Đối thoại với hơn 100 doanh nghiệp về nợ bảo hiểm xã hội

Không chỉ quán triệt trách nhiệm pháp lý, Hội nghị còn dành thời gian để doanh nghiệp trực tiếp nêu khó khăn, đề xuất cơ chế và được cơ quan chức năng hướng dẫn phương án khắc phục, với mục tiêu cao nhất là bảo đảm quyền lợi người lao động.

88,4 tỉ đồng chậm đóng, nhiều đơn vị kéo dài nhiều năm

Ngày 19/8, tại Hà Nội, VKSND khu vực 1 phối hợp với Bảo hiểm xã hội cơ sở Ba Đình, TP Hà Nội tổ chức Hội nghị làm việc với các đơn vị sử dụng lao động chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN. Hội nghị rà soát hơn 100 doanh nghiệp đang có tình trạng nợ, chậm đóng bảo hiểm trên địa bàn. Đồng chí Lê Thành Long, Giám đốc BHXH cơ sở Ba Đình; đồng chí Hà Văn Bắc và đồng chí Lê Quốc Hiệp, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1, TP Hà Nội đồng chủ trì Hội nghị.

Đồng chí Lê Thành Long, Giám đốc BHXH cơ sở Ba Đình.

Tại Hội nghị, các nội dung trọng tâm được đề cập gồm: Thông tin về tình hình chậm đóng và giải quyết chế độ BHXH cho người lao động; phổ biến Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công; đồng thời thảo luận, giải đáp các ý kiến của doanh nghiệp.

Theo bà Nguyễn Thị Huyền, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội cơ sở Ba Đình, qua rà soát danh sách các đơn vị được mời làm việc, có 116 doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động thuộc diện chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN.

Các đại biểu tham dự Hội nghị.

Tính đến tháng 7/2026, tổng số tiền chậm đóng của 116 đơn vị là trên 88 tỉ đồng. Đáng chú ý, vấn đề không chỉ nằm ở số tiền chậm đóng mà còn ở thời gian kéo dài. Có 5 đơn vị chậm đóng trên 100 tháng. Đáng lưu ý, 9 đơn vị có số tiền chậm đóng từ 1 tỉ đồng trở lên; 7 đơn vị có số tiền chậm đóng từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỉ đồng. Những con số này cho thấy, tình trạng chậm đóng tại một bộ phận doanh nghiệp không còn mang tính ngắn hạn mà đã kéo dài qua nhiều kỳ, thậm chí nhiều năm.

Bà Nguyễn Thị Huyền, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội cơ sở Ba Đình phát biểu.

Trước đó, lãnh đạo VKSND khu vực 1 đã thông tin tại Hội nghị về tình trạng có doanh nghiệp nợ BHXH kéo dài tới 120 tháng, số tiền nợ trên 19 tỉ đồng. Việc nợ kéo dài không chỉ làm phát sinh nghĩa vụ tài chính mà còn tác động trực tiếp tới quyền lợi an sinh của người lao động.

Các đồng chí: Lê Thành Long, Hà Văn Bắc, Lê Quốc Hiệp điều hành thảo luận tại Hội nghị.

Tuy nhiên, theo bà Huyền, bên cạnh những đơn vị còn nợ kéo dài, cũng có doanh nghiệp đã chủ động phối hợp khắc phục. Từ thời điểm cung cấp thông tin ngày 1/6/2026 đến ngày 18/8/2026, các đơn vị trong danh sách đã nộp khoảng 3,658 tỉ đồng. Đây được xem là tín hiệu tích cực cho thấy khi cơ quan BHXH, doanh nghiệp và các cơ quan liên quan tăng cường phối hợp, việc xử lý nợ hoàn toàn có thể được thúc đẩy theo hướng thực chất hơn.

Đối thoại để doanh nghiệp tìm được hướng xử lý

Một trong những điểm đáng chú ý tại Hội nghị là sự tham dự đầy đủ của các doanh nghiệp được mời. Không chỉ tiếp nhận thông tin, đại diện nhiều doanh nghiệp đã trực tiếp nêu những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, BHTN.

Giải đáp những vướng mắc của doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp đặt vấn đề về số liệu chậm đóng, phương án khắc phục, lộ trình thực hiện nghĩa vụ và những trường hợp liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người lao động. Đồng thời, doanh nghiệp cũng đề xuất được hướng dẫn cụ thể để vừa tuân thủ pháp luật, vừa có phương án xử lý phù hợp với điều kiện thực tế.

