Chủ động bảo vệ lợi ích công nơi biên giới

Bản lĩnh và năng lực kiểm sát tại vùng biên

VKSND khu vực 6, tỉnh Quảng Ninh được giao thực hiện chức năng, nhiệm vụ trên địa bàn có đường biên giới dài, nhiều cửa khẩu, lối mở; hoạt động giao thương, xuất nhập cảnh diễn ra sôi động. Đây cũng là khu vực tiềm ẩn các loại tội phạm về ma túy, hàng cấm, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, tổ chức cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh trái phép, tội phạm môi trường; cùng các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính phát sinh trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Đặc thù địa bàn khiến nhiều đối tượng sau khi phạm tội dễ lẩn trốn ra nước ngoài, gây khó khăn cho công tác điều tra, truy bắt.

Kiểm sát viên VKSND khu vực 6, tỉnh Quảng Ninh trực tiếp phát tờ rơi và hướng dẫn người dân cách thức liên lạc, cung cấp thông tin trong buổi tuyên truyền.

Ngay sau khi vận hành mô hình Viện kiểm sát khu vực, VKSND khu vực 6 đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức bộ máy; xây dựng chương trình, kế hoạch công tác sát với thực tiễn địa bàn; phân công nhiệm vụ theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả. Công tác chỉ đạo, điều hành được tăng cường theo hướng sâu sát, gắn trách nhiệm người đứng đầu với chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Trong quý I/2026, các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn đã khởi tố 47 vụ án với 76 bị can, tập trung chủ yếu vào các nhóm tội về ma túy, trật tự xã hội, kinh tế, môi trường và các tội phạm liên quan đến biên giới. VKSND khu vực 6 đã tăng cường kiểm sát chặt chẽ ngay từ khâu tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm; phối hợp phân loại nhanh chóng, chính xác để xử lý kịp thời các vụ việc có dấu hiệu tội phạm, hạn chế tình trạng đối tượng bỏ trốn.

Việc kiểm sát chặt chẽ các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử góp phần bảo đảm xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để xảy ra oan sai, bỏ lọt tội phạm. Đối với các vụ án có yếu tố nước ngoài, liên quan đến tuyến biên giới, đơn vị luôn chủ động phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết.

Cùng với đó, công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm tại Công an cấp xã, phường được tăng cường. Thông qua kiểm sát trực tiếp, VKSND khu vực 6 đã ban hành nhiều kiến nghị yêu cầu khắc phục vi phạm, chấn chỉnh tồn tại, góp phần nâng cao kỷ cương, kỷ luật trong hoạt động tư pháp ở cơ sở.

Bảo vệ lợi ích công nơi biên giới

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong hoạt động của VKSND khu vực 6 sau khi vận hành mô hình mới là việc triển khai nghiêm túc, thực chất Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công (Nghị quyết 205).

Kiểm sát viên cùng tổ công tác phối hợp làm việc với chính quyền địa phương về trường hợp gây ô nhiễm trên địa bàn.

Trên cơ sở quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết 205, đơn vị đã chủ động đổi mới phương thức tiếp cận, không chờ phát sinh tranh chấp hay khiếu kiện phức tạp mới vào cuộc, mà tăng cường nắm tình hình từ phản ánh của báo chí, dư luận xã hội, kiến nghị của nhân dân và hoạt động kiểm sát thường xuyên. Để làm được việc này, đơn vị đã xây dựng Kế hoạch tuyên truyền Nghị quyết 205, phối hợp cùng các xã, phường tổ chức tuyên truyền với nhiều thành phần tham dự gồm: các đoàn thể chính trị - xã hội, các phòng, ban chuyên môn; trạm y tế; các trường học; các Hội: Người cao tuổi - Người khuyết tật - Hội phụ nữ; các doanh nghiệp; đại diện người dân tộc thiểu số; tổ hòa giải tuyên truyền pháp luật; lực lượng an ninh trật tự ở cơ; trưởng thôn, bản, khu phố… 

Ngoài ra đơn vị cũng lập trang fanpage “Bảo vệ người yếu thế và lợi ích công - VKSND khu vực 6, Quảng Ninh”, phát tờ rơi hướng dẫn cách thức liên hệ khi có các vụ việc cần bảo vệ người yếu thế và lợi ích công để làm phong phú các kênh tiếp nhận thông tin. Qua đó, kịp thời phát hiện những vụ việc có dấu hiệu xâm hại lợi ích công, nhất là trong các lĩnh vực môi trường, đất đai - những vấn đề nhạy cảm, dễ phát sinh điểm nóng tại khu vực biên giới.

