Theo cáo trạng, bà Trần Thị H. (SN 1983, trú TP Đà Nẵng) và Lê Thị Nhạn quen biết nhau từ năm 2018 trong quá trình kinh doanh bất động sản. Từ tháng 4/2019 đến cuối tháng 7/2020, bà H. nhiều lần cho Nhạn vay tiền bằng hình thức chuyển khoản và giao tiền mặt. Việc giao nhận tiền được thể hiện qua điện thoại, tin nhắn Messenger, SMS và có người làm chứng trong một số lần giao dịch.
    |
 |
| VKSND TP Đà Nẵng phối hợp với TAND TP Đà Nẵng mở phiên tòa xét xử bị cáo Lê Thị Nhạn về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. (Ảnh: LT) |
Ngày 28/7/2020, hai bên đối chiếu công nợ tại nhà Nhạn trên đường Võ Văn Đặng, phường Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng. Sau khi rà soát các khoản vay, bà H. và Nhạn lập 5 giấy mượn tiền, thể hiện số tiền gốc còn lại là 40,845 tỉ đồng. Các giấy này có chữ ký của bên cho mượn, bên mượn và người chứng kiến.
Cáo trạng xác định, từ ngày 17/4/2019 đến ngày 28/7/2020, bà H. đã cho Nhạn vay tổng cộng hơn 101,2 tỉ đồng, gồm hơn 53,3 tỉ đồng tiền mặt và hơn 47,9 tỉ đồng chuyển khoản. Đến thời điểm đối chiếu công nợ, Nhạn đã trả cho bà H. hơn 73,8 tỉ đồng, trong đó tiền gốc hơn 60,4 tỉ đồng, tiền lãi hơn 13,4 tỉ đồng.
|
 |
| Bị cáo Lê Thị Nhạn. (Ảnh: LT) |
Sau khi Nhạn không trả nợ đúng hạn, tháng 10/2020, bà H. khởi kiện ra TAND quận Ngũ Hành Sơn cũ, yêu cầu Nhạn trả lại tiền theo các giấy mượn đã lập. Vụ việc ban đầu được thụ lý theo thủ tục dân sự.
Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết, Nhạn gửi đơn tố cáo ngược lại bà H., cho rằng bà H. cùng một số người có hành vi cưỡng đoạt tài sản bằng việc ép viết 5 giấy mượn tiền và cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Cơ quan điều tra sau đó thu thập tài liệu, trưng cầu giám định tin nhắn, file ghi âm, video liên quan.
Qua điều tra, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng nhận định hành vi của Nhạn không cấu thành tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".
Ngày 10/4/2023, Công an TP Đà Nẵng ban hành quyết định không khởi tố vụ án hình sự đối với các đơn tố giác của Nhạn và bà H. Hơn một năm sau, cơ quan điều tra phục hồi điều tra và khởi tố vụ án "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản". Nhạn bị khởi tố bị can và bắt tạm giam từ ngày 6/11/2024.
|
 |
| Kiểm sát viên VKSND TP Đà Nẵng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa. (Ảnh: LT) |
Cơ quan tố tụng cho rằng Nhạn còn nợ bà H. 40,845 tỉ đồng nhưng không trả. Nhạn bị cáo buộc xóa hết dữ liệu tin nhắn liên quan việc vay mượn, đưa ra thông tin gian dối rằng đã trả hết tiền, đồng thời soạn và ký đơn có nội dung sai sự thật để kéo dài việc giải quyết, nhằm chiếm đoạt số tiền trên.
VKSND TP Đà Nẵng truy tố Lê Thị Nhạn theo khoản 4 điều 175 BLHS, khung hình phạt áp dụng đối với trường hợp chiếm đoạt tài sản trị giá từ 500 triệu đồng trở lên. Về dân sự, bà H. yêu cầu Nhạn trả lại toàn bộ số tiền bị cho là chiếm đoạt.
