Chưa trích xuất được bị cáo, Tòa án lùi lịch xét xử “đại án” giám định tâm thần

Theo thông báo, căn cứ hồ sơ vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý ngày 3/4/2026 đối với bị cáo Bùi Thế Hùng và các bị cáo khác bị VKSND tối cao truy tố về các tội:  “Nhận hối lộ”, “Môi giới hối lộ” và “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo quy định tại các Điều 354, 365 và 356 Bộ luật Hình sự.

Ngày 18/5/2026, TAND TP Đồng Nai đã ban hành quyết định hoãn phiên tòa và ấn định thời gian mở lại phiên tòa vào lúc 8h ngày 15/6/2026. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa trích xuất được các bị cáo đang bị tạm giam ở nhiều nơi khác nhau để phục vụ công tác xét xử sơ thẩm. Do đó, TAND TP Đồng Nai quyết định thay đổi lịch xét xử sang thời gian phù hợp hơn.

Cũng theo thông báo, phiên tòa sẽ được mở lại vào lúc 8h ngày 13/7/2026, tại Hội trường xét xử số 3, trụ sở TAND khu vực 1, TP Đồng Nai.

Các bị cáo tại phiên tòa sáng 18/5.

Vụ án này có tổng cộng 42 bị cáo, bị truy tố về các tội: "Nhận hối lộ", "Đưa hối lộ", "Môi giới hối lộ" và "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn công vụ trong thi hành công vụ".

Cụ thể, bị cáo Bùi Thế Hùng (cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa) bị truy tố về các tội: "Nhận hối lộ", "Môi giới hối lộ" và "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn công vụ trong thi hành công vụ".

Bị cáo Lê Văn Hùng (cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa - người kế nhiệm bị cáo Bùi Thế Hùng) và Trần Văn Thành (cựu Giám đốc Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây nguyên) cùng bị truy tố về tội "Nhận hối lộ".

Trong số 39 bị cáo còn lại, có 18 bị cáo là trưởng - phó khoa phòng, bác sĩ, điều dưỡng, cán bộ của Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa; 4 bị cáo là giám định viên của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây nguyên.

17 bị cáo còn lại là người nhà của các bị can, bị cáo trong một số vụ án khác có hành vi đưa hối lộ và môi giới hối lộ để chạy "phù phép" bệnh án giám định tâm thần.

Theo cáo trạng của VKSND tối cao, Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa và Trung tâm Pháp y khu vực Tây nguyên là đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc Bộ Y tế; được thành lập thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của luật Giám định tư pháp và các nghị định, quy định của pháp luật liên quan.

Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa và Giám đốc Trung tâm Pháp y khu vực Tây nguyên là giám định viên pháp y tâm thần, có thẩm quyền phân công giám định viên tham gia giám định pháp y tâm thần đối với từng vụ việc (Hội đồng giám định gồm một giám định viên chủ trì, một giám định viên thư ký và các giám định viên là thành viên).

Để thực hiện quy trình giám định pháp y tâm thần, các giám định viên và người giúp việc được phân công phải thực hiện việc nghiên cứu hồ sơ trưng cầu giám định; thường xuyên theo dõi, chăm sóc, trực tiếp khám lâm sàng, ghi chép đầy đủ mọi diễn biến lâm sàng và bệnh án theo dõi giám định; thăm khám cận lâm sàng; tổ chức họp giám định viên; đánh giá, nhận xét, nêu ý kiến cá nhân và thảo luận...

Sau đó đưa ra các kết luận giám định pháp y tâm thần theo tiêu chuẩn y học và khả năng nhận thức, điều khiển hành vi của đối tượng giám định. Viện trưởng (giám đốc) là người ký duyệt và chịu trách nhiệm cuối cùng về kết luận giám định pháp y tâm thần khi ban hành.

Cũng theo cáo trạng, từ ngày 1/1/2016- 6/2024, bị cáo Bùi Thế Hùng (giữ chức vụ Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa từ tháng 1/2016- 4/2022), Lê Văn Hùng (Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa từ 5/2022-4/2024), Trần Văn Thành (Giám đốc Trung tâm pháp y khu vực Tây Nguyên) cùng một số bác sĩ, giám định viên, điều dưỡng viên dưới quyền đã có nhiều lần nhận hối lộ.

