Chủ động xác minh dấu hiệu lấn chiếm đất công

Qua công tác rà soát nắm bắt tình hình, VKSND khu vực 2, tỉnh Sơn La nhận thấy tại khu vực quy hoạch xây dựng Nhà bia tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ xã Bình Thuận, tỉnh Sơn La có phần diện tích đất do Nhà nước quản lý đang được một hộ gia đình sử dụng, có dấu hiệu lấn chiếm, ảnh hưởng đến quỹ đất phục vụ công trình công cộng. 

Để kiểm tra, làm rõ vụ việc, ngày 10/9/2026, VKSND khu vực 2 đã trực tiếp khảo sát, xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ.

leftcenterrightdel
 Tổ công tác VKSND khu vực 2, tỉnh Sơn La tiến hành đo đạc, xác minh tại khu đất.

Qua làm việc với UBND xã Bình Thuận và nghiên cứu hồ sơ địa chính, hồ sơ kỹ thuật thửa đất, cùng các tài liệu có liên quan, Tổ công tác xác định thửa đất số 96, tờ bản đồ số 122 có tổng diện tích khoảng 663,8m², thuộc khu vực quy hoạch xây dựng Nhà bia tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ xã Bình Thuận. 

Kết quả xác minh cho thấy trong tổng diện tích nêu trên, khoảng 421m² đã được sử dụng để xây dựng công trình Nhà bia tưởng niệm, còn khoảng 242m² hiện do hộ ông N.Đ.B và bà N.T.T, trú tại bản Thái Bình, xã Bình Thuận sử dụng. Trên đất có tường kè móng đá, phía trên xây gạch; một số loại cây ăn quả và phần đất đã được cải tạo, đắp nền. 

Hiện phần diện tích này chưa được giải tỏa, bàn giao lại cho Nhà nước quản lý để phục vụ công trình Nhà bia tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ xã Bình Thuận. 

Qua làm việc, hộ gia đình ông N.Đ.B. và bà N.T.T. không cung cấp được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyết định giao đất, cho thuê đất hoặc các tài liệu, chứng cứ hợp pháp khác chứng minh quyền sử dụng đối với diện tích trên.

Gia đình ông B. trình bày đã canh tác, cải tạo và sử dụng khu đất từ lâu, trước thời điểm Nhà nước quy hoạch, xây dựng công trình tưởng niệm; đồng thời thể hiện ý kiến chấp hành chủ trương của Nhà nước, đề nghị được xem xét đối với công sức cải tạo và tài sản đã tạo lập trên đất khi bàn giao lại cho địa phương quản lý.

Viện kiểm sát kiến nghị xử lý

leftcenterrightdel
Đồng chí Lò Văn Thức, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 2 trực tiếp làm việc với hộ gia đình, chính quyền và thu thập các thông tin, tài liệu liên quan.

Từ kết quả kiểm tra, xác minh và đối chiếu hồ sơ quản lý đất đai, VKSND khu vực 2 nhận thấy, việc hộ gia đình quản lý, sử dụng diện tích đất 242m² nêu trên không có giấy tờ hợp pháp về quyền sử dụng đất, đã ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý, sử dụng quỹ đất công tại địa phương.  

Trên cơ sở Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, Luật Tổ chức VKSND và các quy định pháp luật có liên quan, VKSND khu vực 2 đã ban hành kiến nghị số 877/KN-VKS-KV2 đối với Chủ tịch UBND xã Bình Thuận về việc kiểm tra, xử lý hành vi lấn, chiếm đất và bảo vệ quỹ đất quy hoạch xây dựng Nhà bia tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ xã Bình Thuận.

Trong đó, tập trung yêu cầu UBND xã tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai, giải thích rõ cho hộ gia đình về tình trạng pháp lý của phần đất đang sử dụng, vận động tự nguyện chấm dứt việc sử dụng đất không có căn cứ hợp pháp và bàn giao lại đất thuộc Nhà nước quản lý.

Đồng thời áp dụng các biện pháp hành chính, lập hồ sơ xử lý theo quy định đối với phần diện tích 242m² thuộc thửa đất số 96, tờ bản đồ số 122, sau khi được bàn giao thì tổ chức khôi phục mốc giới, cập nhật hồ sơ địa chính, xác định đầu mối quản lý, có biện pháp ngăn ngừa tái lấn chiếm và đưa khu đất vào quản lý, sử dụng đúng mục đích phục vụ công trình tưởng niệm. 

Đồng thời, VKSND khu vực 2 cũng kiến nghị UBND xã Bình Thuận tăng cường công tác quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn, đặc biệt đối với đất công, đất phục vụ các công trình công cộng và quỹ đất dự trữ; phân công rõ trách nhiệm quản lý, tăng cường kiểm tra định kỳ, đột xuất, kịp thời tiếp nhận phản ánh và xử lý vi phạm ngay từ khi mới phát sinh, góp phần phòng ngừa các trường hợp tương tự. 

leftcenterrightdel
 Khu vực Nhà bia tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ xã Bình Thuận.

UBND xã tiếp thu kiến nghị

Sau khi nhận được kiến nghị, UBND xã Bình Thuận đã có văn bản số 2045/UBND về việc trả lời kiến nghị của Viện kiểm sát. Theo đó, UBND xã đã chỉ đạo phòng ban chuyên môn phối hợp cùng các cơ quan đơn vị rà soát, triển khai thực hiện như sau:

Tuyên truyền, phổ biến pháp luật đất đai; vận động hộ gia đình chấm dứt việc sử dụng đất không đúng quy định, tự nguyện bàn giao lại diện tích đất thuộc Nhà nước quản lý.

Rà soát hồ sơ, xác minh và lập hồ sơ xử lý đối với diện tích khoảng 242m² thuộc thửa đất số 96, tờ bản đồ số 122; áp dụng các biện pháp xử lý theo thẩm quyền.

Sau khi tiếp nhận đất, tổ chức xác định, khôi phục mốc giới, cập nhật hồ sơ địa chính, phân công trách nhiệm quản lý và thực hiện biện pháp ngăn ngừa tái lấn, tái chiếm.

Tăng cường quản lý nhà nước về đất đai, nhất là đất công và đất phục vụ công trình công cộng; thường xuyên kiểm tra, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.

Việc chủ động nắm tình hình, kiểm tra, xác minh và ban hành kiến nghị của VKSND khu vực 2 là hoạt động thiết thực trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội. Qua đó, góp phần bảo vệ quỹ đất công do Nhà nước quản lý - lợi ích công; đồng thời nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý đất đai, chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi xâm phạm lợi ích công.

Phan Hải