Tại phiên tòa, Nhạn thừa nhận giữa mình và bà H. có việc vay mượn tiền. Hai bên nhiều lần giao dịch bằng chuyển khoản, giao nhận tiền mặt hoặc người này nộp tiền vào tài khoản của người còn lại. Tuy nhiên, bị cáo cho rằng từ trước đến nay, hai bên chưa từng ngồi lại để xác định chính xác số tiền vay mượn còn lại. Vì vậy, theo Nhạn, số tiền còn lại trong hồ sơ vụ án là chưa đúng. Bị cáo trình bày sẵn sàng trả lại đầy đủ số tiền cho bà H. nếu có đầy đủ giấy tờ và căn cứ pháp luật.
Sau phần xét xử, TAND TP Đà Nẵng quyết định trả hồ sơ vụ án Lê Thị Nhạn bị truy tố về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” để điều tra bổ sung.
|
 |
| Các luật sư tham gia phiên tòa. (Ảnh: LT) |
Sau phần xét hỏi, HĐXX nhận định dù cáo trạng đã nêu quá trình vay mượn, đối chiếu công nợ và các tài liệu giám định, hồ sơ vẫn còn những khoảng trống cần điều tra bổ sung. Các vấn đề này không chỉ liên quan đến trách nhiệm hình sự của bị cáo mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải quyết phần dân sự và thi hành án sau này.
Nội dung đầu tiên tòa yêu cầu làm rõ liên quan đến thửa đất số 288 (địa chỉ Khu đô thị Hòa Hải H1-3, phường Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng). Theo hội đồng xét xử, trong quá trình điều tra, Viện kiểm sát đã yêu cầu cơ quan điều tra làm rõ nguồn gốc và giá trị thửa đất này. Đây là tài sản bị cáo Lê Thị Nhạn ký hợp đồng tặng cho bà Lê Thị Hải để đảm bảo khoản vay 1 tỉ đồng. Hiện lô đất đã được sang tên cho bà Hải.
Tuy nhiên, dù đã có yêu cầu định giá, đến nay hồ sơ vẫn chưa có kết quả định giá đối với tài sản này. Theo tòa, việc thiếu kết quả định giá khiến chưa đủ tài liệu để xem xét, giải quyết trách nhiệm dân sự trong vụ án.
Vấn đề thứ hai là nhà đất trên đường Võ Văn Đặng, TP Đà Nẵng. Theo hồ sơ, trong quá trình điều tra, Viện kiểm sát đã kê biên nhà đất này để đảm bảo thi hành án. Tại thời điểm kê biên, cơ quan điều tra xác định tài sản đã được Nhạn tặng cho con trai thông qua hợp đồng tặng cho.
Sau khi được sang tên, ông Phát thế chấp tài sản tại ngân hàng, rồi chuyển nhượng lại cho ông Nguyễn Việt. Ông Việt xác nhận đã nhận chuyển nhượng nhà đất này nhưng chưa sang tên.
Hội đồng xét xử cho rằng cơ quan điều tra chưa lấy lời khai, ý kiến của ông Nguyễn Việt. Trong khi đó, tài sản đang bị kê biên nhưng lại có giao dịch chuyển nhượng. Vì vậy, cần làm rõ lời khai của các bên liên quan để xác định quyền lợi, nghĩa vụ của từng người, tránh ảnh hưởng đến quá trình thi hành án.
Nội dung thứ ba được tòa nhấn mạnh là thời điểm bị cho là phát sinh thủ đoạn chiếm đoạt. Cáo trạng xác định Nhạn vay mượn tiền, ký 5 giấy mượn tiền rồi dùng thủ đoạn để cố tình không trả nợ, hoặc có điều kiện nhưng cố tình không trả. Tuy nhiên, theo HĐXX, kết luận điều tra và cáo trạng chưa nêu chính xác thời điểm Nhạn đưa ra thủ đoạn nhằm không trả nợ, cũng như thời điểm bị cáo có điều kiện nhưng cố tình không thực hiện nghĩa vụ trả nợ để làm căn cứ xác định rõ tội danh cũng như là giải quyết các trách nhiệm dân sự.