Việc VKSND khu vực 6, tỉnh Quảng Ninh vào cuộc, xử lý một vụ việc liên quan đến tình trạng ô nhiễm môi trường tại Dự án trang trại chăn nuôi lợn công nghệ cao của Công ty Cổ phần chăn nuôi Greentech trên địa bàn xã Đường Hoa (Quảng Ninh) gần đây là minh chứng sinh động cho vai trò chủ động, trách nhiệm của đơn vị trong thực hiện Nghị quyết 205.

Với các biện pháp kịp thời, quyết liệt của Viện kiểm sát, đến nay, doanh nghiệp đã triển khai nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm khắc phục ô nhiễm, trong đó tập trung đầu tư hệ thống xử lý nước thải, lắp đặt công nghệ khử mùi tại các khu chuồng nuôi. Tiến độ thực hiện được ghi nhận đạt trên 80% đến hơn 90% ở các hạng mục trọng yếu.

Không dừng lại ở việc ghi nhận kết quả, VKSND khu vực 6 tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ quá trình khắc phục, yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đúng các cam kết, bảo đảm các biện pháp bảo vệ môi trường được vận hành ổn định, lâu dài. Cách làm này không chỉ giải quyết vụ việc cụ thể, mà còn tạo hiệu ứng tích cực trong xã hội, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về môi trường của doanh nghiệp, đồng thời khẳng định vai trò của Viện kiểm sát trong bảo vệ lợi ích công, quyền được sống trong môi trường trong lành của nhân dân...

Hình ảnh nước thải ra môi trường và hệ thống xử lý nước thải do doanh nghiệp khắc phục.

Trao đổi về việc triển khai Nghị quyết 205 và vận hành mô hình Viện kiểm sát khu vực tại địa bàn biên giới, đồng chí Đỗ Thị Dung, Viện trưởng VKSND khu vực 6 khẳng định: “Địa bàn biên giới đòi hỏi công tác kiểm sát phải chủ động, bản lĩnh và trách nhiệm hơn. Thực hiện Nghị quyết 205, chúng tôi xác định rõ việc bảo vệ lợi ích công, nhất là trong lĩnh vực môi trường, đất đai không chỉ là nhiệm vụ pháp lý, mà còn là trách nhiệm chính trị trước nhân dân. Mỗi vụ việc được giải quyết đúng pháp luật, thấu tình đạt lý sẽ góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với ngành Kiểm sát.”

Những kết quả bước đầu cho thấy, sau khi vận hành mô hình Viện kiểm sát khu vực, VKSND khu vực 6, tỉnh Quảng Ninh đã chủ động thích ứng, tổ chức thực hiện nhiệm vụ ngày càng nền nếp, hiệu quả, bám sát đặc thù tuyến biên giới. Trọng tâm là nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp; tăng cường kiểm sát ở cơ sở; kịp thời phát hiện, kiến nghị khắc phục vi phạm; đồng thời tích cực triển khai các chủ trương, quy định mới của Đảng, Nhà nước và của Ngành, nhất là Nghị quyết 205 theo hướng thực chất, có trọng tâm.

Trong bối cảnh yêu cầu cải cách tư pháp, bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn biên giới ngày càng đặt ra cao hơn, những kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn là cơ sở để đơn vị tiếp tục hoàn thiện phương pháp công tác, nâng cao chất lượng đội ngũ, siết chặt kỷ cương, kỷ luật nghiệp vụ. Qua đó, góp phần giữ vững pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích công, quyền và lợi ích hợp pháp của người yếu thế, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.