Kiến nghị, áp dụng nhiều biện pháp phòng ngừa tội phạm ở lứa tuổi thanh, thiếu niên

Báo động tình trạng thanh, thiếu niên phạm tội

Thời gian vừa qua tại các xã, phường thuộc địa bàn VKSND khu vực 5, tỉnh Bắc Ninh (các huyện Sơn Động, Lục Ngạn và thị xã Chũ cũ) có trục đường quốc lộ 31 đi qua xuất hiện tình trạng một bộ phận thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội để kết nối, tụ tập thành nhóm đông người, mang theo hung khí nguy hiểm, điều khiển xe mô tô tốc độ cao, lạng lách, đánh võng, rú ga, nẹt bô rượt đuổi, đánh nhau gây mất trật tự công cộng.

Trong khoảng thời gian từ tháng 9/2025 đến tháng 6/2026, lực lượng Công an cấp xã trên địa bàn đã tiếp nhận 5 tin báo về tội phạm có hành vi “Gây rối trật tự công cộng”, hậu quả làm chết 5 người, 2 người bị thương và làm hư hỏng một số phương tiện là mô tô, xe máy.

Các đối tượng gây án tuổi còn rất trẻ cùng các tang vật tại cơ quan Công an.

Cơ quan CSĐT Công an TP Bắc Ninh đã ra quyết định khởi tố 5 vụ án và 45 bị can về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo quy định tại Điều 318 Bộ luật Hình sự.

Vụ thứ nhất: Khoảng 23h ngày 20/9/2025, một nhóm thanh niên xã Kiên Lao gồm 5 người rủ nhau đi ra phường Chũ, TP Bắc Ninh chơi (nhóm Kiên Lao). Trước khi đi, cả nhóm đã chuẩn bị 2 súng ná cao su và 1 bình xịt hơi cay mục đích nếu gặp nhóm thanh niên khác “ngứa mắt” thì bắn. Khoảng 0h 15 phút ngày 21/9/2025, các đối tượng đi trên 2 xe mô tô theo đường 289 hướng từ xã Kiên Lao ra phường Chũ.

Cũng trong khoảng thời gian này, một nhóm thanh niên khác gồm 4 người đều trú tại phường Phượng Sơn, TP Bắc Ninh đi trên 2 xe mô tô theo đường 289 hướng từ phường Chũ vào xã Kiên Lao (nhóm Phượng Sơn). Khi đến khu vực tổ dân phố Lê Hồng Phong, phường Chũ thì gặp xe mô tô của nhóm thanh niên xã Kiên Lao đi ngược chiều, hai bên vòng xe quay lại gây sự và điều khiển xe mô tô đi với tốc độ cao đuổi nhau; sử dụng bình xịt hơi cay, súng ná cao su, vỏ chai bia bằng thủy tinh tấn công nhau, gây mất trật tự công cộng, gây nguy hiểm cho đối phương và người dân đi đường.

Khi 1 xe mô tô của nhóm thanh niên Phượng Sơn đến đoạn đường cong đã không kịp xử lý, tự đâm xe vào cột mốc ven đường bị ngã làm 1 người chết, 1 người bị thương tích 11%. Cơ quan điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 6 bị can về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo Điều 318 Bộ luật Hình sự, trong đó có 4 bị can từ đủ 16 tuổi, dưới 18 tuổi.

Vụ thứ hai: Chiều ngày 29/1/2026, khi câu cá tại đập nước thuộc thôn Phú Hưng, xã Sơn Động, TP Bắc Ninh, nhóm thanh niên xã Sơn Động và xã Yên Định đã nảy sinh mâu thuẫn cá nhân.

Đêm 29, rạng sáng 30/01/2026 nhóm thanh niên xã Sơn Động và thanh niên xã Yên Định đã tụ tập thành các nhóm đông người, mang theo nhiều hung khí như đinh ba, gậy tre, gậy bằng kim loại... đi trên nhiều xe mô tô qua các tuyến đường ở xã Sơn Động và xã Yên Định, với tốc độ cao đuổi, đánh nhau để trả thù, gây mất trật tự công cộng, gây nguy hiểm cho chính bản thân các đối tượng và những người tham gia giao thông khác.

