Thực hiện Nghị quyết 205: VKSND TP Hà Nội thu hồi hơn 131.000 m2 đất công, hơn 219 tỉ đồng

Sáng 10/9/2026, VKSND tối cao tổ chức khảo sát kết quả thực hiện thí điểm Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công (Nghị quyết 205) tại VKSND TP Hà Nội.

Đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao phát biểu tại buổi khảo sát.

Đoàn khảo sát do đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao làm Trưởng đoàn. Tham gia đoàn có đồng chí Trần Thế Kính, Kiểm sát viên VKSND tối cao, Vụ trưởng Vụ 9, Phó Trưởng đoàn; đồng chí Lã Thị Tú Anh, Kiểm sát viên cao cấp, Phó Vụ trưởng Vụ 9 cùng các Kiểm sát viên Vụ 9, VKSND tối cao.

Cùng tham gia đoàn khảo sát có đồng chí Nguyễn Thị Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; đại diện Ban Nội chính Trung ương, Văn phòng Chính phủ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, TAND tối cao, Bộ Tư pháp.

Về phía TP Hà Nội có đồng chí Phan Thị Thanh Mai, Phó Chủ tịch HĐND TP Hà Nội cùng đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành. Về phía VKSND TP Hà Nội có đồng chí Nguyễn Hoài Nam, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Viện trưởng VKSND TP Hà Nội; các đồng chí Phó Viện trưởng, lãnh đạo các phòng nghiệp vụ, lãnh đạo 12 VKSND khu vực và các Kiểm sát viên được phân công thực hiện Nghị quyết 205.

Quang cảnh bổi khảo sát.

Tại buổi khảo sát, các đại biểu đã xem báo cáo bằng hình ảnh về kết quả hơn 8 tháng thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của VKSND hai cấp TP Hà Nội. Theo báo cáo, VKSND hai cấp TP Hà Nội đã tiếp nhận 2.160 thông tin liên quan đến các vụ việc dân sự công ích; thụ lý kiểm tra, xác minh 2.113 vụ việc, trong đó có 53 vụ việc bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương và 2.060 vụ việc bảo vệ lợi ích công. Đến nay, 1.516 vụ việc đã được giải quyết, đạt 71,8%.

Trong quá trình kiểm tra, xác minh, Viện kiểm sát đã thu thập tài liệu, dữ liệu điện tử, hồ sơ địa chính, dữ liệu thuế, dữ liệu đóng, nộp bảo hiểm xã hội đối với 100% vụ việc thụ lý; trực tiếp làm việc, lập biên bản ghi lời khai tại hơn 850 vụ việc và trực tiếp kiểm tra, đánh giá hiện trường, xem xét thẩm định tại chỗ đối với 48 vụ việc.

Ở giai đoạn tiền khởi kiện, VKSND hai cấp TP Hà Nội đã ban hành 1.534 Quyết định yêu cầu chấm dứt vi phạm; tổ chức làm việc trực tiếp yêu cầu các chủ thể có hành vi vi phạm chấm dứt hành vi, khắc phục hậu quả đối với 473 vụ việc và ban hành 119 kiến nghị phòng ngừa, khắc phục vi phạm. Hơn 86,7% đơn vị, doanh nghiệp, cá nhân bị yêu cầu đã nghiêm túc chấp hành đầy đủ, nộp tiền hoặc khắc phục vi phạm.

Các đại biểu tham gia buổi khảo sát.

Kết quả, tổng số tiền đã thu hồi về cho ngân sách nhà nước và quỹ Bảo hiểm xã hội hơ 219,1 tỉ đồng. Bên cạnh đó, về đất đai, tài nguyên, thu hồi, khôi phục quyền quản lý cho Nhà nước đối với 131,456 m² đất công, đất nông nghiệp bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích; đang tiến hành khởi kiện giải quyết tại Tòa án để đòi lại 197.793 m² đất mặt nước và bãi nổi tại hồ Đồng Đắp và 14 khu đất công tại xã Trung Giã;

Về môi trường sinh thái, cảnh quan đô thị, bảo vệ người tiêu dùng, đã khôi phục toàn bộ không gian cảnh quan văn hóa Hồ Tây tại vườn hoa Lạc Long Quân, hồ Hàm Long - phố Từ Hoa, lập lại an toàn giao thông hành lang đường sắt Cửa Nam; Xử lý dứt điểm các bãi rác tự phát gây ô nhiễm kéo dài tại xã Bình Minh, bãi rác Tây Phương, xử lý ô đất phế thải A4/NO Yên Hòa, xử lý ô nhiễm cơ sở giết mổ tại xã Phúc Sơn…;

