    |
 |
| Người dân tại các bản theo dõi chuyên mục “Hiểu pháp luật để sống đúng”. |
Tại VKSND khu vực 3, tỉnh Điện Biên, câu trả lời được thể hiện bằng những thay đổi từng ngày trong công việc: từ hồ sơ giấy đến hồ sơ số; từ sổ sách thủ công đến dữ liệu điện tử; từ báo cáo án bằng văn bản đến trình bày trực quan bằng sơ đồ; từ những buổi tuyên truyền pháp luật truyền thống đến những sản phẩm truyền thông trên không gian số với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI).
Đằng sau những thay đổi ấy là một chuyển động sâu hơn: đổi mới phương thức lãnh đạo, đổi mới cách làm và đổi mới tư duy của người cán bộ kiểm sát. Trong đó, vai trò của chi bộ được thể hiện ở việc đưa chủ trương của Đảng vào từng nhiệm vụ cụ thể, tổ chức thực hiện và tạo môi trường để cán bộ, đảng viên chủ động đổi mới, dám thử nghiệm những cách làm mới từ chính yêu cầu của thực tiễn.
Từ những nghị quyết đến cách làm mới ở cơ sở
Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được Đảng xác định là một trong những động lực quan trọng của quá trình phát triển đất nước.
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là “đột phá quan trọng hàng đầu”. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV tiếp tục đặt ra yêu cầu đẩy mạnh đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực chính trong mô hình phát triển mới. Ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TW về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.
Những chủ trương đó đặt ra một yêu cầu rất cụ thể đối với cơ sở: nghị quyết phải được chuyển hóa thành công việc, thành phương pháp tổ chức thực hiện và thành kết quả có thể nhìn thấy trong thực tiễn.
Tại Chi bộ VKSND khu vực 3, tỉnh Điện Biên, chuyển đổi số từng bước được xác định là phương thức đổi mới cách làm việc, nâng cao chất lượng thực hiện chức năng, nhiệm vụ và phục vụ Nhân dân, gắn liền với công tác chuyên môn.
Vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng vì thế được thể hiện từ việc quán triệt chủ trương đến định hướng, tổ chức thực hiện, phân công nhiệm vụ, động viên cán bộ, đảng viên đổi mới và từng bước đưa những cách làm mới vào thực tiễn.
Trước đây, công việc của người cán bộ kiểm sát gắn chặt với hồ sơ giấy, sổ sách và những thao tác thủ công. Mỗi vụ án, vụ việc là một khối lượng tài liệu cần nghiên cứu, tổng hợp, đối chiếu. Việc tìm kiếm thông tin, quản lý dữ liệu và trình bày kết quả công việc đòi hỏi nhiều thời gian, công sức. Đến năm 2026, phương thức làm việc tại VKSND khu vực 3, tỉnh Điện Biên đã có những thay đổi rõ nét.
100% hồ sơ được số hóa; việc theo dõi, quản lý sổ sách được chuyển dần sang hệ thống dữ liệu điện tử; dữ liệu đảng viên được cập nhật trên sổ tay điện tử; hồ sơ vụ án, vụ việc được nhập liệu trên nền tảng quản lý án hình sự; bàn làm việc số được triển khai trong toàn ngành.
Những kết quả ấy phản ánh cả sự thay đổi của công cụ và cách tiếp cận công việc của người cán bộ: dữ liệu phải được chuẩn hóa, thông tin phải được kết nối, công việc phải được tổ chức khoa học hơn và công nghệ phải thực sự phục vụ nhiệm vụ chuyên môn. Chuyển đổi số vì thế còn là sự thay đổi tư duy của người cán bộ kiểm sát.
|
 |
| Ứng dụng AI xây dựng tờ rơi, infographic tuyên truyền pháp luật, đưa thông tin pháp luật đến gần hơn với người dân. |
Đưa trí tuệ nhân tạo vào công tác tuyên truyền pháp luật
Nếu công nghệ có thể giúp cán bộ làm việc khoa học hơn, liệu có thể giúp pháp luật đến gần người dân hơn? Từ câu hỏi ấy, Chi bộ VKSND khu vực 3, tỉnh Điện Biên từng bước tìm cách làm mới trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.
Đơn vị đã nghiên cứu, xây dựng và được VKSND tỉnh Điện Biên công nhận sáng kiến về thành lập tổ tuyên truyền, xây dựng kho dữ liệu số và ứng dụng AI vào công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật. Điểm đáng chú ý là cách công nghệ được đặt trong một quy trình cụ thể.
Dữ liệu được tập hợp, phân loại, hệ thống hóa và xây dựng thành kho dữ liệu số. Lực lượng tuyên truyền được tổ chức, phân công theo nhiệm vụ. AI được khai thác để hỗ trợ hình thành ý tưởng, xây dựng kịch bản, biên tập nội dung, thiết kế hình ảnh, video… Từ đó, các khâu được kết nối thành một quy trình tương đối hoàn chỉnh: “Dữ liệu – con người – công nghệ – sản phẩm – người dân”.
Đơn vị đặc biệt coi trọng nguyên tắc: AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không phải chủ thể chịu trách nhiệm về nội dung pháp luật. Một câu chữ do máy tạo ra có thể nhanh; một hình ảnh do máy hỗ trợ thiết kế có thể bắt mắt; một kịch bản có thể được hoàn thiện trong thời gian ngắn hơn. Nhưng tính chính xác của nội dung pháp luật, sự phù hợp với thực tiễn và trách nhiệm trước người dân vẫn thuộc về người cán bộ.