Khi đuổi đánh nhau trên đường Quốc lộ 31, địa phận thôn Gốc Gạo, xã Yên Định, TP Bắc Ninh là đoạn đường cong cua, phía dưới có cống thoát nước, xe mô tô do một nam thanh niên điều khiển chở theo 1 người ngồi phía sau không làm chủ được tay lái đã tự lao xuống cống thoát nước làm 1 người chết, 1 người bị thương nặng.

Cơ quan CSĐT Công an TP Bắc Ninh đã củng cố chứng cứ và ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 17 bị can về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo Điều 318 Bộ luật Hình sự, trong đó có 14 đối tượng dưới 18 tuổi.

Các loại hung khí tự chế của các đối tượng dùng để gây án bị thu giữ.

Mang theo dao phóng lợn, đi ba hẹn nhau "hỗn chiến"

Vụ thứ ba: Xuất phát từ mâu thuẫn giữa nhóm thanh thiếu niên xã Lục Ngạn và nhóm thanh niên phường Chũ, TP Bắc Ninh, đêm 20, rạng sáng 21/6/2026, các đối tượng đã sử dụng xe mô tô tụ tập, mang theo hung khí như dao phóng lợn, đinh ba, gậy sắt, vỏ chai bia thủy tinh và bình xịt hơi cay rượt đuổi, tấn công lẫn nhau dọc theo tuyến đường 31 từ trung tâm phường Chũ đến địa phận tổ dân phố Hồng Giang, dài khoảng 5 km.

Quá trình rượt đuổi, các đối tượng điều khiển xe mô tô với tốc độ cao, lạng lách, chèn ép, sử dụng hung khí tấn công nhau, gây mất trật tự công cộng và tiềm ẩn nguy cơ đặc biệt nguy hiểm cho bản thân, đối phương và người tham gia giao thông khác. Trong quá trình rượt đuổi, 1 xe mô tô chở 3 người trong nhóm đã đã va chạm trực diện với xe ô tô khác đi ngược chiều, vụ tai nạn khiến 3 người ngồi trên xe mô tô tử vong.

Cơ quan CSĐT Công an TP Bắc Ninh đã khởi tố đối với 17 bị can về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo Điều 318 Bộ luật Hình sự, trong đó có 15 bị can là người dưới 18 tuổi.

Đánh giá về nguyên nhân, VKSND khu vực 5 - Bắc Ninh nhận định, thông qua công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án trên, nhận thấy tình hình người chưa thành niên phạm tội "Gây rối trật tự công cộng" xảy ra trên địa bàn diễn ra như trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có một số nguyên nhân chính sau: Đặc điểm tâm sinh lý tuổi dậy thì các đối tượng thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định cái “tôi”, nhưng thiếu kinh nghiệm sống, khả năng kiểm soát hành vi kém; nhận thức pháp luật hạn chế, thiếu kỹ năng ứng xử xã hội, dễ bị bạn bè lôi kéo, rủ rê; gia đình thiếu sự quan tâm, quản lý, giáo dục; cha mẹ ly hôn, mâu thuẫn hoặc do mải mê làm ăn, thiếu quan tâm, giáo dục; bạo lực gia đình; sống cùng ông bà không có người theo dõi, chỉ bảo; bỏ học hoặc thường xuyên trốn học; đặc biệt là ảnh hưởng tiêu cực của internet, mạng xã hội, các trò chơi bạo lực... Nếu không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, từ các hành vi vi phạm nhỏ ban đầu có thể phát triển thành những hành vi phạm tội nghiêm trọng hơn, để lại hậu quả nặng nề cho bản thân người vi phạm, gia đình và xã hội.

Xuất phát từ những nguyên nhân trên, để hạn chế tình trạng thanh thiếu niên phạm tội nói chung và phạm "Gây rối trật tự công cộng" nói riêng, VKSND khu vực 5 - Bắc Ninh nhận thấy cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau:

Gia đình cần nâng cao trách nhiệm trong quản lý, giáo dục con cái; tạo môi trường tình cảm, quan tâm, chia sẻ. Hướng dẫn con trẻ sử dụng internet, mạng xã hội an toàn, lành mạnh.

