Năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ưu tiên bố trí kế hoạch vốn rất lớn, lên tới trên 255.000 tỉ đồng để triển khai thực hiện các công trình, dự án trọng điểm trong lĩnh vực giao thông vận tải.
Việc triển khai thực hiện đúng tiến độ, chất lượng và giải ngân hết nguồn vốn đã bố trí cho các dự án là nguồn lực quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 - năm đầu tiên của nhiệm kỳ, tạo tiền đề hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2026-2030.
Thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ, lãnh đạo Chính phủ đã chỉ đạo, đôn đốc Bộ Xây dựng, các địa phương đẩy nhanh tiến độ thi công, giải ngân các dự án, các bộ, ngành, địa phương đã chủ động, tích cực triển khai. Nhìn chung, các dự án đã bám sát tiến độ, kế hoạch đề ra, nhưng vẫn còn một số dự án, công trình chậm tiến độ.
    |
 |
| Thủ tướng phân tích nguyên nhân khiến một số dự án chậm tiến độ - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc. |
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, các công trình, dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải đã giải ngân khoảng trên 95.000 tỉ đồng, đạt tỷ lệ khoảng 38%, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ giải ngân trung bình của cả nước (cả nước đạt tỷ lệ gần 50%). Nhiều dự án được bố trí kế hoạch vốn rất lớn nhưng tỷ lệ giải ngân thấp, đạt dưới 30%, đặc biệt có một số dự án có tỷ lệ giải ngân dưới 5%.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động làm việc trực tiếp với các địa phương để rà soát, đánh giá, xác định rõ nguyên nhân, vướng mắc, kịp thời có phương án giải quyết khả thi, hiệu quả, trên nguyên tắc "vướng mắc ở cấp nào thì cấp đó phải giải quyết; không né tránh, không đùn đẩy; kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án khác có khả năng giải ngân tốt hơn".
Để phục vụ cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp Bộ Xây dựng, các địa phương có liên quan rà soát, cập nhật số liệu giải ngân các công trình, dự án, bảo đảm số liệu đầy đủ, thống nhất, chính xác.
Kiên quyết không được lùi, kéo dài, điều chỉnh tiến độ dự án
Về các yêu cầu đối với các công trình, dự án trọng điểm lĩnh vực giao thông vận tải, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương là cơ quan chủ quản, cơ quan có thẩm quyền đối với các dự án nghiêm túc triển khai chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tại Phiên họp thường kỳ tháng 7/2026 về việc thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, khẩn trương tập trung triển khai các giải pháp rất cụ thể, đồng bộ, bảo đảm hoàn thành 100% kế hoạch vốn được giao.
Kiên quyết không được lùi, kéo dài, điều chỉnh tiến độ theo kế hoạch khi không có lý do khách quan chính đáng (trường hợp chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan, cơ quan quản lý cần làm rõ trách nhiệm và có giải pháp xử lý).
Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Thường trực, Bộ trưởng Bộ Xây dựng và lãnh đạo các bộ, ngành tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc tiến độ triển khai các dự án; lên kế hoạch trực tiếp kiểm tra hiện trường các dự án đang chậm tiến độ có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026 trước phiên họp Chính phủ Thường kỳ tháng 10/2026 để xác định nguyên nhân, kịp thời có phương án, lộ trình xử lý ngay các khó khăn, vướng mắc từ nay tới cuối năm đối với từng dự án.
Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng kiên quyết thực hiện các thủ tục điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không đáp ứng tiến độ sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn hoặc chuyển vào khoản chưa phân bổ; lấy kết quả giải ngân là tiêu chí quan trọng để bố trí kế hoạch vốn đầu tư công cho các năm tiếp theo.
Bộ Tài chính nghiên cứu phương án tạm ứng vốn ngân sách Trung ương cho các địa phương để ưu tiên thực hiện các dự án giải ngân tốt; rà soát kỹ kế hoạch huy động trái phiếu Chính phủ để có lộ trình, khối lượng phù hợp, tăng cường hiệu quả công tác quản lý ngân sách nhà nước.
Thực hiện đúng, đủ quy trình tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn, bảo đảm chất lượng
Về chất lượng dự án, Thủ tướng yêu cầu trong quá trình triển khai thực hiện các dự án, các bộ, ngành, địa phương phải thực hiện đúng, đủ quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn theo quy định của pháp luật; không vì tiến độ mà không bảo đảm chất lượng.
Quá trình triển khai thực hiện phải có đánh giá tổng thể hiệu quả đầu tư của các dự án về các mặt chính trị, kinh tế - xã hội, tài chính, hiệu quả sử dụng vốn nhằm phát huy tối đa hiệu quả đầu tư các dự án.
Thủ tướng yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp đối với các dự án chuẩn bị đầu tư như sau:
Về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc Nam, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, xác định cụ thể nhu cầu, khả năng giải ngân của dự án; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền phương án điều hoà, điều chỉnh giảm kế hoạch vốn đã bố trí cho dự án theo đề nghị của Bộ Xây dựng.
Các địa phương nơi dự án đi qua tập trung đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư, giải phóng mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ giải ngân, phục vụ thi công dự án.
Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, xây dựng, công bố hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật (nếu có) về đường sắt tốc độ cao; lựa chọn tổ hợp nhà thầu tư vấn quốc tế có năng lực, kinh nghiệm để lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án và thuê đơn vị, tổ chức đủ năng lực để thẩm tra công tác lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án.
Đối với Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao hoàn thành đàm phán để ký Hiệp định xây dựng cầu chung qua biên giới trong năm 2026, đồng thời hoàn thiện các thủ tục phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án theo chủ trương điều chỉnh đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 40/2026/QH16 ngày 24/8/2026 đáp ứng tiến độ yêu cầu tại Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 22/9/2026 của Chính phủ.
