Ngày 24/6/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 205/2025/QH15 về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong tư duy lập pháp và thực tiễn bảo vệ lợi ích công cộng ở Việt Nam. Nghị quyết đã xác lập rõ vai trò trung tâm của VKSND trong việc phát hiện, kiến nghị, khởi kiện và tham gia tố tụng đối với các vụ việc xâm phạm lợi ích công, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, cộng đồng xã hội và các nhóm yếu thế.
Nghị quyết 205 không chỉ tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho hoạt động tố tụng lợi ích công, mà còn thể hiện rõ yêu cầu chủ động, kịp thời, trách nhiệm của Viện kiểm sát trong việc bảo vệ trật tự pháp luật, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Bám sát tinh thần đó, ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, VKSND khu vực 1, TP Hà Nội đã nhanh chóng tổ chức nghiên cứu, triển khai và đưa các quy định của Nghị quyết vào thực tiễn công tác, xác định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa lâu dài trong giai đoạn hiện nay.
    |
 |
| Kiểm sát viên VKSND khu vực 1, TP Hà Nội tuyên truyền Nghị quyết 205. |
Để Nghị quyết 205 thực sự đi vào đời sống, VKSND khu vực 1 đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động cụ thể, thiết thực, gắn với điều kiện thực tiễn của địa bàn. Đơn vị đã in và niêm yết quy trình tố tụng lợi ích công dưới dạng pano, áp phích tại cả hai cơ sở làm việc của Viện tại số 37 Lý Thường Kiệt, phường Cửa Nam và số 1 Phan Kế Bính, phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội. Việc công khai quy trình không chỉ giúp cán bộ, công chức thuận tiện trong thực hiện nhiệm vụ, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, giúp người dân dễ dàng tiếp cận, nhận thức rõ hơn về vai trò của Viện kiểm sát trong bảo vệ lợi ích công và người yếu thế.
Bên cạnh đó, tận dụng lợi thế về vị trí địa lý, VKSND khu vực 1, TP Hà Nội đã tiến hành đặt các pano tuyên truyền tại khu vực Phố đi bộ Bờ Hồ vào các ngày cuối tuần, in tờ rơi tuyên truyền về tố tụng công ích để người dân hiểu về cơ chế bảo vệ lợi ích công cộng, cũng như quyền phản ánh, kiến nghị khi phát hiện các hành vi xâm phạm lợi ích chung của xã hội.
Song song với công tác tuyên truyền, VKSND khu vực 1, TP Hà Nội đã chủ động gửi dự thảo Quy chế phối hợp về tố tụng lợi ích công tới các phường trên địa bàn, làm cơ sở tiến tới ký kết Quy chế phối hợp vào cuối tháng 1/2026. Đây là bước đi quan trọng nhằm tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa Viện kiểm sát với chính quyền cơ sở trong việc tiếp nhận thông tin, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vi phạm liên quan đến lợi ích công cộng.
Đặc biệt, thông qua công tác tiếp nhận thông tin, phản ánh của người dân, VKSND khu vực 1, TP Hà Nội đã kịp thời kiến nghị UBND phường Tây Hồ đối với tình trạng tổ chức hội chợ tại khu vực quảng trường phía trước khu vực “2 con rồng Hồ Tây”, ven đường ven hồ. Đây là vị trí có hai mặt giáp đường giao thông lớn – một mặt giáp đường ven hồ, một mặt giáp đường Lạc Long Quân, nơi có mật độ người và phương tiện qua lại thường xuyên. Việc tổ chức hội chợ tràn lan tại khu vực này đã gây cản trở giao thông, mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích công cộng và sinh hoạt của người dân. Sau khi tiếp nhận phản ánh, Viện kiểm sát đã kiến nghị kịp thời; đến nay, tình trạng tổ chức hội chợ không đúng quy định tại khu vực này đã được chấn chỉnh, khắc phục, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và không gian công cộng.
|
 |
| Kiểm sát viên VKSND khu vực 1, TP Hà Nội tuyên truyền Nghị quyết 205 tại khu vực Phố đi bộ Bờ Hồ. |
Việc chủ động, sáng tạo triển khai Nghị quyết 205 về tố tụng lợi ích công cho thấy, VKSND khu vực 1, TP Hà Nội đã và đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong bảo vệ lợi ích Nhà nước, lợi ích công cộng và quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Những kết quả bước đầu tạo nền tảng quan trọng để tố tụng lợi ích công trở thành một công cụ pháp lý hiệu quả, gần dân, vì dân trong thời gian tới.