Ngày 5/6, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên phạt bị cáo Trịnh Trọng Trung (SN 1976, cựu Phó Chánh Văn phòng kiêm Thủ kho vật chứng Cục Thi hành án dân sự (THADS) TP Hà Nội) 9 năm tù về tội “Tham ô tài sản”. Tổng hợp với bản án tù chung thân ngày 5/8/2019 của TAND TP Hà Nội, buộc bị cáo Trịnh Trọng Trung phải chấp hành hình phạt chung của hai bản án là tù chung thân.
Liên quan, bị cáo Dương Minh Công (SN 1957, cựu Phó Cục trưởng Cục THADS TP Hà Nội) bị tòa tuyên phạt 30 tháng tù; bị cáo Chu Văn Tĩnh (SN 1975, cựu Kế toán Kho vật chứng) bị tuyên phạt 18 tháng tù, cùng về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.
Vụ án này do Cơ quan điều tra VKSND tối cao (Cục 1) thụ lý, giải quyết; đồng thời Vụ Công tố và kiểm sát điều tra án tư pháp (Vụ 6), VKSND tối cao thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra và truy tố các bị cáo ra trước TAND TP Hà Nội để xét xử theo quy định.
    |
 |
| Bị cáo Trịnh Trọng Trung tại phiên tòa trước, tháng 8/2019. Ảnh: TTXVN |
Theo cáo trạng của VKSND tối cao, từ năm 2007, bị cáo Trịnh Trọng Trung có nhiệm vụ tiếp nhận, sắp xếp, theo dõi, quản lý và xử lý vật chứng. Từ tháng 4/2016, Trung được bổ nhiệm chức vụ Phó Chánh Văn phòng Cục THADS TP Hà Nội kiêm Thủ kho vật chứng.
Trong khi đó, bị cáo Dương Minh Công được phân công phụ trách, chỉ đạo, quản lý công tác tiếp nhận, quản lý và xử lý vật chứng, tài sản bị tạm giữ; còn bị cáo Chu Văn Tĩnh được phân công làm Kế toán nghiệp vụ Kho vật chứng, có nhiệm vụ kiểm soát thủ tục nhập, xuất kho; rà soát, kiểm tra vật chứng khi nhập, xuất kho và phối hợp cùng Thủ kho vật chứng kiểm kê kho theo quy định.
Quá trình thực hiện nhiệm vụ, Trịnh Trọng Trung đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao và lợi dụng sự thiếu trách nhiệm của Dương Minh Công và Chu Văn Tĩnh trong công tác tiếp nhận, quản lý vật chứng để chiếm đoạt vật chứng của nhiều vụ án.
Cơ quan tố tụng xác định, trong thời gian từ năm 2012 đến cuối năm 2017, Trịnh Trọng Trung cùng Chu Văn Tĩnh tiếp nhận vật chứng của nhiều vụ án hình sự, thực hiện thủ tục nhập kho và đưa vào hệ thống sổ sách để theo dõi, quản lý theo quy định. Tuy nhiên, có những vụ việc Trịnh Trọng Trung tiếp nhận vật chứng nhưng không thông báo cho Chu Văn Tĩnh biết để đưa vào hệ thống sổ sách theo dõi, quản lý.
Lợi dụng việc trực tiếp tiếp nhận vật chứng nhưng không thông báo cho Tĩnh và những sơ hở trong công tác kiểm kê định kỳ Kho vật chứng, Trung đã nhiều lần chiếm đoạt vật chứng của các vụ án, gồm hàng nghìn bao thuốc lá ngoại, điện thoại di động, máy ảnh cùng nhiều tài sản có giá trị khác.
Cụ thể, bị cáo Trung đã chiếm đoạt hơn 9.600 bao thuốc lá ngoại là vật chứng của 4 vụ án gồm: vụ Nguyễn Thị Bích Phương phạm tội “Buôn lậu”; vụ Đặng Ngọc Đức phạm tội “Buôn bán hàng cấm”; vụ Đỗ Quang Quý phạm tội “Vận chuyển hàng cấm” và vụ Trần Thị Phụng phạm tội “Buôn bán hàng cấm”, với tổng giá trị theo định giá hơn 393 triệu đồng.
Ngoài ra, lợi dụng quy trình tiếp nhận vật chứng còn lỏng lẻo, Trung còn chiếm đoạt 3 máy ảnh, 5 ống kính máy ảnh và 5 điện thoại di động các loại là vật chứng trong các vụ án “Cướp giật tài sản”, “Trộm cắp tài sản”, “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc”.
Theo cáo trạng, sau khi chiếm đoạt những tài sản nêu trên, Trịnh Trọng Trung sử dụng cho cá nhân hoặc cho người khác. Tuy nhiên, do thời gian đã lâu nên Trung không nhớ thời điểm chiếm đoạt từng vật chứng, cũng không nhớ đã cho ai nên không có căn cứ để xác minh, thu hồi. Toàn bộ tài sản là vật chứng của 9 vụ án hình sự bị Trịnh Trọng Trung chiếm đoạt có tổng trị giá hơn 463,8 triệu đồng.
