Theo kế hoạch, sáng mai (20/5), TAND TP Hà Nội sẽ đưa cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến và 9 bị cáo ra xét xử về các tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Nhận hối lộ”.
Vụ án xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan đến 2 dự án Bệnh viện Việt Đức và Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 tại Liêm Tuyền (tỉnh Hà Nam cũ, nay là tỉnh Ninh Bình).
Hội đồng xét xử gồm 5 thành viên (2 Thẩm phán, 3 Hội thẩm nhân dân). Thẩm phán Nguyễn Xuân Văn được phân công làm Chủ tọa phiên tòa.
Đại diện VKSND TP Hà Nội thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa gồm 5 thành viên. Trong đó, có 3 Kiểm sát viên thuộc VKSND tối cao (Vụ 3) biệt phái và 2 Kiểm sát viên thuộc VKSND TP Hà Nội.
Bào chữa cho các bị cáo có 25 luật sư, trong đó riêng cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến có tới 4 luật sư.
Dự kiến phiên tòa sẽ diễn ra trong 6 ngày.
Cựu Bộ trưởng Y tế cùng loạt thuộc cấp hầu tòa
Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến (SN 1959) bị đưa ra xét xử về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” theo quy định tại khoản 3, Điều 219 Bộ luật Hình sự.
    |
 |
| Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến khi chưa bị khởi tố. |
Cùng tội danh trên còn có 6 bị cáo khác gồm: Nguyễn Kim Trung (SN 1960, cựu Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án (QLDA) y tế trọng điểm, Bộ Y tế); Trần Văn Sinh (SN 1974, cựu Phó Giám đốc Ban QLDA chuyên ngành xây dựng công trình, Bộ Y tế; cựu Trưởng phòng Kỹ thuật dự toán Ban QLDA y tế trọng điểm); Đào Xuân Sinh (SN 1976, Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn, đầu tư và Xây dựng SHT).
Tiếp đến là các bị cáo: Nguyễn Doãn Tú (SN 1963, cựu Phó Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và công trình y tế, Bộ Y tế); Lê Văn Cư (SN 1963, cựu Phó Viện trưởng Viện Kinh tế xây dựng, Bộ Xây dựng); Hoàng Xuân Hiệp (SN 1978, cựu Phó Viện trưởng Viện Kinh tế xây dựng, Bộ Xây dựng; cựu Trưởng phòng Kinh tế phát triển đô thị thuộc Viện Kinh tế xây dựng).
Bị cáo Nguyễn Hữu Tuấn (SN 1970, cựu Giám đốc Ban QLDA chuyên ngành xây dựng công trình y tế, Bộ Y tế; kiêm phụ trách Ban QLDA y tế trọng điểm) và Nguyễn Chiến Thắng (SN 1957, cựu Giám đốc Ban QLDA y tế trọng điểm, Bộ Y tế) bị đưa ra xét xử về 2 tội: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Nhận hối lộ”, lần lượt quy định tại khoản 3 Điều 219 và điểm a khoản 4 Điều 354 Bộ luật Hình sự.
Riêng bị cáo Lê Thanh Thiêm (SN 1968, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng) bị đưa ra xét xử về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, quy định tại khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự.
Hai dự án bệnh viện nghìn tỉ đình trệ nhiều năm
Theo cáo trạng của VKSND tối cao, trong quá trình triển khai thực hiện Dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Dự án cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức, một số cá nhân tại Bộ Y tế, Ban QLDA y tế trọng điểm và các đơn vị liên quan đã có hành vi vi phạm pháp luật dẫn đến dự án đình trệ, kéo dài, không đạt được mục tiêu đề ra.
Hai dự án dừng thi công từ tháng 1/2021 đến hết tháng 12/2024, gây hậu quả thất thoát, lãng phí đặc biệt lớn cho ngân sách Nhà nước.
Cụ thể, cơ quan tố tụng xác định có nhiều vi phạm trong việc thuê tư vấn nước ngoài lập dự án đầu tư và thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công. Ban QLDA y tế trọng điểm trình, Bộ Y tế phê duyệt thuê tư vấn nước ngoài khi chưa làm rõ khả năng đáp ứng của đơn vị tư vấn trong nước; không chứng minh được tính cần thiết phải thuê tư vấn nước ngoài; có ý chỉ định thầu; không tổ chức lập, thẩm định chi phí thuê tư vấn nước ngoài; không xác định dự toán gói thầu thuê tư vấn nước ngoài.
Ngoài ra, việc sử dụng đề xuất tài chính của nhà thầu để thẩm định, phê duyệt dự toán trong khi nhà thầu là tác giả phương án thiết kế kiến trúc được lựa chọn không qua hình thức thi tuyển được xác định là trái quy định của Luật Đấu thầu năm 2005 cùng nhiều quy định khác của Chính phủ và Bộ Xây dựng.
