    |
 |
| Cảnh tái hiện trong tour đêm "Đêm thiêng liêng với các chiến sĩ cách mạng kiên cường trong lao tù". |
Mở đường cho hệ sinh thái đa tầng
Có một thực tế vừa là nỗi trăn trở, vừa là khoảng trống dư địa kéo dài nhiều thập kỷ qua ở Hà Nội: Khi đồng hồ điểm 23 giờ, trong khi nhiều đô thị lớn trên thế giới bắt đầu bước vào chặng đua hái ra tiền từ "nền kinh tế dưới ánh đèn đường", thì phần lớn các hoạt động dịch vụ tại Thủ đô Hà Nội lại chuẩn bị đóng cửa. Những phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm, phố cổ Hàng Đào - Đồng Xuân hay tuyến phố ẩm thực Tống Duy Tân dù đã tạo được thương hiệu nhất định, nhưng nhìn toàn cục vẫn chỉ là những mảnh ghép rời rạc, thiếu quy hoạch đồng bộ và dư địa giá trị gia tăng còn rất mỏng.
Du khách đến Hà Nội thường khen thành phố an toàn, giàu bản sắc, nhưng cũng không ít người thừa nhận: "Ban ngày không thiếu chỗ đi, nhưng ban đêm ngoài uống bia dạo phố thì chẳng biết tiêu tiền vào đâu". Hệ quả là mức chi tiêu bình quân của du khách quốc tế tại Hà Nội luôn khiêm tốn so với Bangkok, Singapore hay Seoul, dù chiều sâu văn hóa của đất nghìn năm văn hiến không hề thua kém.
Sự ra đời của Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND đã cụ thể hóa trực tiếp các điều khoản phát triển đô thị và công nghiệp văn hóa trong Luật Thủ đô 2026 chính là lời giải mang tính thời điểm và tầm vóc cho bài toán khống chế thời gian ấy.
Nghị quyết không đơn thuần là một bản quy định hành chính về giờ giấc hoạt động hay an ninh trật tự, mà thực sự là một tuyên ngôn thay đổi tư duy: Chuyển từ "quản lý theo tư duy không quản được thì cấm" sang "kiến tạo không gian cho kinh tế phát triển toàn diện".
Điểm đột phá lớn nhất của Nghị quyết 34/2026/NQ-HĐND nằm ở cách tiếp cận tích hợp. Kinh tế đêm không còn bị bó hẹp trong khái niệm "ăn đêm, chơi đêm", mà được định danh là một hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, kết hợp chặt chẽ giữa thương mại dịch vụ, du lịch, giao thông vận tải, hạ tầng số và đặc biệt là công nghiệp văn hóa.
Nghị quyết đã đưa ra cơ chế phân vùng phát triển rõ ràng. Thay vì trải thảm tràn lan gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của cư dân, Hà Nội quy hoạch các cụm điểm kinh tế đêm trọng điểm theo địa giới và đặc trưng chức năng. Đơn cử như khu vực lõi di sản (Hoàn Kiếm, Ba Đình, Tây Hồ) sẽ tập trung vào các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật trình diễn, ẩm thực tinh hoa và các tour du lịch đêm gắn với di sản.
Khu vực đô thị mới và ven sông (Nam Từ Liêm, Đông Anh, Long Biên) sẽ phát triển các tổ hợp giải trí hiện đại, trung tâm thương mại mở cửa 24/7, các đại nhạc hội ngoài trời và không gian sáng tạo trẻ.
Về mặt chính sách, Nghị quyết 34/2026/NQ-HĐND tháo gỡ hàng loạt "nút thắt" kinh điển về thủ tục. Lần đầu tiên, các mô hình kinh doanh đêm đạt tiêu chuẩn được hưởng chính sách ưu đãi về thuế, hỗ trợ chi phí chiếu sáng nghệ thuật và hạ tầng giao thông kết nối.
Quan trọng hơn, khung pháp lý mới cho phép linh hoạt điều chỉnh khung giờ hoạt động sau 24 giờ cho các dịch vụ văn hóa, giải trí tại các khu vực được quy hoạch riêng biệt, đi kèm hệ thống kiểm soát an ninh, tiếng ồn và vệ sinh môi trường bằng công nghệ thông minh.
|
 |
| Du khách sẽ được khám phá bí ẩn hoàng cung xưa qua tour đêm “Giải mã Hoàng thành Thăng Long”. |
Đánh thức di sản bằng công nghệ và dòng chảy sáng tạo
Nếu cơ chế là "động cơ" thì văn hóa và di sản chính là "nhiên liệu" giàu năng lượng nhất để kinh tế đêm Hà Nội bứt phá. Hà Nội sở hữu kho tàng di sản văn hóa vật thể và phi vật thể vô giá, nhưng nhiều năm qua, hầu hết di sản chỉ "hoạt động" vào ban ngày.
Nghị quyết 34/2026/NQ-HĐND đặt công nghiệp văn hóa vào vị trí trung tâm của kinh tế đêm. Nhờ chính sách khuyến khích đầu tư tư nhân và liên kết công - tư được thể chế hóa từ Luật Thủ đô 2026, các di sản đang từng bước được "đánh thức" theo phương thức hoàn toàn mới.
