Nội dung vụ án “Tranh chấp hợp đồng thi công xây dựng công trình”
Theo nội dung vụ án và khởi kiện của nguyên đơn, ngày 6/2/2024, Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Sao Vàng Việt Nam (gọi tắt là Công ty Sao Vàng) và Công ty Cổ phần Sông Đà 11 (gọi tắt là Công ty Sông Đà) đã ký Hợp đồng xây lắp số 13/2024/SĐ11-SV/HĐXL về việc giao nhận thầu thi công hạng mục xây dựng phần móng trụ (Từ VT17 đến VT29) thuộc Gói thầu số 9. Tổng giá trị hợp đồng là gần 35 tỉ đồng (Đã bao gồm thuế GTGT 8%), gồm các công việc như: Công tác đào, lấp đất; thi công móng; kè móng, mương thoát nước và san gạt (Không bao gồm nội dung công việc san gạt đá mặt bằng không có trong Hợp đồng); công tác đào, lấp đất; tiếp địa tia kết hợp cọc; nối đất chống cảm ứng và các hạng mục khác. Trong đó, chi phí thuê đất, đền bù tài sản trên đất được phân bổ đều cho các đơn vị thi công sử dụng chung đường công vụ và mặt bằng thi công theo tỉ lệ tương ứng sản lượng thi công của các đơn vị.
Ngoài ra, Hợp đồng còn nêu về hình thức hợp đồng, thanh toán giai đoạn, thanh toán khoản tiền giữ lại, nghĩa vụ bảo hành, quyết toán và thanh lý hợp đồng, tạm ngừng công việc, quyền và nghĩa vụ của các bên.
Thực hiện hợp đồng, Công ty Sao Vàng đã thi công các công việc theo hợp đồng với Giá trị khối lượng công việc hoàn thành được xác nhận có giá trị gần 22,4 tỉ đồng. Công ty Sông Đà 11 đã thanh toán cho Công ty Sao Vàng với tổng giá trị thanh toán là gần 19,3 tỉ đồng. Số tiền còn lại của giá trị hoàn thành chưa thanh toán là gần 3,1 tỉ đồng. Công ty Sao Vàng yêu cầu Công ty Sông Đà 11 phải thanh toán số tiền này.
Công ty Sao Vàng đã chi phí bồi thường cho các hộ dân trong phạm vi thi công, với tổng chi phí là 1.144.386.800 đồng. Việc Công ty Sao Vàng bồi thường cho các hộ dân được lập thành biên bản cụ thể, có chữ ký của từng hộ dân nhận bồi thường. Theo quy định tại hợp đồng, Công ty Sao Vàng sẽ chịu chi phí theo tỉ lệ tương ứng sản lượng thi công của mình. Giá trị công việc thi công của Công ty Sao Vàng chiếm 40% chi phí gói thầu, do đó Sông Đà 11 có trách nhiệm hoàn trả lại cho Công ty Sao Vàng 60% còn lại, với giá trị gần 438 triệu đồng.
Bên cạnh đó, quá trình thi công, Công ty Sao Vàng phải thực hiện việc đào san gạt và bốc xúc đất mặt bằng hố móng đào; vận chuyển đất đá thừa đổ thải; đào đất hố móng bằng máy đào mới có thể tiếp tục thực hiện các các hạng mục khác của hợp đồng…
Do việc không thanh toán và chậm thanh toán của Công ty Sông Đà 11 nên Công ty Sao Vàng yêu cầu Công ty Sông Đà 11 phải thanh toán tiền lãi của số tiền chưa thanh toán và chậm thanh toán từ ngày 9/9/2024; đồng thời yêu cầu Công ty Sông Đà 11 bồi thường thiệt hai bao gồm: Toàn bộ chí lương công nhân, cán bộ và chi phí thuê máy móc, lán trại trong thời gian 1 tháng kể từ thời điểm dừng thi công… Tổng cộng, Công ty Sông Đà 11 phải thanh toán cho Công ty Sao Vàng số tiền là gần 13,2 tỉ đồng.