Các trường học cần đẩy mạnh giáo dục pháp luật, kỹ năng sống, kỹ năng phòng tránh tệ nạn xã hội. Xây dựng môi trường học đường thân thiện, không bạo lực.

Các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương cần chỉ đạo toàn bộ hệ thống chính trị trong việc đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và ngăn ngừa tội phạm “Gây rối trật tự công cộng” ở lứa tuổi thanh, thiếu niên nói riêng. Trong đó, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật sâu rộng trong nhân dân. Tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng, tạo sân chơi lành mạnh cho thanh thiếu niên. Tăng cường vai trò của Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, các tổ chức xã hội trong việc quản lý, giáo dục, giúp đỡ thanh thiếu niên. Kiểm soát, hạn chế các sản phẩm văn hóa độc hại; đấu tranh với tội phạm lợi dụng, lôi kéo trẻ em. Lực lượng Công an cần tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các địa điểm công cộng, các tuyến đường thường xuyên xuất hiện tình trạng thanh thiếu niên tụ tập vào ban đêm, nhất là vào các ngày nghỉ, cuối tuần và dịp lễ, tết…

Bên cạnh đó, cần tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng trong việc quản lý, giáo dục học sinh; thường xuyên trao đổi thông tin, kịp thời phát hiện các biểu hiện lệch chuẩn về hành vi, ngăn ngừa từ sớm, từ xa các nguy cơ vi phạm pháp luật.

Tích cực phát huy vai trò, trách nhiệm phối hợp ngăn chặn phòng ngừa tội phạm

Nhằm đấu tranh ngăn chặn và phòng ngừa tội phạm ở lứa tuổi thanh, thiếu niên trên địa bàn, VKSND khu vực 5, tỉnh  Bắc Ninh đã tích cực phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các cơ quan, tổ chức, trường học trên địa bàn áp dụng nhiều biện pháp, giải pháp phòng ngừa tội phạm.

Đơn vị đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục; giúp học sinh nhận thức đầy đủ về hậu quả pháp lý của các hành vi như đua xe trái phép, gây rối trật tự công cộng, sử dụng hung khí, cố ý gây thương tích và các hành vi vi phạm pháp luật khác. Đồng thời, chú trọng giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử trên không gian mạng, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho thanh thiếu niên.

Từ tháng 9/2025 đến nay, đơn vị đã phối hợp với TAND khu vực 5 tổ chức 2 phiên tòa xét xử lưu động vụ án hình sự tại trường THPT Phượng Sơn; tuyên truyền pháp luật bằng hình thức tổ chức 1 phiên tòa giả định tại trường THPT Lục Ngạn; phối hợp với lực lượng Công an và UBND xã Sơn Hải và xã Kiên Lao tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trực tiếp cho nhân dân.

Ngoài ra, VKSND khu vực 5 đã ban hành 1 văn bản tham mưu cho đồng chí Bí thư Đảng ủy xã Kiên Lao trong việc chỉ đạo thực hiện các biện pháp phòng ngừa tội phạm; ban hành 3 kiến nghị phòng ngừa tội phạm gồm: 1 kiến nghị đối với Chủ tịch UBND phường Phượng Sơn, 1 kiến nghị đối với Trường THPT Phượng Sơn; 1 kiến nghị đối với Giám đốc Trung tâm giáo dục thường xuyên- giáo dục nghề nghiệp Chũ. Các kiến nghị, tham mưu của Viện kiểm sát đều được các đơn vị đánh giá cao, tiếp thu thực hiện và mong muốn Viện kiểm sát tiếp tục đóng góp ý kiến, nâng cao vai trò, trách nhiệm trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Thời gian tới, VKSND khu vực 5 - Bắc Ninh tiếp tục nâng cao chất lượng công tác kiểm sát hoạt động tư pháp, qua đó kịp thời phát hiện những sơ hở trong quản lý xã hội để kiến nghị các biện pháp phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo đảm môi trường an ninh, an toàn phục vụ cho sự phát triển kinh tế, xã hội của địa phương.