Đồng thời, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, xác định cụ thể nhu cầu, khả năng giải ngân của dự án, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền phương án điều hoà, điều chỉnh giảm kế hoạch vốn đã bố trí cho dự án theo đề nghị của Bộ Xây dựng.
Đối với 2 tuyến đường sắt đô thị TP Hà Nội (Trần Hưng Đạo - Thượng Đình và Nam Thăng Long - Nội Bài): Theo quy định Luật PThủ đô, thẩm quyền tổ chức triển khai thực hiện các dự án là UBND TP Hà Nội.
Bộ Xây dựng phối hợp với TP Hà Nội chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ hoàn thành thủ tục đầu tư theo yêu cầu, kịp thời xử lý theo thẩm quyền những vướng mắc theo quy định; lưu ý phải bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật để đồng bộ, thống nhất, kết nối liên thông toàn bộ hệ thống.
Về Dự án mở rộng đường bộ cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình, UBND tỉnh Phú Thọ chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và các bộ, ngành liên quan tổ chức làm việc để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc (nếu có) để đẩy nhanh tiến độ phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án, làm cơ sở sớm triển khai thực hiện đầu tư, giải ngân kế hoạch vốn đã bố trí cho dự án.
Đối với Dự án mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức PPP, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan khẩn trương thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ tại Thông báo số 422/TB-VPCP ngày 12/8/2026 của Văn phòng Chính phủ về rà soát, đầu tư nâng cấp, hoàn thiện các tuyến cao tốc đã đầu tư theo quy mô phân kỳ.
Tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc
Đối với các dự án đang thực hiện đầu tư, Thủ tướng yêu cầu:
Dự án thành phần 2.2 thuộc dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội (xây dựng đường song hành đoạn qua tỉnh Hưng Yên): UBND TP Hà Nội và tỉnh Hưng Yên chỉ đạo các chủ đầu tư DATP 2.2 và DATP 3 tăng cường phối hợp nhằm tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc về mặt bằng thi công; đôn đốc các nhà thầu huy động tối đa nguồn lực đẩy nhanh tiến độ thi công, giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 đã bố trí cho dự án.
Dự án thành phần 6 - bồi thường, hỗ trợ tái định cư đoạn qua Bình Dương (nay là TP Hồ Chí Minh) thuộc Dự án Vành đai 3 - TP Hồ Chí Minh: UBND TP Hồ Chí Minh chỉ đạo chủ đầu tư, nhà thầu tập trung huy động nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công dự án; rà soát, chủ động điều hoà, điều chỉnh kế hoạch vốn đã bố trí giữa các dự án thành phần, bảo đảm giải ngân hết kế hoạch vốn được giao của dự án.
Đối với các dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026, Thủ tướng lưu ý các bộ, ngành, địa phương tập trung đôn đốc, chỉ đạo chủ đầu tư, các nhà thầu thi công đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân, bảo đảm hoàn thành các dự án trong năm 2026, cần coi đây là nhiệm vụ chính trị hàng đầu trong chỉ đạo điều hành.
Với các dự án yêu cầu kỹ thuật cao (có công trình hầm, cầu cấp đặc biệt, nền đường phải xử lý đất yếu thời gian dài) hoặc phát sinh các yếu tố khách quan cần kéo dài thời gian thực hiện để đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo đảm chất lượng, Chủ đầu tư lập lại tiến độ điều chỉnh báo cáo cơ quan chủ quản xem xét, quyết định làm cơ sở triển khai thực hiện.
Bộ Tài chính với vai trò là cơ quan đại diện chủ sở hữu chỉ đạo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam và các đơn vị liên quan tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1; lưu ý, cần xác định cụ thể từng hạng mục/công trình phải hoàn thành trong năm 2026 để bảo đảm dự án khai thác đồng bộ, an toàn, hiệu quả, làm cơ sở theo dõi, kiểm tra, đôn đốc.
Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, phối hợp rà soát, trực tiếp làm việc với địa phương để đánh giá về số lượng, trữ lượng thực tế các mỏ vật liệu xây dựng trên địa bàn các tỉnh; quyết định việc điều phối vật liệu xây dựng liên vùng, liên tỉnh, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền các vấn đề vượt thẩm quyền.
Các địa phương theo thẩm quyền, chủ động rà soát, đẩy nhanh thủ tục cấp phép, gia hạn, tăng công suất khai thác các mỏ, ưu tiên nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm quốc gia, đặc biệt là các dự án khu vực phía Nam; rà soát, nghiên cứu phương án sử dụng các sản phẩm của các dự án nạo vét, tận thu trên địa bàn tỉnh để tận dụng làm vật liệu phục vụ thi công các dự án.
Đồng thời, huy động hệ thống chính trị để tổ chức triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư các dự án, bảo đảm bàn giao toàn bộ mặt bằng cho các dự án trong tháng 10/2026; báo cáo kết quả về Văn phòng Chính phủ trước ngày 30/10/2026.
Đối với các dự án có kế hoạch hoàn thành năm 2027 theo các Nghị quyết của Quốc hội, Bộ Xây dựng, Bộ Quốc phòng và các địa phương là cơ quan chủ quản tập trung chỉ đạo, đôn đốc nhà thầu rà soát tiến độ thực hiện từng dự án, từng gói thầu; huy động tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công bảo đảm tiến độ, chất lượng theo đúng cam kết.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chỉ đạo Bộ Xây dựng, các bộ, cơ quan liên quan và các địa phương chủ động phối hợp rà soát, xử lý nhanh, triệt để các khó khăn, vướng mắc phát sinh theo đúng thẩm quyền, quy định pháp luật.