Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, ngày 16 và 17/3/2026, VKSND khu vực 8 – Hà Nội đã liên tiếp ban hành hai kiến nghị dân sự công ích gửi Chủ tịch UBND xã Sơn Đồng và Chủ tịch UBND xã An Khánh, TP Hà Nội, kiến nghị xử lý các bãi rác gây ô nhiễm môi trường và cản trở giao thông 2 địa phương này, làm ảnh hưởng tới đời sống người dân.
    |
 |
| Người dân đổ rác không đúng quy định tràn ra đường, gây ô nhiễm môi trường và cản trở giao thông. |
Cụ thể, qua tiếp nhận phản ánh của người dân và kiểm tra thực tế, VKSND khu vực 8 – Hà Nội xác định, tại bãi rác dân sinh thôn Hậu Ái, xã Sơn Đồng, tình trạng đổ rác thải không đúng quy định diễn ra trong thời gian dài. Dù khu vực này đã được quy hoạch, rào chắn, nhưng nhiều cá nhân, tổ chức vẫn đổ rác ra ngoài phạm vi cho phép, khiến rác tràn ra lòng đường, gây cản trở giao thông, ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.
Trên cơ sở đó, để đảm bảo pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân được bảo vệ, ngày 16/3/2026, VKSND khu vực 8 - Hà Nội đã ban hành Kiến nghị dân sự công ích số 07KN-VKS-DS, gửi Chủ tịch UBND xã Sơn Đồng thực hiện một số nội dung:
Chỉ đạo các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể thuộc UBND xã tổ chức rà soát, đánh giá toàn diện thực trạng việc tập kết rác thải ngoài khu vực quy định; yêu cầu đơn vị vệ sinh môi trường khẩn trương thu gom, vận chuyển rác về đúng nơi tập kết, thực hiện phân loại, xử lý thường xuyên, không để xảy ra tình trạng tồn đọng kéo dài gây cản trở giao thông và ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống người dân. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành quy định về đổ rác đúng nơi, đúng thời gian; bố trí biển báo tại các điểm tập kết nhằm ngăn ngừa tình trạng đổ rác trái phép.
|
 |
| Hình ảnh rác bị đổ tràn ra đường tại thôn Hậu Ái, xã Sơn Đồng, trước khi VKSND khu vực 8 kiến nghị. |
|
 |
| Hình ảnh bãi rác tại thôn Hậu Ái, xã Sơn Đồng được don dẹp sau kiến nghị của VKSND khu vực 8 - Hà Nội. |
Tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức có hành vi đổ rác, chất thải không đúng quy định gây ô nhiễm môi trường; đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát, kết hợp trích xuất dữ liệu từ hệ thống camera để kịp thời phát hiện, xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm, đặc biệt là tình trạng đổ trộm, đốt rác thải trái phép.
Tổ chức rà soát trên toàn địa bàn các điểm phát sinh bãi rác dân sinh tự phát, tình trạng đổ, đốt, tập kết rác trái quy định gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng môi trường sống và xâm phạm lợi ích công, từ đó có biện pháp xử lý, khắc phục triệt để theo đúng quy định của pháp luật.
Tương tự, tại xã An Khánh, tình trạng đổ rác thải sinh hoạt và công nghiệp trái phép tại tuyến đường Vân Côn, thôn Mộc Hoàn Giáo cũng diễn ra phức tạp. Rác thải tồn đọng với khối lượng lớn, tràn ra đường giao thông, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến đời sống dân cư.
|
 |
| Hình ảnh rác bị đổ tràn ra đường tại thôn Mộc Hoàn Giáo, xã An Khánh trước khi VKSND khu vực 8 kiến nghị. |
Trước thực trạng này, ngày 17/3/2026, VKSND khu vực 8 tiếp tục ban hành Kiến nghị dân sự công ích số 09/KN-VKS-DS gửi Chủ tịch UBND xã An Khánh, đề nghị địa phương khẩn trương tổ chức thu gom, xử lý rác thải; lắp đặt biển báo, tăng cường giám sát; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm và rà soát các điểm phát sinh tương tự trên địa bàn.
Đáng chú ý, cả hai kiến nghị đều được chính quyền địa phương tiếp thu nghiêm túc và nhanh chóng triển khai thực hiện.
Ngày 27/3, UBND xã Sơn Đồng đã ban hành văn bản số 723/UBND-KT phúc đáp VKSND khu vực 8, đồng thời chỉ đạo các đơn vị chức năng tổ chức thu gom, dọn dẹp toàn bộ lượng rác tồn đọng; duy trì vệ sinh môi trường hằng ngày; tăng cường tuyên truyền, vận động người dân thực hiện đúng quy định về tập kết rác. Công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm cũng được đẩy mạnh, từng bước khắc phục tình trạng ô nhiễm kéo dài.
|
 |
| Sau khi VKSND khu vực 8 kiến nghị, UBND xã An Khánh tiếp thu, chỉ đạo, tổ chức thu dọn bãi rác tại thôn Mộc Hoàn Giáo gây ô nhiễm môi trường và cản trở giao thông. |
Cùng ngày, UBND xã An Khánh cũng đã ban hành văn bản số 819/UBND-KT trả lời kiến nghị của VKSND khu vực 8, đồng thời chỉ đạo các lực lượng chức năng phối hợp thu gom, vận chuyển toàn bộ lượng rác thải tại khu vực vi phạm; lắp đặt biển cấm đổ rác, đốt rác; xây dựng kế hoạch lắp đặt camera giám sát nhằm phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi tái vi phạm. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, vận động người dân ký cam kết đổ rác đúng nơi, đúng thời gian, góp phần nâng cao ý thức cộng đồng.
Việc UBND xã Sơn Đồng và UBND xã An Khánh ban hành văn bản phúc đáp VKSND khu vực 8 - Hà Nội theo đúng quy định, đồng thời triển khai đồng bộ các giải pháp xử lý, khắc phục việc tập kết rác, đổ rác tràn nan ra đường gây ô nhiễm môi trường và cản trở giao thông đã cho thấy sự chuyển biến tích cực trong công tác quản lý nhà nước về môi trường ở cơ sở. Những điểm nóng về rác thải từng gây bức xúc đã cơ bản được xử lý, môi trường sống của người dân được cải thiện rõ rệt.
|
 |
| Sau khi tổ chức thu dọn rác, UBND xã Sơn Đồng đã chỉ đạo lắp đặt camera an ninh theo dõi, phát hiện hành vi đổ rác trái quy định. |
Thực tiễn tại 2 địa phương nêu trên là minh chứng rõ nét cho thấy hiệu quả của Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội trong việc trao thêm quyền cho Viện kiểm sát nhằm bảo vệ lợi ích công cộng và quyền dân sự của nhóm yếu thế. Thông qua cơ chế kiến nghị dân sự công ích, các vi phạm trong đời sống xã hội được phát hiện kịp thời, yêu cầu xử lý và được chính quyền địa phương nghiêm túc thực hiện.
Quan trọng hơn, người dân chính là đối tượng được thụ hưởng trực tiếp chuyển biến rõ nét này. Khi môi trường được cải thiện, giao thông được đảm bảo, đời sống sinh hoạt được nâng cao, niềm tin của nhân dân vào pháp luật và các cơ quan bảo vệ pháp luật tiếp tục được củng cố.