Trên tinh thần đó, đơn vị đã xây dựng và ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của “Tổ tuyên truyền và xây dựng tư liệu số”, bảo đảm mỗi sản phẩm đều được kiểm tra, đối chiếu với quy định pháp luật, rà soát nội dung và lựa chọn phương thức thể hiện phù hợp trước khi đưa lên môi trường số.
Từ fanpage đến bản vùng cao
Pháp luật vốn có nhiều quy định, thuật ngữ. Nếu chỉ truyền tải bằng cách đọc điều luật, thông tin pháp lý rất dễ trở nên khô cứng và xa cách với đời sống. Vì vậy, trang fanpage của VKSND khu vực 3, tỉnh Điện Biên được xây dựng theo hướng trực quan, sinh động, gần gũi với đời sống.
Sau hơn một năm thành lập, trang fanpage đã có hơn 200 bài viết và khoảng 1.500 người theo dõi. Nội dung các bài đăng chủ yếu là những vụ việc phát sinh trong thực tế mang tính thời sự, hoạt động nổi bật của đơn vị và các sản phẩm infographic tuyên truyền pháp luật.
Đáng chú ý, đơn vị đã xây dựng thành công người dẫn chương trình ảo cho chuyên mục “Hiểu pháp luật để sống đúng”, được duy trì vào 20 giờ thứ Ba hằng tuần trên trang fanpage của đơn vị. Nội dung chuyên mục tập trung tuyên truyền các quy định pháp luật gắn với đời sống như an toàn giao thông, phòng, chống ma túy, lừa đảo trên không gian mạng, bạo lực gia đình và nhiều vấn đề pháp lý được xã hội quan tâm.
|
 |
| Cán bộ kiểm sát hướng dẫn người dân theo dõi trang fanpage của VKSND khu vực 3, tỉnh Điện Biên. |
Cách làm ấy tạo ra một thay đổi quan trọng trong tư duy tuyên truyền: đưa pháp luật đến nơi người dân đang hiện diện. Một nội dung pháp luật có thể được chuẩn bị từ kho dữ liệu số, được hỗ trợ sản xuất bằng AI và truyền tải qua môi trường số, giúp người dân chủ động tiếp cận. Đặc biệt, với một địa bàn miền núi, nơi khoảng cách địa lý có thể khiến việc tổ chức tuyên truyền trực tiếp gặp nhiều khó khăn, không gian số mở thêm một con đường để thông tin pháp luật đi xa hơn.
Từ fanpage, cán bộ kiểm sát tiếp tục mang kiến thức pháp luật đến các bản làng vùng cao. Ở đó, những điều luật vốn được viết bằng ngôn ngữ pháp lý được chuyển thành những câu chuyện gần gũi với cuộc sống; những vấn đề tưởng như xa lạ được đặt vào chính những tình huống mà người dân có thể gặp phải.
Hành trình chuyển đổi số đi từ màn hình máy tính của người cán bộ đến chiếc điện thoại của người dân; từ kho dữ liệu số đến đời sống; từ fanpage đến những bản làng vùng cao. Khoảng cách ấy đang được rút ngắn bằng một cách làm mới.
Để nghị quyết được cụ thể hóa trong công việc hằng ngày
Thực tiễn tại VKSND khu vực 3, tỉnh Điện Biên cho thấy, công nghệ chỉ có thể phát huy hiệu quả khi có con người biết sử dụng và một tổ chức biết tạo môi trường cho sự đổi mới.
Yếu tố quyết định của chuyển đổi số ở cơ sở trước hết nằm ở đội ngũ cán bộ và phương thức lãnh đạo, tổ chức thực hiện. Chi bộ tạo định hướng, tạo môi trường để cán bộ, đảng viên dám đổi mới; khuyến khích những sáng kiến xuất phát từ thực tiễn; đồng thời từng bước đưa những cách làm hiệu quả vào công việc hằng ngày.
Cùng với chuyển đổi phương thức làm việc, chi bộ xác định mỗi cán bộ, đảng viên cần tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong môi trường số. Người cán bộ kiểm sát sử dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả công tác, đồng thời phải có trách nhiệm với thông tin mình tiếp nhận, kiểm chứng, chia sẻ và lan tỏa trên không gian mạng. Mỗi cán bộ, đảng viên trở thành một “điểm lan tỏa” của thông tin đúng, góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, lấy cái đẹp lấn át cái xấu, lấy thông tin chính thống đẩy lùi thông tin độc hại, sai lệch, vô căn cứ.
Giá trị của chuyển đổi số được đo bằng những thay đổi trong công việc và hiệu quả phục vụ Nhân dân. Tại VKSND khu vực 3, tỉnh Điện Biên, hành trình ấy bắt đầu từ chính mỗi cán bộ, đảng viên, từ sự lãnh đạo của chi bộ và từ những yêu cầu cụ thể của thực tiễn, để nghị quyết được chuyển hóa thành hành động.
Từ một trang fanpage, hành trình ấy tiếp tục đi xa hơn đến những bản làng vùng cao, nơi một thông tin pháp luật đúng lúc, dễ hiểu, dễ tiếp cận cũng có thể giúp pháp luật hiện diện gần hơn trong đời sống.