Từ việc cố ý thuê tư vấn nước ngoài không đúng quy định, Ban QLDA y tế trọng điểm đề nghị Viện Kinh tế xây dựng thẩm tra dự toán làm căn cứ ký hợp đồng với đơn giá chi phí thuê tư vấn cao hơn nhiều lần định mức quy định, gây thất thoát cho Nhà nước hơn 70,2 tỉ đồng.
Cáo trạng cũng xác định 2 dự án trên còn có nhiều vi phạm trong việc lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu; lập, phê duyệt hồ sơ mời thầu; tổ chức lựa chọn nhà thầu và thực hiện gói thầu.
Đáng chú ý, các gói thầu bị phân chia không hợp lý, không bảo đảm tính đồng bộ của dự án, gây nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, làm tăng thời gian và phát sinh chi phí xây dựng.
Ngoài ra, các bị cáo còn bị xác định có sai phạm trong việc xây dựng, lựa chọn và ký kết hợp đồng xây dựng; lựa chọn hình thức hợp đồng không đúng quy định; hợp đồng không có khối lượng chi tiết, không có dự toán kèm theo; thiếu thỏa thuận cụ thể về yêu cầu kỹ thuật, phương pháp nghiệm thu và thanh toán.
Nhận hối lộ hàng chục tỉ đồng và trách nhiệm của cựu Bộ trưởng
Theo cáo trạng, trong quá trình triển khai Dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức, các bị cáo đã có nhiều sai phạm trong việc thuê tư vấn nước ngoài, lập và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, tổ chức đấu thầu, ký kết và thực hiện hợp đồng xây dựng trái quy định pháp luật.
Cáo trạng nêu rõ, mặc dù công trình chưa đủ điều kiện thi công nhưng chủ đầu tư và nhà thầu vẫn tiến hành khởi công; một số hạng mục được thi công trước khi có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt.
Việc vừa thi công vừa thiết kế khiến thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công phải điều chỉnh nhiều lần, khó kiểm soát chất lượng, khối lượng và giá trị công trình.
Từ các sai phạm trong lập hồ sơ mời thầu, lựa chọn nhà thầu, ký kết và thực hiện hợp đồng, cơ quan tố tụng xác định không có cơ sở để thanh toán trong khi nguồn vốn đã được SCIC thu xếp do chủ đầu tư chưa có căn cứ phê duyệt dự toán của 2 dự án.
Cơ quan tố tụng xác định, việc cố ý thuê tư vấn nước ngoài không đúng quy định đã khiến chi phí thuê tư vấn bị đẩy lên cao hơn nhiều lần định mức cho phép, gây thất thoát cho Nhà nước hơn 70,2 tỉ đồng.
Ngoài ra, hàng loạt sai phạm trong quá trình lập hồ sơ mời thầu, lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng, thi công khi chưa đủ điều kiện pháp lý, vừa thi công vừa thiết kế khiến hai dự án bị đình trệ, kéo dài từ tháng 1/2021 đến hết tháng 12/2024, dù đã giải ngân hơn 50% tổng vốn đầu tư, gây lãng phí tài sản Nhà nước hơn 733,5 tỉ đồng.
Tổng cộng, các sai phạm tại hai dự án trên đã gây thất thoát, lãng phí cho Nhà nước hơn 803,7 tỉ đồng.
Ngoài ra, Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn bị cáo buộc đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để yêu cầu các nhà thầu đưa tiền theo tỷ lệ 5% số tiền được tạm ứng, thanh toán. Trong đó, Nguyễn Chiến Thắng bị xác định đã nhận số hơn 51,7 tỉ đồng; Nguyễn Hữu Tuấn nhận số tiền hơn 7,6 tỉ đồng.
Đối với bị cáo Lê Thanh Thiêm, cơ quan tố tụng xác định người này đã lợi dụng việc Nguyễn Chiến Thắng lo sợ bị xử lý trách nhiệm do sai phạm trong quá trình thực hiện dự án để đưa ra thông tin gian dối, chiếm đoạt 2 triệu USD, tương đương hơn 45,26 tỉ đồng.
Viện kiểm sát xác định, với vai trò là người đứng đầu Bộ Y tế, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến có trách nhiệm chỉ đạo, điều hành và quản lý chung mọi hoạt động của ngành Y tế; trực tiếp phụ trách nhiều lĩnh vực, trong đó có công tác kế hoạch - tài chính, quy hoạch phát triển ngành, xây dựng cơ sở hạ tầng và trang thiết bị y tế.
Quá trình thực hiện nhiệm vụ, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến bị xác định có sai phạm trong việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu nước ngoài lập dự án, lập phương án thiết kế kiến trúc và phê duyệt lựa chọn nhà thầu của 2 dự án.
Theo cáo trạng, các quyết định này là cơ sở để Ban QLDA y tế trọng điểm triển khai thực hiện nhiều nội dung sai phạm, dẫn đến 2 dự án bị đình trệ, kéo dài, không đạt mục tiêu đề ra, gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước hơn 803,7 tỉ đồng.
Quá trình điều tra, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đã tự nguyện nộp khắc phục hậu quả số tiền 14,5 tỉ đồng.