Chủ động từ nguồn nước thô
Nguy cơ El Nino gây thiếu nước trong năm 2026-2027 được đánh giá cao, đặc biệt tại các lưu vực sông khu vực miền Trung, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, để duy trì nguồn nước sinh hoạt ổn định cho gần 14 triệu dân, SAWACO đã xây dựng các kịch bản về tác động của El Nino và chuẩn bị giải pháp ứng phó phù hợp.
Ông Trần Kim Thạch, Giám đốc Quản lý chất lượng nước SAWACO, cho biết dự kiến trong tháng 11/2026, SAWACO phối hợp với Cục Cấp nước Singapore lắp đặt thử nghiệm thiết bị giám sát tảo liên tục tại họng thu nước thô. Qua đó, đơn vị đánh giá khả năng hình thành tảo và chủ động các giải pháp xử lý khi có diễn biến bất thường.
SAWACO đồng thời tăng cường giám sát chất lượng nước thô trực tuyến, chú trọng diễn biến độ mặn và kết hợp các kịch bản dữ liệu thủy văn để kịp thời nhận biết tác động đến nguồn nước. Đơn vị cũng phối hợp với các đơn vị vận hành hồ chứa đầu nguồn như Công ty Thủy điện Trị An và Công ty Thủy lợi miền Nam để theo dõi, phối hợp vận hành tài nguyên nước trên lưu vực hệ thống sông Đồng Nai theo hướng tiết kiệm, phù hợp với nhiều mục tiêu sử dụng.
Tại các nhà máy nước, công tác bảo trì, bảo dưỡng được tăng cường nhằm bảo đảm thiết bị vận hành ổn định. SAWACO cũng chú trọng tăng khả năng trữ nước sạch, trong đó có phương án nâng công suất các bể chứa, tạo dư địa ứng phó khi nguồn nước thô gặp bất lợi.
    |
 |
| Trung tâm vận hành hệ thống cấp nước SAWACO. |
Nhiều kịch bản cho mùa khô 2027
SAWACO còn xây dựng các kịch bản điều tiết mạng lưới, trong đó tính đến phương án Nhà máy nước Tân Hiệp phải tạm ngưng lấy nước thô trong một khoảng thời gian nhất định. Cùng với các giải pháp kỹ thuật, đơn vị tăng cường tuyên truyền, vận động khách hàng sử dụng nước hợp lý, góp phần cân đối nguồn nước trong mùa khô.
Theo tài liệu, El Nino có thể làm giảm số lượng bão nhiệt đới và áp thấp nhiệt đới tác động đến Việt Nam, song vẫn có khả năng xuất hiện những trận mưa cực đoan. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) ngày 24/4 nhận định năm 2026 là kỳ El Nino có cường độ lớn, dự báo kéo dài đến tháng 2/2027; các tổ chức khí tượng sau đó nhận định khả năng kéo dài đến hết mùa hè 2027. NOAA ngày 15/5 cũng công bố nhận định về El Nino năm 2026 với cường độ mạnh.
Đánh giá ảnh hưởng đến hoạt động cấp nước, Phòng Quản lý chất lượng nước SAWACO cho rằng nhu cầu sử dụng nước trong mùa khô năm 2027 có thể tăng mạnh dưới tác động của El Nino, đồng thời chịu ảnh hưởng từ các dự án trọng điểm Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai, như khu vực Cần Giờ.
Nguồn nước trên lưu vực hệ thống sông Đồng Nai có thể giảm mạnh nếu mùa mưa năm 2026 đến trễ, kết thúc sớm và tổng lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm. Khi đó, nguy cơ xung đột giữa các mục đích sử dụng nguồn nước có thể gia tăng. Lưu lượng dòng chảy thấp cũng làm giảm khả năng tự làm sạch của sông; nhiệt độ tăng cao có thể tạo điều kiện xuất hiện tảo, làm tăng nguy cơ ô nhiễm hữu cơ khi tảo chết và phân hủy.
|
 |
| Công tác xử lý nước tại Thủ Đức. |
Công nghệ và số hóa nâng cao an ninh nguồn nước
Để bảo đảm an toàn nguồn nước, các nhà máy nước của SAWACO đang áp dụng chuỗi công nghệ xử lý gồm tiền oxy hóa, keo tụ - tạo bông, lắng - lọc và khử trùng bằng clo trước khi đưa nước vào mạng lưới.
Song song đó, SAWACO triển khai số hóa toàn bộ chuỗi vận hành, từ sản xuất, điều độ, phân phối đến giám sát thất thoát nước. Cơ sở dữ liệu dùng chung được xây dựng nhằm hỗ trợ phân tích, dự báo chất lượng nước theo thời gian thực, hướng tới mô hình “hệ thống cấp nước thông minh”.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, ô nhiễm thượng nguồn gia tăng và tốc độ đô thị hóa ngày càng mạnh, bảo đảm nguồn nước sạch không chỉ là dịch vụ công thiết yếu mà còn gắn với an ninh đô thị. Chủ động bảo vệ nguồn nước thô, đầu tư công nghệ xử lý, chuẩn bị phương án vận hành và nâng cao năng lực dự báo là những giải pháp cần được SAWACO thực hiện thường xuyên, lâu dài.