leftcenterrightdel
  Kiểm sát viên VKSND Khu vực 11 TP Hồ Chí Minh khảo sát thực tế ô nhiễm sau khi nhận được thông tin phản ánh.

Chỉ trong thời gian ngắn, đơn vị đã ban hành 3 văn bản kiến nghị liên quan đến công tác bảo vệ môi trường, trong đó có 2 kiến nghị gửi UBND phường Phước Thắng và 1 kiến nghị gửi UBND phường Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh.

Những tồn tại từ thực tế và nội dung kiến nghị cụ thể

Theo nội dung các văn bản, thông qua phản ánh của người dân và kiểm tra thực địa, VKSND Khu vực 11 ghi nhận tại một số tuyến đường như khu vực đường Lê Hồng Phong, khu vực giao nhau với đường Nguyễn Thị Minh Khai và một số tuyến đường thuộc phường Phước Thắng thường xuyên xảy ra tình trạng xả rác bừa bãi, không đúng nơi quy định.

Tại các khu vực này, rác thải sinh hoạt bị đổ tràn lan, không được thu gom kịp thời, gây mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống và sức khỏe của người dân.

Trên cơ sở đó, trong các kiến nghị ban hành, VKSND Khu vực 11 đã đề nghị UBND các phường chỉ đạo các đơn vị chức năng tổ chức việc thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải đúng quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, bảo đảm không để tồn đọng kéo dài.

Không dừng lại ở đó, Viện kiểm sát còn yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp cá nhân, tổ chức có hành vi xả rác không đúng nơi quy định. Đáng chú ý, một trong những nội dung được nhấn mạnh là việc công khai thông tin vi phạm và áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp nhằm nâng cao tính răn đe.

Để xử lý tận gốc tình trạng này, các kiến nghị cũng đề cập đến việc cần rà soát các điểm tập kết rác tự phát, có phương án quản lý, bố trí lại cho phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, đồng thời nghiên cứu quy hoạch các điểm thu gom rác bảo đảm đúng quy định.

Bên cạnh các giải pháp mang tính quản lý, VKSND Khu vực 11 cũng kiến nghị tăng cường lắp đặt, trích xuất dữ liệu từ hệ thống camera tại các khu vực thường xuyên xảy ra tình trạng xả rác bừa bãi, qua đó kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.

Đặc biệt, các văn bản kiến nghị đều nhấn mạnh vai trò của công tác tuyên truyền, yêu cầu chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức phổ biến pháp luật về bảo vệ môi trường, vận động người dân nâng cao ý thức, tham gia giữ gìn vệ sinh chung, xây dựng các tuyến đường xanh - sạch - đẹp.

leftcenterrightdel
 Văn bản kiến nghị của VKSND Khu vực 11.

Từ kiến nghị cụ thể đến yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý

Việc ban hành đồng thời nhiều kiến nghị với nội dung chi tiết, cụ thể cho thấy cách tiếp cận chủ động, đi từ thực tế của VKSND Khu vực 11 trong quá trình triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15.

Thay vì chỉ dừng ở việc ghi nhận vi phạm, các kiến nghị đã xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời đưa ra các giải pháp mang tính tổng thể, từ tổ chức thu gom, xử lý rác, tăng cường kiểm tra, đến việc ứng dụng công nghệ và đẩy mạnh tuyên truyền.

Điểm đáng chú ý là các kiến nghị đều yêu cầu UBND các phường có văn bản trả lời trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được, qua đó thể hiện tính ràng buộc và trách nhiệm trong việc tiếp thu, thực hiện.

Từ những vụ việc cụ thể này, có thể thấy việc triển khai Nghị quyết 205/2025/QH15 không chỉ dừng lại ở hoạt động tố tụng mà còn mở rộng sang việc phát hiện, phòng ngừa vi phạm trong quản lý nhà nước, đặc biệt ở những lĩnh vực gắn liền với đời sống hằng ngày của người dân như môi trường.

Ở góc độ thực tiễn, những kiến nghị như vậy, nếu được thực hiện nghiêm túc, không chỉ góp phần xử lý các điểm ô nhiễm cụ thể mà còn tạo chuyển biến trong ý thức chấp hành pháp luật của người dân và trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương.

Và cũng từ những khu vực tưởng như rất quen thuộc - những tuyến đường, điểm dân cư nơi rác thải từng tồn tại dai dẳng - câu chuyện về bảo vệ môi trường cho thấy không phải lúc nào cũng bắt đầu từ những vấn đề lớn, mà đôi khi lại bắt đầu từ việc kịp thời phát hiện và xử lý những vi phạm nhỏ, nhưng kéo dài.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the


Trân Định - Việt An