    |
 |
| Quang cảnh phiên toà xét xử rút kinh nghiệm một vụ án kinh doanh thương mại. (Ảnh minh hoạ) |
Phía bị đơn tại phiên toà xác nhận nội dung hợp đồng xây lắp số 13/2024/SĐ11-SV/HĐX được ký giữa Công ty Sao Vàng và Công ty Sông Đà 11, đồng thời xác nhận, sau khi ký kết hợp đồng, Công ty Sao Vàng đã thi công các công việc theo hợp đồng với giá trị khối lượng công việc hoàn thành được Công ty Sông Đà 11 xác nhận có giá trị gần 22,4 tỉ đồng. Công ty Sông Đà 11 đã thanh toán cho Công ty Sao Vàng với tổng giá trị thanh toán là gần 19,3 tỉ đồng. Số tiền còn lại của giá trị hoàn thành chưa thanh toán là gần 3,1 tỉ đồng.
Nguyên đơn khởi kiện đề nghị xác nhận Công ty Sao Vàng có quyền chấm dứt Hợp đồng xây lắp số 13/2024/SĐ11-SV/HĐXL mà không phải bồi thường bất kỳ thiệt hại nào cho Công ty Sông Đà 11 vì nguyên nhân Công ty Cổ phần Sông Đà 11 đã vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ theo hợp đồng và yêu cầu Công ty Sông Đà thanh toán số tiền còn lại của giá trị hoàn thành chưa thanh toán là gần 3,1 tỉ đồng. Công ty Sông Đà 11 chấp nhận chấm dứt Hợp đồng xây lắp số 13/2024/SĐ11-SV/HĐXL ngày 6/2/2024 và xác nhận số tiền còn lại theo Hợp đồng là gần 3,1 tỉ đồng.
Tuy nhiên, phía bị đơn cũng cho rằng, quá trình thực hiện Hợp đồng, Công ty Sông Đà 11 không vi phạm nghĩa vụ của Hợp đồng liên quan đến vấn đề chậm thanh toán. Số tiền còn lại thuộc phạm vi thi công của Công ty Sao Vàng chưa đến đợt thanh toán theo quy định. Hai Bên chưa tổng hợp, thống nhất được khối lượng, chứng từ cụ thể để Công ty Sông Đà 11 làm căn cứ thực hiện việc thanh toán nên không chấp nhận yêu cầu này của Công ty Sao Vàng.
Đồng thời, Công ty Sông Đà 11 cũng không chấp nhận toàn bộ các chi phí khác mà nguyên đơn nêu ra và có yêu cầu phản tố. Theo đó, Công ty Sao Vàng tự ý dừng thi công vì vậy Công ty Sông Đà 11 phải bỏ chi phí để tự thực hiện, thuê một số đơn vị khác thi công các phần việc mà Công ty Sao Vàng không thực hiện, vì vậy Công ty Sông Đà yêu cầu Công ty Sao Vàng phải thanh toán với tổng số tiền là gần 1,7 tỉ đồng.
Toà án chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn
Tại phiên toà sơ thẩm, từ những phân tích và lập luận, TAND Khu vực 6 đã tuyên xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Cụ thể, Toà án xác nhận Công ty Sao Vàng chấm dứt hợp đồng thi công với Công ty Sông Đà 11 ngày 30/7/2024 là đúng pháp luật; buộc Công ty Sông Đà 11 phải thanh toán cho Công ty Sao Vàng giá trị còn lại của khối lượng xây dựng chưa thanh toán là gần 3,1 tỉ đồng.
Buộc Công ty Sông Đà 11 phải thanh toán cho Công ty Sao Vàng tiền đào san gạt và bốc xúc đất mặt bằng hố móng đào, vận chuyển đất đá thừa đổ thải; đào đất hố móng bằng máy đào với tổng số tiền là gần 7,9 tỉ đồng; buộc Công ty Sông Đà 11 phải thanh toán phần chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng cho Công ty Sao Vàng là gần 438 triệu đồng.
