Tố tụng công ích bảo vệ nguồn quỹ an sinh xã hội

Thành viên Hội đồng xét xử tham gia xét xử vụ án dân sự công ích.

Ngày 14/9, TAND khu vực 6, TP Quảng Ninh mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án dân sự công ích về “Kiện đòi tài sản công (tiền nợ BHXH)” giữa nguyên đơn là VKSND khu vực 6, TP Quảng Ninh và bị đơn là Công ty TNHH Đăng Quyền, có trụ sở tại xã Quảng Hà, TP Quảng Ninh.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Quảng Hà tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Vụ án được VKSND khu vực 6 khởi kiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Theo hồ sơ vụ án, từ thông tin do Bảo hiểm xã hội cơ sở Quảng Hà chuyển đến, VKSND khu vực 6 đã tiến hành xác minh việc Công ty TNHH Đăng Quyền chậm thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH.

Quang cảnh phiên tòa.

Kết quả xác minh cho thấy, tính đến ngày 26/5/2026, doanh nghiệp còn nợ hơn 60,6 triệu đồng tiền BHXH (gồm cả tiền lãi chậm nộp). Mặc dù cơ quan BHXH nhiều lần gửi thông báo, trực tiếp làm việc, vận động và yêu cầu khắc phục nhưng doanh nghiệp vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ.

Ngày 19/6/2026, VKSND khu vực 6 ban hành quyết định yêu cầu Công ty TNHH Đăng Quyền chấm dứt hành vi vi phạm. Tuy nhiên, doanh nghiệp cho biết đang gặp khó khăn về tài chính, chưa thu xếp được nguồn vốn để thanh toán khoản nợ.

Sau quá trình xác minh, thu thập tài liệu và yêu cầu khắc phục nhưng vi phạm chưa được chấm dứt, VKSND khu vực 6 tiếp tục kiến nghị Bảo hiểm xã hội cơ sở Quảng Hà thực hiện quyền khởi kiện. Do cơ quan BHXH không có điều kiện khởi kiện và đề nghị VKSND thực hiện quyền theo Nghị quyết số 205, ngày 20/8/2026, VKSND khu vực 6 ban hành quyết định khởi kiện vụ án dân sự công ích.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử và đại diện VKSND tập trung làm rõ căn cứ phát sinh nghĩa vụ đóng BHXH, quá trình chậm đóng, số tiền doanh nghiệp còn nợ, việc đôn đốc và yêu cầu khắc phục của cơ quan chức năng.

Đại diện VKSND khu vực 6, TP Quảng Ninh phát biểu tại phiên tòa.

Đại diện Bảo hiểm xã hội cơ sở Quảng Hà xác nhận, tính đến thời điểm xét xử, Công ty TNHH Đăng Quyền còn phải nộp tổng số tiền 61.944.812 đồng, gồm 40.720.000 đồng tiền BHXH và 21.224.812 đồng tiền lãi chậm nộp.

Ông N.Đ.Q, Giám đốc Công ty TNHH Đăng Quyền, thừa nhận khoản nợ và thống nhất với số liệu do cơ quan BHXH cung cấp. Đại diện doanh nghiệp trình bày nguyên nhân chậm đóng là hoạt động kinh doanh thua lỗ, gặp khó khăn về tài chính; đồng thời cam kết sẽ thực hiện toàn bộ nghĩa vụ theo quy định.

Trên cơ sở kết quả xét hỏi, tranh tụng và các tài liệu, chứng cứ được công khai tại phiên tòa, đại diện VKSND khẳng định việc chậm đóng kéo dài đã ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu của quỹ BHXH – nguồn tài chính công phục vụ chính sách an sinh xã hội. Đây là lợi ích công cần được bảo vệ bằng cơ chế tố tụng theo Nghị quyết số 205.

Đại diện VKSND đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện, buộc Công ty TNHH Đăng Quyền thực hiện ngay nghĩa vụ đóng số tiền BHXH còn nợ; đồng thời tiếp tục chịu tiền chậm đóng theo quy định cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ.

Phiên tòa được kết nối tới các điểm cầu theo dõi, trao đổi và rút kinh nghiệm nghiệp vụ.

Sau khi xem xét toàn diện nội dung vụ án, TAND dân khu vực 6, TP Quảng Ninh tuyên: Buộc Công ty TNHH Đăng Quyền thực hiện ngay việc nộp số tiền Bảo hiểm xã hội còn nợ tính đến ngày 14/9/2026 theo yêu cầu khởi kiện của VKSND khu vực 6. Kể từ sau ngày 14/9/2026, Công ty TNHH Đăng Quyền phải tiếp tục nộp tiền chậm nộp BHXH theo quy định của Luật BHXH cho đến khi nộp đầy đủ số tiền nộp BHXH và các khoản thu khác, đồng thời chịu án phí theo quy định.

Kết quả phiên tòa cho thấy vai trò chủ động của VKSND trong thực hiện tố tụng công ích, từ tiếp nhận nguồn tin, xác minh, thu thập chứng cứ, yêu cầu chấm dứt vi phạm, tạo điều kiện để doanh nghiệp tự khắc phục đến khởi kiện khi nghĩa vụ vẫn chưa được thực hiện.

Việc đưa vụ án ra xét xử không chỉ nhằm thu hồi một khoản tiền cụ thể mà còn góp phần bảo vệ nguồn quỹ an sinh xã hội, nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật của người sử dụng lao động và khẳng định hiệu quả thực tiễn của cơ chế VKSND khởi kiện vụ án dân sự công ích.