Bảo đảm hai “trụ cột” quyền lợi từ một kiến nghị của Viện kiểm sát

Quá trình giải quyết nguồn tin về tội phạm đối với Lò Văn Hiến (SN 1994), dân tộc Thái, trú tại bản Huổi Dồm, xã Púng Bánh, tỉnh Sơn La có hành vi “Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng”, quy định tại Điều 304 Bộ luật Hình sự, VKSND tỉnh Sơn La phát hiện Lò Văn Hiến khả năng nghe, nói bị hạn chế.

Ngày 12/3/2026, VKSND tỉnh Sơn La đã tiến hành làm việc với cấp ủy, chính quyền địa phương xã Púng Bánh. Kết quả cho thấy Lò Văn Hiến bị câm, điếc bẩm sinh; hiện đang sống với bố mẹ là ông Lò Văn Thâng, bà Lò Thị Chanh.

Việc giao tiếp hàng ngày, chủ yếu cử chỉ tay, chân, miệng, Hiến chỉ hiểu được phần nào. Hiến không đi học nên không biết đọc, viết; khó khăn trong giao tiếp.

Vài năm trước, gia đình đã đến UBND xã Dồm Cang, huyện Sốp Cộp (cũ), tỉnh Sơn La để hỏi về chế độ, chính sách cho Hiến nhưng được trả lời là không thuộc diện được hưởng tiền trợ cấp nên gia đình không đề nghị gì. Đến nay, Hiến chưa được xác nhận tình trạng khuyết tật.

Quá trình sinh sống tại địa phương, Hiến vẫn phải thực hiện nghĩa vụ như người bình thường (quỹ nông dân, quỹ khuyến học, đóng góp, ủng hộ,…). Gia đình thuộc diện hộ cận nghèo (Giấy chứng nhận số 289/CN-HN-HCN ngày 8/1/2026 của UBND xã Púng Bánh, tỉnh Sơn La).

Đồng chí Lê Thị Thuỳ Hương - Trưởng phòng 1, VKSND tỉnh Sơn La làm việc với cấp ủy, UBND, Công an xã Púng Bánh và gia đình Lò Văn Hiến.

Theo quy định của Luật Người khuyết tật (Luật số 51/2010/QH12) và các văn bản hướng dẫn thi hành (Nghị định số 28/2012/NĐ-CP ngày 10/4/2012 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Người khuyết tật, Thông tư số 01/2019/TT-BLĐTBXH ngày 2/1/2019 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) quy định về việc xác định mức độ khuyết tật do Hội đồng xác định mức độ khuyết tật thực hiện; Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội...). 

 Người câm điếc bẩm sinh ở Việt Nam được xếp vào người khuyết tật (khuyết tật nghe - nói). Vì vậy, có thể được hưởng nhiều chế độ và quyền lợi, tùy theo mức độ khuyết tật. 

Để đảm bảo quyền lợi và các chính sách xã hội đối với Lò Văn Hiến theo quy định pháp luật. Đồng thời, có căn cứ chính xác để áp dụng chính sách hình sự phù hợp, ngày 13/3, VKSND tỉnh Sơn La đã ban hành kiến nghị đề nghị UBND xã Púng Bánh tổ chức thực hiện việc cấp Giấy xác nhận khuyết tật cho Lò Văn Hiến. 

Trên cơ sở kiến nghị của VKSND tỉnh, UBND xã Púng Bánh đã có văn bản đề nghị Hội đồng giám định y khoa tỉnh Sơn La xác định dạng tật và mức độ khuyết tật của đối tượng Lò Văn Hiến. 

Đây là trường hợp thuộc nhóm người dễ bị tổn thương trong xã hội. Bên cạnh đó, thời hạn tố tụng để giải quyết nguồn tin về tội phạm sắp hết, ngày 20/3, VKSND tỉnh Sơn La đã có văn bản đề nghị Trung tâm Pháp y - Giám định y khoa tỉnh Sơn La quan tâm phối hợp giải quyết, xác định mức độ khuyết tật của Lò Văn Hiến.

Ngày 24/3, Hội đồng Giám định y khoa (Sở Y tế Sơn La) đã có kết luận Lò Văn Hiến được xác định dạng khuyết tật nghe, nói; mức độ khuyết tật nhẹ.

Cùng ngày, UBND xã Púng Bánh đã cấp Giấy xác nhận khuyết tật cho Lò Văn Hiến, qua đó bảo đảm quyền lợi chính sách theo quy định, đồng thời tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc giải quyết vụ việc đúng người, đúng pháp luật.