Đối với nhóm dễ bị tổn thương, VKSND hai cấp TP Hà Nội đã trực tiếp can thiệp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho 43 cá nhân. Trong đó, phối hợp với chính quyền cơ sở cấp Giấy khai sinh cho 26 trẻ em, người có hoàn cảnh éo le, bố mẹ không có giấy tờ tùy thân hoặc bị bỏ rơi; cấp căn cước cho 7 người; bảo vệ quyền nhân thân, công nhận kết quả học tập cho 5 người; kiến nghị khôi phục quyền hưởng chế độ hưu trí, trợ cấp xã hội cho 5 người cao tuổi và người khuyết tật. Viện kiểm sát cũng hỗ trợ khởi kiện 6 vụ việc bảo vệ chủ thể yếu thế và 100% các vụ việc này được Tòa án thụ lý, giải quyết.

Đồng chí Nguyễn Thị Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phát biểu tại buổi khảo sát.

Về công tác khởi kiện vụ án dân sự công ích, VKSND TP Hà Nội đã ban hành 44 Quyết định khởi kiện, gồm 21 vụ án trong lĩnh vực thuế, 17 vụ án về đất đai, tài sản công và 6 vụ án về bảo hiểm xã hội. 100% quyết định khởi kiện kèm hồ sơ, tài liệu, chứng cứ đã được chuyển đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền để xem xét, thụ lý.

TAND đã thụ lý 28 vụ án, trong đó 6 vụ án đã được đưa ra xét xử sơ thẩm. Kết quả, 100% vụ án được đưa ra xét xử đều được Tòa án chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát, tuyên buộc các doanh nghiệp nộp các khoản nợ vào ngân sách nhà nước. Tổng số tiền thuế Tòa án tuyên buộc truy thu trong 6 vụ án đã xét xử là hơn 68,71 tỉ đồng. Ngoài ra, 2 vụ án được đình chỉ do bị đơn tự giác nộp đủ 100% tiền thuế nợ đọng và tiền phạt chậm nộp.

Trong thực hiện chức năng kiểm sát và tham gia tố tụng, các đơn vị đã phân công Kiểm sát viên nghiên cứu hồ sơ, tham gia phiên tòa, thực hiện nhiệm vụ của Viện kiểm sát với tư cách chủ thể khởi kiện, đồng thời kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Tòa án và những người tham gia tố tụng.

Đồng chí Phan Thị Thanh Mai, Phó Chủ tịch HĐND TP Hà Nội phát biểu tại buổi khảo sát.

Các đại biểu tham gia buổi khảo sát.

VKSND khu vực 5 phối hợp cùng TAND cùng cấp đã tổ chức phiên tòa xét xử dân sự công ích sơ thẩm đầu tiên của TP Hà Nội vào ngày 31/7/2026, phiên tòa được tổ chức dưới hình thức trực tuyến rút kinh nghiệm trong VKSND hai cấp. Ngày 25/8/2026, VKSND khu vực 3 phối hợp cùng TAND cùng cấp tiếp tục tổ chức phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm đối với vụ án khởi kiện đòi nợ thuế. Tòa án chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện và tuyên buộc doanh nghiệp nộp ngân sách hơn 15,2 tỉ đồng.

Cùng với việc trực tiếp xử lý các vụ việc, 100% đơn vị VKSND hai cấp TP Hà Nội đã ký Quy chế phối hợp liên ngành với Tòa án, Cơ quan Thi hành án dân sự, cơ quan Thuế, Bảo hiểm xã hội, Quản lý thị trường, UBND và Công an các xã, phường trên trên địa bàn thành phố.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi khảo sát, đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao cho biết, qua báo cáo của VKSND TP Hà Nội, 3 VKSND khu vực và ý kiến đánh giá của chính quyền cơ sở, các cơ quan, đơn vị về kết quả, tác động của cơ chế mới, Đoàn khảo sát ghi nhận, đánh giá cao sự chủ động của Đảng ủy, lãnh đạo VKSND TP Hà Nội và VKSND các khu vực trong triển khai nhiệm vụ mới, đạt được một số kết quả bước đầu quan trọng.

