    |
 |
| Văn bản kiến nghị của VKSND Khu vực 11 gửi Sở Tư pháp TP Hồ Chí Minh. |
Khi kiến nghị chưa được UBND phường thực hiện
Trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, ngày 4/2/2026, VKSND Khu vực 11 TP Hồ Chí Minh ban hành Kiến nghị số 03/KN-VKS gửi Chủ tịch UBND phường Phước Thắng về việc cấp Giấy khai sinh cho hai cháu Lê Thị Thiên Kim (SN 24/6/2016) và Danh Thiên Bảo (SN 15/9/2019).
Theo đó, qua xác minh, hai cháu bé nói trên đang cư trú tại phường Phước Thắng nhưng chưa được đăng ký khai sinh. Cha mẹ các cháu sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn; do hoàn cảnh gia đình nên việc đăng ký khai sinh chưa được thực hiện. Hiện bà nội trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và đề nghị cơ quan chức năng hỗ trợ để bảo đảm quyền lợi cho các cháu.
VKSND Khu vực 11 xác định việc trẻ em không có Giấy khai sinh ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền nhân thân, quyền được bảo vệ, chăm sóc, giáo dục và tiếp cận chính sách an sinh xã hội theo quy định của Luật Trẻ em năm 2016 và Luật Hộ tịch năm 2014. Trên cơ sở đó, Viện kiểm sát kiến nghị UBND phường chỉ đạo bộ phận Tư pháp - Hộ tịch phối hợp rà soát, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đăng ký khai sinh cho hai cháu theo đúng quy định; đồng thời tăng cường tuyên truyền pháp luật về hộ tịch trên địa bàn.
Tuy nhiên, sau khi nhận được kiến nghị, UBND phường Phước Thắng có văn bản trả lời và cho rằng căn cứ Điều 13 Luật Hộ tịch thì trường hợp nói trên không thuộc thẩm quyền đăng ký khai sinh của UBND phường.
Qua nghiên cứu hồ sơ và đối chiếu quy định pháp luật, VKSND Khu vực 11 nhận định việc trả lời của UBND phường là chưa phù hợp; việc áp dụng pháp luật còn cứng nhắc, chưa đầy đủ, chưa đặt quyền trẻ em vào vị trí trung tâm xem xét. Theo Viện kiểm sát, cách hiểu này đã làm chậm trễ việc bảo đảm quyền được khai sinh của hai cháu - quyền cơ bản, nền tảng để thực hiện các quyền khác như học tập, chăm sóc y tế, hưởng chính sách xã hội.
|
 |
| VKSND Khu vục 11 TP Hồ Chí Minh phối hợp trao Giấy khai sinh cho hai cháu cháu Lê Thị Thiên Kim và Danh Thiên Bảo. |
Tiếp tục kiến nghị Sở Tư pháp để bảo vệ triệt để quyền trẻ em
Trước thực tế trên, ngày 25/2/2026, VKSND Khu vực 11 đã có văn bản kiến nghị gửi Sở Tư pháp TP Hồ Chí Minh, đề nghị hướng dẫn và chỉ đạo UBND phường Phước Thắng xem xét, giải quyết việc đăng ký khai sinh cho hai cháu theo đúng quy định pháp luật.
Văn bản nêu rõ: đây là trường hợp điển hình vẫn còn xảy ra trên thực tế khi trẻ em chưa được cấp Giấy khai sinh; do đó cần có cách hiểu và áp dụng pháp luật thống nhất, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhóm dễ bị tổn thương là trẻ em chưa được đăng ký khai sinh theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.
Đáng chú ý, kiến nghị của VKSND Khu vực 11 gửi Sở Tư pháp TP Hồ Chí Minh không chỉ dừng ở việc đề nghị giải quyết một vụ việc cụ thể, mà còn đề nghị cơ quan quản lý chuyên ngành có văn bản hướng dẫn chung đối với UBND phường, xã để áp dụng trong các trường hợp tương tự. Điều này cho thấy cách tiếp cận chủ động, hệ thống của Viện kiểm sát khi từ một vụ việc cụ thể, hướng tới khắc phục những cách hiểu chưa thống nhất trong thực tiễn áp dụng pháp luật.
Đến thời điểm hiện tại, dù Sở Tư pháp TP Hồ Chí Minh chưa có văn bản phản hồi chính thức, tuy nhiên việc VKSND Khu vực 11 tiếp tục kiến nghị lên cơ quan quản lý cấp trên thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm và sự quyết liệt trong triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội. Thay vì dừng lại khi kiến nghị ban đầu chưa được thực hiện, cơ quan Kiểm sát đã sử dụng các công cụ pháp lý phù hợp để tiếp tục bảo vệ quyền lợi cho trẻ em.
Thông tin mới nhất là trong khi chờ đợi phản hồi của Sở Tư pháp TP Hồ Chí Minh, mới đây UBND phường Phước Thắng sau khi nghiên cứu kỹ nội dung kiến nghị cũng như các quy định pháp luật hiện hành đã tiến hành cấp Giấy khai sinh cho 2 cháu Lê Thị Thiên Kim và Danh Thiên Bảo.
Như vậy có thể thấy, hiệu quả ban đầu của việc thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 không chỉ nằm ở số lượng vụ việc được giải quyết dứt điểm, mà còn ở cách thức Viện kiểm sát tham gia vào quá trình bảo đảm quyền dân sự cho nhóm yếu thế. Trong vụ việc này, vai trò của ngành Kiểm sát nhân dân được thể hiện rõ ở sự kiên trì theo đuổi đến cùng mục tiêu bảo vệ quyền khai sinh - một quyền cơ bản nhưng có ý nghĩa quyết định đối với tương lai của trẻ em.
Việc tiếp tục gửi văn bản kiến nghị Sở Tư pháp của VKSND Khu vực 11 TP Hồ Chí Minh cũng cho thấy hình ảnh một cơ quan thực thi quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp không chỉ dừng ở phạm vi tố tụng truyền thống, mà còn chủ động tham gia bảo vệ lợi ích công, bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương theo đúng tinh thần mà Quốc hội đã đặt ra tại Nghị quyết số 205/2025/QH15.
Trong bối cảnh cải cách tư pháp và tăng cường bảo đảm quyền con người, những động thái như vậy góp phần khẳng định vị trí, vai trò của ngành Kiểm sát nhân dân trong hệ thống chính trị - là chỗ dựa pháp lý cho người yếu thế và là một mắt xích quan trọng trong việc đưa chính sách của Quốc hội vào đời sống.