Việc nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ của các bị cáo để làm hồ sơ bệnh án, ban hành các kết luận giám định pháp y tâm thần sai sự thật cho các đối tượng có liên quan trong các vụ án hình sự.

Cáo trạng chỉ ra rằng, ngày 8/7/2019, Tiêu Duy Dũng (SN 1983) bị Công an tỉnh Gia Lai khởi tố về tội “Giết người” và “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”. Ngày 25/3/2020, CQĐT quyết định trưng cầu giám định tâm thần đối với Dũng. Tháng 4/2020, Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Biên Hòa ký quyết định thành lập Hội đồng giám định, phân công Bùi Thế Hùng chủ trì.

Theo lời khai của Bui Thế Hùng, trong thời gian theo dõi để giám định với Tiêu Duy Dũng, một người phụ nữ (không rõ lai lịch) tự giới thiệu là vợ của Dũng đến gặp và đưa cho Hùng 30 triệu đồng tại phòng làm việc để nhờ giúp Dũng có kết quả giám định tâm thần theo hướng có lợi.

Sau khi nhận tiền, bị cáo Hùng chia cho các thành viên Hội đồng giám định, bản thân giữ lại 10 triệu đồng. Dù biết rõ Dũng không bị bệnh tâm thần, nhưng sau đó Hội đồng giám định đã ban hành Kết luận giám định tâm thần với nội dung: “Tiêu Duy Dũng hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Với kết luận này, Dũng đủ điều kiện được đưa đi chữa bệnh bắt buộc, CQĐT đã phải tạm đình chỉ vụ án…

Đến ngày 24/2/2025, Dũng nhận tổng cộng 16 năm tù về tội “Giết người” và “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”. Sau đó tòa án cấp phúc thẩm đã áp dụng tình tiết giảm nhẹ “Người phạm tội là người bị hạn chế khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi”, giảm cho Dũng còn 14 năm tù về 2 tội danh nêu trên.

Tài liệu tố tụng cho thấy, ngoài lần “đổi trắng thay đen” kể trên, Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Biên Hòa Bùi Thế Hùng cùng các đồng phạm còn ban hành 25 kết luận giám định tâm thần và 3 hồ sơ bệnh án sai sự thật cho các đối tượng phạm tội và để chuyển khoa điều trị cho 1 đối tượng điều trị bắt buộc chữa bệnh không đúng quy định.

Bị cáo Bùi Thế Hùng bị xác định đã cùng đồng phạm nhận hối lộ tổng số hơn 1,2 tỉ đồng, hưởng lợi 270 triệu đồng để ban hành 18 kết luận giám định tâm thần sai sự thật. Bị cáo còn môi giới hối lộ số tiền 250 triệu đồng để các thành viên Hội đồng giám định ban hành kết luận giám định tâm thần sai sự thật cho bị can Hồ Đức Thịnh.

Dù biết rõ Lê Vũ Hồng Sơn không bị tâm thần, nhưng khi tham gia Hội đồng giám định cho Sơn, Bùi Thế Hùng đã kết luận giám định là Sơn bị tâm thần. VKSND tối cao xác định, hành vi của Bùi Thế Hùng đã phạm vào các tội “Nhận hối lộ”, “Môi giới hối lộ” và “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Liên quan đến vụ án, bị cáo Lê Văn Hùng bị xác định đã nhận hối lộ hơn 1,8 tỉ đồng, sau đó làm bệnh án tâm thần sai sự thật cho Nguyễn Phú Quảng, chuyển khoa điều trị không đúng quy định cho Nguyễn Thiên Lý và tham gia 17 Hội đồng giám định để ban hành 17 kết luận giám định tâm thần sai sự thật.

Viện kiểm sát xác định, bị cáo Lê Văn Hùng đã hưởng lợi 568 triệu đồng, phạm vào tội “Nhận hối lộ”.