

Sẽ sửa đổi Luật với những chính sách mới có tính đột phá

Tại Hội thảo, các đại biểu, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu trong và ngoài ngành KSND đã thảo luận sôi nổi, thẳng thắn về các vấn đề còn có khó khăn, vướng mắc, phát sinh từ thực tiễn, từ đó đề xuất các giải pháp để khắc phục, áp dụng cho lần sửa đổi sắp tới của Bộ luật Tố tụng hình sự…

Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí Hồ Đức Anh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Viện trưởng Thường trực VKSND tối cao ghi nhận, đánh giá cao ý kiến đóng góp sâu sắc, tâm huyết, có giá trị khoa học và thực tiễn từ các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học. Đồng chí Phó Viện trưởng Thường trực VKSND tối cao khẳng định, đây là những ý kiến quan trọng để Cơ quan soạn thảo nghiên cứu, chọn lọc, tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền.

Đồng chí Phó Viện trưởng Thường trực VKSND tối cao Hồ Đức Anh cho biết, Cơ quan soạn thảo sẽ triển khai công việc một cách linh hoạt, kết hợp giữa việc xin ý kiến về các định hướng lớn, đồng thời tiếp nhận các góp ý cụ thể. Mục tiêu là sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự với những chính sách mới có tính đột phá, đạt chất lượng tốt nhất, đáp ứng yêu cầu về đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật và yêu cầu từ thực tiễn…

Một số hình ảnh tại Hội thảo:

PGS.TS Nguyễn Đức Hạnh, Giám đốc Học viện Tòa án (Tòa án nhân dân tối cao) phát biểu tại Hội thảo.

GS.TS Võ Khánh Vinh, nguyên Phó Chủ tịch Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam phát biểu tại Hội thảo.

PGS.TS Hoàng Thị Minh Sơn, nguyên Trưởng khoa Pháp luật hình sự, trường Đại học Luật Hà Nội phát biểu tại Hội thảo.

Đại diện Bộ Công an phát biểu tại Hội thảo.

Đại diện Tòa án nhân dân tối cao phát biểu tại Hội thảo.

Đại diện Ban Nội chính Trung ương phát biểu tại Hội thảo.