Những tour đêm từng bước gây tiếng vang như "Đêm Linh thiêng" tại Hỏa Lò, tour đêm Hoàng thành Thăng Long, hay chương trình thực cảnh "Tinh hoa Bắc Bộ" giờ đây được nâng cấp thành hệ thống các sản phẩm văn hóa đêm bài bản. Bằng việc ứng dụng công nghệ chiếu sáng 3D Mapping, thực tế ảo tăng cường, lịch sử Hà Nội không còn nằm yên trên các trang sách hay hiện vật trưng bày trong tủ kính, mà trở thành những trải nghiệm sống động, giàu cảm xúc dưới bầu trời đêm.
Tiến sĩ Đường Ngọc Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa - Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám chia sẻ: “Khi triển khai các hoạt động trải nghiệm đêm tại di tích, không phải chúng tôi đưa những hoạt động thương mại, kinh doanh vào di tích mà đây là cách để chúng tôi phát huy các giá trị di sản bằng các hoạt động trải nghiệm văn hóa phù hợp với không gian và tinh thần di tích. Bảo tồn di tích luôn là nguyên tắc ưu tiên hàng đầu. Việc tổ chức hoạt động ban đêm cũng giúp chúng tôi giãn cách du khách ban ngày, giảm áp lực lên hạ tầng di sản và nâng cao ý thức bảo vệ di tích của cộng đồng”.
Sự chủ động từ thể chế của Luật Thủ đô 2026, cơ chế hành động minh bạch từ Nghị quyết 34 đang vẽ nên một lộ trình phát triển mới cho Hà Nội, nơi kinh tế đêm sẽ không còn là hình ảnh của những con phố ẩm thực mà đó sẽ là một hệ sinh thái văn hóa - thương mại - du lịch văn minh, đẳng cấp và giàu bản sắc. Khung giờ đêm là một khung giờ kinh tế khác, mở ra cơ hội sinh kế cho người dân nhưng vẫn bảo tồn nguyên vẹn giá trị của văn hóa, khẳng định vị thế của một Thủ đô văn hiến, sáng tạo và hiện đại.
Nhấn mạnh về vai trò của Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND, Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong, thành viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết: "Nghị quyết 34/2026/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đề cập rất nhiều vấn đề, trong đó một trong những điểm rất quan trọng là phát triển kinh tế đêm.
Hơn nữa, tư duy này không chỉ giới hạn trong một số tuyến đi bộ, một số phố cổ đã có, mà là một tầm trải rộng trong toàn bộ địa bàn Thủ đô cũng như có sự liên kết giữa khu vực và với cả nước, tạo ra một hệ sinh thái kinh tế đêm như một động lực tăng trưởng mới, cộng lực cho sự phát triển Thủ đô đạt mức hai con số trong thời kỳ mới”.
Cũng theo Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong, đây là quan điểm mang tính chiến lược, thể hiện tầm nhìn dài hạn và sự chỉ đạo bao quát. Không chỉ lựa chọn tuyến phố hay xây dựng khu vực đơn lẻ, chính sách mới hướng tới việc tạo dựng các sản phẩm đồng bộ gắn liền với cơ chế đặc thù.
"Nghị quyết đã gắn kết kinh tế đêm với kinh tế ngày, gắn kết các sản phẩm kinh tế đêm với các sản phẩm khác và không chỉ trên địa bàn Thủ đô mà với đối tượng cả nước. Đặc biệt là sự gắn kết giữa du lịch kinh tế đêm với các tiềm năng về làng nghề, tiềm năng về văn hóa xã hội cũng như các nguồn lực về văn hóa phi vật thể và vật thể của Thủ đô", Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh.
Có thể thấy, Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND không chỉ là một văn bản quy phạm pháp luật thông thường. Đặt trong tổng thể chiến lược phát triển Thủ đô theo Luật Thủ đô 2026, đây chính là chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa tăng trưởng mới, giúp Hà Nội khai thác tối đa nguồn lực còn bỏ ngỏ, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế so với các đô thị trong khu vực.
Thành công của mô hình kinh tế đêm mới sẽ không đo bằng số lượng quán ăn mở cửa muộn, mà đo bằng đóng góp vào tỷ trọng GDP, bằng số lượng việc làm chất lượng cao được tạo ra cho giới trẻ trong các ngành sáng tạo, và bằng vị thế của Hà Nội trên bản đồ du lịch - văn hóa toàn cầu.
Với tư duy đột phá, quy hoạch bài bản cùng sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, chúng ta có quyền tin tưởng rằng: Đêm Hà Nội sẽ không còn là khoảng thời gian tĩnh lặng trôi qua lãng phí, mà sẽ trở thành một "miền di sản tỏa sáng", nơi quá khứ nghìn năm hội tụ và thăng hoa cùng nhịp sống hiện đại của một Thủ đô đang vươn mình mạnh mẽ.