Các ý kiến được đại diện VKSND khu vực 1 và BHXH cơ sở Ba Đình trực tiếp trao đổi, giải đáp theo hướng làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp, đồng thời hướng dẫn cách thức phối hợp, rà soát và khắc phục.

Đại diện doanh nghiệp đưa ra ý kiến thảo luận.

Theo ông Lê Thành Long - Giám đốc BHXH cơ sở Ba Đình, đối với các đơn vị gặp khó khăn về tài chính, doanh nghiệp cần chủ động trao đổi với cơ quan BHXH, rà soát cụ thể số lao động, số tiền phải đóng, số tiền đã đóng, số tiền còn chậm đóng, từ đó thống nhất phương án và lộ trình khắc phục phù hợp.

Đại diện doanh nghiệp đưa ra ý kiến thảo luận.

Đặc biệt, với những trường hợp người lao động đang hoặc đã phát sinh nhu cầu giải quyết chế độ, doanh nghiệp cần chủ động rà soát, phối hợp với cơ quan BHXH để xác định tình trạng đóng của từng người lao động, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện nghĩa vụ đóng theo quy định.

Đại diện doanh nghiệp đưa ra ý kiến thảo luận.

Đây là vấn đề được cơ quan BHXH nhấn mạnh bởi việc doanh nghiệp chậm đóng không chỉ là câu chuyện giữa doanh nghiệp và cơ quan BHXH mà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động khi phát sinh các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất và bảo hiểm thất nghiệp.

Đại diện doanh nghiệp đưa ra ý kiến thảo luận.

Theo hướng dẫn được đưa ra tại Hội nghị, trong trường hợp đơn vị chưa đóng đủ số tiền phải đóng, việc giải quyết chế độ BHXH được thực hiện trên cơ sở thời gian đã đóng theo quy định. Khi đơn vị thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, cơ quan BHXH sẽ xác nhận bổ sung thời gian đóng và điều chỉnh quyền lợi chế độ, nếu có căn cứ.

Kiên quyết khởi kiện công ích nếu doanh nghiệp cố tình vi phạm

Tại Hội nghị, đồng chí Hà Văn Bắc, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1, phổ biến những nội dung cơ bản của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 và Hà Nội là một trong những địa phương thực hiện thí điểm.

Đồng chí Hà Văn Bắc, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1, phổ biến một số nội dung cơ bản của Nghị quyết số 205 về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Theo đó, VKSND khu vực 1 đã ký quy chế phối hợp liên ngành với 12 cơ quan, trong đó có BHXH cơ sở Ba Đình. Cơ chế phối hợp được xây dựng theo hướng rà soát, phân loại doanh nghiệp nợ kéo dài từ 3 tháng trở lên; xác minh nguyên nhân và tổ chức đối thoại trước tố tụng.

Với doanh nghiệp thực sự gặp khó khăn về tài chính, cơ quan chức năng tạo điều kiện để doanh nghiệp xây dựng lộ trình hoàn thành nghĩa vụ. Nhưng với doanh nghiệp vẫn hoạt động bình thường, có dòng tiền nhưng cố tình chiếm dụng tiền đóng BHXH của người lao động và không hợp tác sau khi đã được nhắc nhở, cơ chế khởi kiện công ích có thể được áp dụng theo quy định.

Đại diện các doanh nghiệp tham dự Hội nghị.

Lãnh đạo VKSND khu vực 1 nhấn mạnh, việc triển khai cơ chế khởi kiện công ích không nhằm gây khó khăn cho doanh nghiệp mà hướng tới thiết lập kỷ cương pháp luật, xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng và phát triển bền vững.

Theo Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1, Hà Văn Bắc, doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với BHXH cơ sở Ba Đình rà soát, đối chiếu số liệu nợ và xây dựng kế hoạch tài chính để khắc phục trong thời gian sớm nhất. Với cách tiếp cận kết hợp giữa rà soát, đối thoại, hướng dẫn và áp dụng biện pháp pháp lý đối với trường hợp cố tình vi phạm, Hội nghị được kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất trong xử lý nợ BHXH trên địa bàn.

Đại diện các doanh nghiệp lắng nghe nội dung về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Đồng thời, sự phối hợp giữa VKSND khu vực 1, BHXH cơ sở Ba Đình, tổ chức Công đoàn và cộng đồng doanh nghiệp sẽ là cơ sở để tiếp tục kéo giảm tình trạng chậm đóng, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, hướng tới xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh tuân thủ pháp luật và phát triển bền vững.