Đồng chí Trần Thế Kính, Kiểm sát viên VKSND tối cao, Vụ trưởng Vụ 9 phát biểu tại buổi khảo sát.

Quang cảnh buổi khảo sát.

Đảng ủy và lãnh đạo VKSND TP Hà Nội đã ban hành Nghị quyết, nhiều quyết định, kế hoạch và văn bản chỉ đạo; tham mưu Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Chỉ thị số 04-CT/TU. VKSND TP Hà Nội cũng đã ký kết và tổ chức thực hiện cơ chế phối hợp với 12 sở, ngành và 6 tổ chức hội. VKSND hai cấp bước đầu hình thành cơ chế tiếp nhận, sàng lọc, xử lý thông tin từ cấp thành phố đến khu vực; phối hợp với cơ quan Thuế, Bảo hiểm xã hội, chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn để xác minh, áp dụng các biện pháp trước khởi kiện và chuẩn bị việc khởi kiện.

Đồng chí Nguyễn Đức Thái cho biết, phần lớn vụ việc được xử lý ngay từ giai đoạn trước khởi kiện. Khi Viện kiểm sát ban hành quyết định yêu cầu chấm dứt vi phạm, các chủ thể đã chấm dứt vi phạm, khắc phục hậu quả. Kết quả này được thể hiện qua hơn 219 tỉ đồng tiền nợ thuế, bảo hiểm xã hội đã được nộp; quyền quản lý của Nhà nước được khôi phục đối với hơn 131.000 m² đất; việc đòi lại đất mặt nước, bãi nổi tại các hồ được xử lý; một số quyền về hộ tịch, căn cước, an sinh và học tập của người thuộc nhóm dễ bị tổn thương được giải quyết. Một số vấn đề đặc thù của đô thị lớn như nước sạch, rác thải, cơ sở gây ô nhiễm, chiếm dụng không gian công cộng cũng được phát hiện và xử lý.

Theo Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Đức Thái, những kết quả bước đầu tuy chưa nhiều so với quy mô quyền, lợi ích cần bảo vệ và phần lớn mới phát sinh trong thời gian ngắn, nhưng đã tạo ra những kết quả bảo vệ cụ thể, đồng thời cung cấp những hồ sơ, vụ án và kinh nghiệm thực tiễn đầu tiên để kiểm nghiệm cơ chế.

Đồng chí Nguyễn Hoài Nam, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Viện trưởng VKSND TP Hà Nội phát biểu tại buổi khảo sát.

Các đại biểu tham gia buổi khảo sát.

Về những vấn đề phát sinh, Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Đức Thái cho biết qua báo cáo và trao đổi tại buổi làm việc, bên cạnh các kết quả đạt được, còn một số nội dung cần phối hợp với TAND tối cao để hướng dẫn thống nhất, như phạm vi loại việc, tư cách tham gia tố tụng của Viện kiểm sát và vấn đề án phí. VKSND TP Hà Nội đã chủ động giải quyết, nêu rõ quan điểm, ý kiến; đồng thời đề nghị Vụ 9 tổng hợp, tham mưu phối hợp với TAND tối cao để hướng dẫn, giải quyết.

Đối với khối lượng công việc còn lại, Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Đức Thái đề nghị Viện trưởng VKSND TP Hà Nội chỉ đạo rà soát toàn bộ các vụ việc đã tiếp nhận, thụ lý và giải quyết; xác định rõ nội dung còn phải chứng minh, cơ quan cung cấp tài liệu, biện pháp cần thực hiện và thời hạn hoàn thành. Những vụ việc đã yêu cầu, kiến nghị nhưng không được thực hiện thì chuyển sang biện pháp tiếp theo ngay khi đủ điều kiện; những vụ việc không còn căn cứ hoặc đã được khắc phục thì kết thúc theo quy định.

Trên cơ sở đặc điểm của Thủ đô, bên cạnh các loại việc về thuế và bảo hiểm xã hội, đồng chí Nguyễn Đức Thái đề nghị điều chỉnh cơ cấu nguồn việc theo hướng tập trung vào những vấn đề có nhu cầu bảo vệ thực sự trên địa bàn Hà Nội, gồm quản lý, sử dụng đất và tài sản công; ao hồ, đất bãi và không gian công cộng; môi trường tại làng nghề, khu dân cư và khu vực đô thị hóa; nước sạch, an toàn thực phẩm, quyền lợi người tiêu dùng và quyền dân sự của người thuộc nhóm dễ bị tổn thương. Việc mở rộng nguồn việc phải đi đôi với khả năng xác minh, chứng minh và theo dõi đến kết quả cuối cùng, không chạy theo số lượng.

Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Đức Thái phát biểu chỉ đạo tại buổi khảo sát.

Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Đức Thái đề nghị VKSND hai cấp TP Hà Nội vừa giải quyết dứt điểm khối lượng vụ việc đang có, vừa mở rộng nguồn phát hiện và nâng cao chất lượng khởi kiện; tập thể lãnh đạo, Kiểm sát viên và công chức tiếp tục chủ động thực hiện nhiệm vụ.

Để hoàn thành nhiệm vụ, Phó Viện trưởng VKSND tối cao đề nghị Thành ủy, HĐND TP Hà Nội tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo; UBND thành phố, TAND thành phố, cơ quan Thi hành án dân sự, các sở, ban, ngành và cơ quan, tổ chức có liên quan tiếp tục phối hợp, thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo thẩm quyền.

Phát biểu tại buổi khảo sát, đồng chí Nguyễn Hoài Nam, Viện trưởng VKSND TP Hà Nội, trân trọng cảm ơn và nghiêm túc tiếp thu toàn bộ ý kiến chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao cùng các ý kiến phát biểu của thành viên Đoàn công tác. Đồng chí Nguyễn Hoài Nam khẳng định, đây là những ý kiến chỉ đạo, góp ý quan trọng để VKSND hai cấp TP Hà Nội tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15 trong thời gian tới.

Đồng chí Nguyễn Hữu Quảng, Phó Vụ trưởng Vụ Cải cách tư pháp, Ban Nội chính Trung ương phát biểu tại buổi khảo sát.

Đồng chí Nguyễn Hoài Nam trân trọng cảm ơn sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo VKSND tối cao, Thành ủy, HĐND, UBND TP Hà Nội; sự hướng dẫn, hỗ trợ của các đơn vị nghiệp vụ thuộc VKSND tối cao cùng sự phối hợp của các cơ quan, sở, ban, ngành thành phố trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết 205, góp phần để VKSND hai cấp TP Hà Nội đạt được những kết quả bước đầu.

Tiếp thu các ý kiến tại buổi khảo sát, đồng chí Nguyễn Hoài Nam đề nghị trong thời gian tới, VKSND hai cấp TP Hà Nội tiếp tục chủ động rà soát, xử lý dứt điểm các vụ việc đã tiếp nhận, nâng cao chất lượng xác minh, thu thập chứng cứ và lựa chọn những vụ việc đủ điều kiện để khởi kiện, bảo đảm việc thực hiện Nghị quyết 205 đạt hiệu quả thiết thực.

Đồng chí Lã Thị Tú Anh, Phó Vụ trưởng Vụ 9, VKSND tối cao phát biểu tại buổi khảo sát.

Đồng chí Nguyễn Thanh Hải, Thẩm phán TAND tối cao phát biểu tại buổi khảo sát.

Đồng chí Đỗ Dương Toàn, Phó Viện trưởng VKSND TP Hà Nội trả lời, giải đáp những câu hỏi của các đại biểu và kiến nghị một số vướng mắc trong quá trình thí điểm thực hiện Nghị quyết 205 trên địa Hà Nội.

Đồng chí Nguyễn Quang Hiệp, Phó Vụ trưởng Vụ Nội chính, Văn phòng Chính phủ phát biểu tại buổi khảo sát.

Đồng chí Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp phát biểu tại buổi khảo sát.

Đồng chí Nguyễn Danh Tú, Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phát biểu tại buổi khảo sát.

Đồng chí Phùng Xuân Giang, Viện trưởng VKSND khu vực 5 - Hà Nội phát biểu tại buổi khảo sát.

Đại diện lãnh đạo Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội phát biểu tại buổi khảo sát.

Đồng chí Nguyễn Văn Thuận, Viện trưởng VKSND khu vực 3 - Hà Nội phát biểu tại buổi khảo sát.

Các đại biểu tham dự buổi khảo sát.

Lãnh đạo xã Trung Giã phát biểu, báo cáo công tác phối hợp với Viện kiểm sát tại buổi khảo sát.

Các đại biểu tham dự buổi khảo sát.