Cách đây vài ngày, một khối băng trôi nổi khổng lồ đã tách khỏi một trong bốn thềm băng lớn nhất Nam cực, Larsen C. Sự kiện này đã đánh dấu một thời gian dài theo dõi vết nứt đã chia Larsen C từ những năm 1960.
![Vết nứt ấy, ban đầu chỉ từ từ chia tách Larsen C cho tới năm 2014, tốc độ tăng trưởng của vết nứt tăng với một tốc độ chóng mặt.](/dataimages/201707/original/images1382569_1682616.png) |
Vết nứt ban đầu chỉ từ từ chia tách Larsen C cho tới năm 2014, tốc độ tăng trưởng của vết nứt tăng với một tốc độ chóng mặt. Nguồn: Internet |
Được biết, khối băng khổng lồ này chứa thể tích nước bằng hai lần lượng nước mà cả nước Mỹ tiêu thụ trong một năm, rơi vào khoảng 1,1 nghìn tỷ tấn và có diện tích lên tới 2.200 dặm vuông (khoảng 5.700 km2).
Adrian Luckman - người đứng đầu dự án theo dõi vết nứt từ năm 2015 cho biết đây là khối băng lớn nhất từng được ghi lại và tương lai của tảng băng này thực sự là một điều rất khó đoán trước.Khối băng ấy có thể vẫn sẽ giữ nguyên hình dạng là một khối lớn nhưng khả năng lớn là nó sẽ vỡ thành từng mảng nhỏ. Một vài mảng có thể giữ được dạng rắn, còn một số khác có sẽ lẽ trôi tới vùng tước ấm hơn ở phía Bắc.
Một điều thú vị là khối băng này chiếm khoảng 12% kích cỡ của thềm băng Larsen C, nó lớn tới mức mà sự thay đổi này đã dẫn tới việc bản đồ thế giới phải được vẽ lại. Hơn thế nữa, sau khi tách ra từ Larsen C, khối băng này sẽ trở thành tảng băng lớn thứ năm trên thế giới, xếp ngay sau Larsen C. Thật bất ngờ.
Nhiều nhóm hoạt động vì môi trường thì đang tuyên truyền cho ly do của việc này là vì khí hậu Trái đất thay đổi. Họ chỉ trích việc ông Donald Trump rời khỏi thỏa thuận chung Paris. Tuy nhiên, theo những nhà khoa học thì câu chuyện không hoàn toàn như những giả thuyết mà mọi người đã đưa ra. Biến đối khí hậu không phải là nguyên nhân chính dẫn tới sự tăng cao về khí CO2 mà đó chính là do những việc làm của con người.
Có một vấn về được đưa ra ở đây là một tảng băng có kích cỡ tương đương với bang Delaware của Mỹ đang trôi tự do. Trong trường hợp nó thôi theo hướng mà những tảng băng trước đó vỡ từ thềm băng Larsen trôi thì nó sẽ trôi dọc theo bờ của bán đảo Nam cực rồi sau đó trôi theo hướng Đông Bắc, hướng thẳng tới phía Nam của Đại Tây Dương. Thật may rằng nó sẽ không mang lại bất kì sự nguy hiểm nào. Dan McGrath - một người chuyên nghiên cứu về song băng đến từ đại học bang Colorado cho biết thêm rằng khối băng sẽ mất nhiều tháng để có thể vỡ ra thành nhiều mảng nhỏ và sẽ lại tốn tới hàng năm trời để những mảng ấy tiếp tục vỡ nhỏ hơn nữa.
Chính bởi vì cấu trúc của những tảng băng lớn thường khá ổn định nên trong những thập kỉ gần đây, khi một khối băng vỡ khỏi một tảng băng lớn, cấu trúc ấy bị phá vỡ. Sau đó toàn bộ tảng băng sẽ sụp đổ và bị nhấm chìm xuống biển. Tuy nhiên, thềm băng Larsen C thì lại khác. Larsen C có hai thềm đá nhô ra phía biển, điều này giúp giữ lại 90% của tảng băng này không bị vỡ ra nhưng các nhà khoa học vẫn sẽ quan sát cẩn thận nếu những phần còn lại có dấu hiệu nứt, gãy.
Việc những khối băng vỡ ra là một quá trình tự nhiên. Mặc dù sự thay đổi về khí hậu đang tác động tới Nam cực nhưng việc vỡ ra của Larsen C hoàn toàn không có dấu hiệu rằng trạng thái vốn có của khu vực này đang dần thay đổi. Nhưng điều đáng lo ngại này thì đang thực sự diễn ra ở Bắc Cực, nơi mà đang bị thay đổi hình dạng mạnh mẽ dưới sự nóng lên toàn cầu.
Điều mà những nhà nghiên cứu đang khá là lo lắng hiện tại nằm ở dòng sông băng Thwaites Glacier nằm ở phía Tây của Nam cực. Nếu dòng sông này bị dòng nước nóng làm cho tan ra thì mực nước biển có thể dâng lên đến 10 feet (tương đương 3 mét). Không chỉ thế, Nam Cực là nơi chứa phần lớn lượng nước của thế giới (lên tới 60%) bởi vậy mà chỉ cần một vài dấu hiệu của sự thay đổi xảy ra ở Nam Cực thì cũng sẽ gây ra sự ảnh hưởng tới nhiều thành phố trên toàn thế giới.
Tuy sự vỡ ra của Larsen C không dẫn tới việc mực nước biển sẽ dân cao nhưng đây chính là hồi chuông cảnh báo mọi người rằng sắp tới sẽ còn nhiều những thay đổi nữa có thể xảy ra. Các nhà khoa học sẽ cẩn thận quan sát phần băng còn lại. Mặc dù Larsen C không chứa nhiều mảnh băng phủ bề mặt nhưng những tảng băng khác ở Nam Cực lại không hề có tác dụng giữ lại những loại băng này. Chính bởi vậy nếu Larsen C vỡ ra hoàn toàn thì việc nước biển dâng lên là hoàn toàn có thể trong tương lai.
Thùy Hương (t/h)