Đồng thời, buộc Công ty Sông Đà 11 phải thanh toán cho Công ty Sao Vàng tiền lãi của số tiền chậm thanh toán đối với giá trị khối lượng công việc đã thi công chưa được thanh toán là gần 376 triệu đồng; tiền lãi của số tiền san gạt đá mặt bằng khoảng 968 triệu đồng và tiền lãi của chi phí đền bù giải phóng mặt bằng là gần 54 triệu đồng. Tổng cộng gần 1,4 tỉ đồng.
Buộc Công ty Sông Đà 11 phải bồi thường thiệt hại cho Công ty Sao Vàng chi phí thuê máy móc (máy xúc, máy ủi) là 120 triệu đồng và chi phí thuê lán trại là 10 triệu đồng. Tổng cộng 130 triệu đồng.
Ngoài ra, Toà án cũng chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của Công ty Sông Đà 11 đối với Công ty Sao Vàng.
Buộc Công ty Sao Vàng phải thanh toán lại cho Công ty Sông Đà 11 giá trị vật tư tiếp địa mà Công ty Sao Vàng chiếm giữ khi dừng hợp đồng là gần 178 triệu đồng; buộc Công ty Sao Vàng phải thanh toán lại cho Công ty Sông Đà 11 chi phí thí nghiệm sản phẩm hoàn thành hồ sơ là gần 214 triệu đồng.
Mặt khác, Toà án còn tuyên bác các yêu cầu khác của nguyên đơn và bị đơn. Đối trừ nghĩa vụ thanh toán, Công ty Sông Đà 11 phải thanh toán cho Công ty Sao Vàng tổng số tiền là gần 12,1 tỉ đồng. Kể từ ngày 1/11/2025, Công ty Sông Đà 11 phải chịu lãi suất của số tiền chưa thanh toán theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự.
Theo nhận định của TAND Khu vực 6, đối với yêu cầu thanh toán tiền san lấp đá không có trong hợp đồng, nguyên đơn yêu cầu Công ty Sông Đà 11 phải thanh toán cho công việc phát sinh này số tiền gần 7,9 tỉ đồng là có cơ sở phù hợp với khoản 1 Điều 96 Nghị định 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu; Điều 143 Luật Xây dựng 2014, Luật Xây dựng 2020 sửa đổi bổ sung một số Điều của Luật xây dựng năm 2014; Điều 36, 37 Nghị Định 37/2015/NĐ-CP ngày 22/4/2015 quy định chi tiết về hợp đồng xây dựng; điểm 3 khoản 12 Điều 1 Nghị định 50/2021/NĐ-CP 1/4/2021 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 37/2015/NĐ- CP ngày 22/4/2015.
Đối với việc chấm dứt hợp đồng thi công xây dựng của Công ty Sao Vàng phù hợp quy định tại điểm 6.2.10; 6.2.14 Điều 6 của Hợp đồng được ký giữa hai bên và khoản 3 Điều 40 Nghị Định 37/2015/NĐ-CP ngày 22/4/2015, việc dừng thi công của Công ty Sao Vàng là đúng quy định của pháp luật.
Cũng theo quyết định của TAND Khu vực 6, đối với yêu cầu bồi thường tiền lãi do chậm thanh toán của nguyên đơn, theo Hội đồng xét xử, hợp đồng xây lắp giữa Công ty Sông Đà 11 và Công ty Sao Vàng được chấm dứt từ ngày 30/7/2024. Việc chấm dứt hợp đồng của Công ty Sao Vàng là đúng quy định của pháp luật, do đó ngày 30/7/2024, Công ty Sông Đà 11 phải có trách nhiệm thanh toán cho Công ty Sao Vàng số tiền chưa thanh toán theo hợp đồng nhưng Công ty Sông Đà 11 vẫn chưa thanh toán cho Công ty Sao Vàng, do vậy yêu cầu Công ty Sông Đà 11 phải thanh toán Tiền lãi chậm trả của số tiền chậm thanh toán theo lãi suất quá hạn của ngân hàng thương mại nơi Công ty Sao Vàng mở tài khoản là phù hợp.