Ngoài ra, trong cùng thời gian này, Trịnh Trọng Trung và đồng phạm còn chiếm đoạt vật chứng của 3 vụ án khác gồm: vụ án Dương Minh Tuấn phạm tội “Kinh doanh trái phép” tiếp nhận ngày 12/9/2013; vụ án Nguyễn Mạnh Tuấn phạm tội “Buôn lậu” tiếp nhận ngày 21/9/2015 và vụ án Hoàng Mạnh Cường phạm tội “Buôn bán hàng cấm” tiếp nhận ngày 26/7/2016, với tổng giá trị tài sản bị chiếm đoạt hơn 16,5 tỉ đồng.
Đối với hành vi này, ngày 5/8/2019, TAND TP Hà Nội đã tuyên phạt Trịnh Trọng Trung mức án tù chung thân về tội “Tham ô tài sản”.
Quá trình điều tra, Trịnh Trọng Trung khai nhận đã lựa chọn những vật chứng dễ che giấu hoặc khó bị phát hiện để chiếm đoạt. Theo lời khai của bị cáo, các mặt hàng như thuốc lá, xì gà, bia, rượu thường được niêm phong trong các thùng carton và sau đó sẽ bị tiêu hủy nên khi kiểm kê rất khó phát hiện việc bị rút bớt. Đối với các tài sản như điện thoại, máy ảnh của người nước ngoài hoặc những người không đến nhận lại, Trung cho rằng việc chiếm đoạt sẽ ít có khả năng bị phát hiện.
Đối với hành vi thiếu trách nhiệm của bị cáo Dương Minh Công và Chu Văn Tĩnh, cáo trạng nêu rõ: Theo quy định của pháp luật và quy trình nghiệp vụ của Cục THADS TP Hà Nội, việc tiếp nhận vật chứng phải do Thủ kho và Kế toán kho cùng thực hiện để đưa vào hệ thống sổ sách theo dõi, quản lý; việc kiểm kê Kho vật chứng được tiến hành định kỳ theo quý, 6 tháng và hằng năm.
Tuy nhiên, trong thời gian từ năm 2012 đến cuối năm 2017, có những vụ việc một mình Trịnh Trọng Trung tiếp nhận vật chứng nhưng không thông báo cho Chu Văn Tĩnh để đưa vào hệ thống sổ sách theo dõi, quản lý, song Dương Minh Công không kiểm tra, yêu cầu khắc phục.
Từ năm 2012 đến năm 2015, Dương Minh Công không tổ chức kiểm kê Kho vật chứng định kỳ. Trong các năm 2016 và 2017, Dương Minh Công, Chu Văn Tĩnh và Trịnh Trọng Trung tiến hành kiểm kê định kỳ theo phương pháp kiểm tra từng gói vật chứng dựa trên thẻ kho gắn bên ngoài để xác định vật chứng thuộc vụ án nào; chỉ kiểm tra xác suất một số vụ án mà không mở toàn bộ gói vật chứng để kiểm tra số lượng, tình trạng vật chứng, đồng thời không đối chiếu đầy đủ giữa số lượng vật chứng thực tế và sổ sách quản lý.
Cơ quan tố tụng xác định, việc Trịnh Trọng Trung chiếm đoạt vật chứng của nhiều vụ án trong thời gian dài mà không bị phát hiện có nguyên nhân từ sự thiếu trách nhiệm của Dương Minh Công và Chu Văn Tĩnh trong công tác quản lý, kiểm kê Kho vật chứng định kỳ.
Trong đó, Dương Minh Công với vai trò Phó Cục trưởng Cục THADS TP Hà Nội, được giao phụ trách công tác tiếp nhận, quản lý và xử lý vật chứng, đã thiếu trách nhiệm, không kiểm tra công tác tiếp nhận vật chứng, thực hiện không đúng quy định về kiểm kê định kỳ Kho vật chứng, dẫn đến việc Trịnh Trọng Trung chiếm đoạt tài sản là vật chứng của nhiều vụ án, gây thiệt hại hơn 17 tỉ đồng.
Đối với bị cáo Chu Văn Tĩnh, với vai trò Kế toán Kho vật chứng Cục THADS TP Hà Nội, đã thiếu trách nhiệm, không thực hiện đúng quy định về kiểm kê định kỳ, tạo điều kiện để Trịnh Trọng Trung chiếm đoạt tài sản là vật chứng của nhiều vụ án trong thời gian dài, gây thiệt hại hơn 405 triệu đồng.
Quá trình điều tra và tại phiên tòa, các bị cáo Trịnh Trọng Trung, Dương Minh Công và Chu Văn Tĩnh đều thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội như cáo trạng truy tố, đồng thời thừa nhận với cách thức kiểm kê nêu trên thì việc vật chứng bị rút bớt rất khó bị phát hiện. Bị cáo Trung khai thường chiếm đoạt thuốc lá, xì gà, bia, rượu vì các vật chứng này được niêm phong trong thùng carton và sau đó tiêu hủy nên khi kiểm kê không kiểm tra kỹ; hoặc chiếm đoạt điện thoại, máy ảnh là tài sản của người nước ngoài đã về nước, không đến nhận lại nên khó bị phát hiện.
Quá trình điều tra, hai bị cáo Dương Minh Công và Chu Văn Tĩnh đã tự nguyện nộp tiền để khắc phục một phần hậu quả. Trong đó, cựu Phó Cục trưởng Dương Minh Công nộp 50 triệu đồng và cựu Kế toán Kho vật chứng Chu Văn Tĩnh nộp 150 triệu đồng.