    |
 |
| Tại phiên thảo luận, ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế đã chia sẻ về việc ngành Thuế từng bước xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế. |
Đây là chia sẻ của ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế tại Hội thảo thuế và pháp lý thường niên Tax & Legal Institute 2026 do KPMG tổ chức ngày 27/10 tại Hà Nội.
Cũng theo ông Mai Xuân Thành, thời gian qua, ngành Thuế đã chủ động nhận diện những khó khăn của doanh nghiệp và triển khai các giải pháp hỗ trợ. Chẳng hạn, việc đẩy nhanh hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) góp phần giải phóng nguồn vốn lưu động, tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo số liệu cập nhật đến 9h sáng ngày 27/10, tổng số tiền hoàn thuế GTGT đã tăng 48,8% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt hơn 94% dự toán hoàn năm 2026.
Một kết quả đáng chú ý khác là việc Việt Nam được đưa ra khỏi danh sách các quốc gia không hợp tác về thuế của Liên minh châu Âu (EU). Đầu năm 2026, Việt Nam nhận được thông tin bị đưa vào danh sách này, nhưng dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Bộ Tài chính cùng sự phối hợp của các cơ quan liên quan, đến tháng 10/2026, Việt Nam đã chính thức ra khỏi danh sách, sau khoảng 8 tháng.
Tại hội thảo, bà Nguyễn Thu Hường, Trưởng Bộ phận giải quyết tranh chấp và bất đồng về thuế (KPMG Việt Nam) đánh giá cao sự nỗ lực của ngành Thuế. Theo bà, rất hiếm có quốc gia mà chỉ trong 8 tháng có thể hoàn thiện pháp lý, nâng cao tính tuân thủ để được xét đưa ra khỏi danh sách các quốc gia không hợp tác về thuế của EU. Điều này giúp nâng cao uy tín của Việt Nam với cộng đồng doanh nghiệp FDI và các nhà đầu tư quốc tế đang tìm hiểu thị trường Việt Nam.
Chia sẻ thêm về định hướng của ngành Thuế, ông Mai Xuân Thành cho biết, ngành Thuế tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và kết nối dữ liệu, từng bước xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế.
Một trong những định hướng đáng chú ý là triển khai mô hình “thuế nhúng”, trong đó hệ thống kế toán thuế được tích hợp, kết nối trực tiếp với hệ thống kế toán của doanh nghiệp. Qua đó, cơ quan Thuế có thể tự động phát hiện, cảnh báo những dấu hiệu bất thường liên quan đến hóa đơn, nợ thuế, đồng thời giảm các khâu kê khai, đối chiếu thủ công. Ngành Thuế cũng hướng tới quy trình “zero touch”, hạn chế tối đa sự can thiệp thủ công và những yêu cầu không cần thiết đối với người nộp thuế.
Chuyển đổi số không chỉ phục vụ công tác quản lý của cơ quan Thuế mà còn được kỳ vọng trở thành công cụ hỗ trợ doanh nghiệp. Hệ thống mới có thể kết nối dữ liệu kế toán, giúp doanh nghiệp giảm thời gian xử lý báo cáo, tập trung hơn vào công tác quản trị, đồng thời nâng cao độ chính xác của thông tin kê khai thuế. Xa hơn, việc phân tích dữ liệu còn có thể cung cấp thông tin tham khảo về giá mua, giá bán, xu hướng ngành hàng và thị phần, giúp doanh nghiệp nhận diện vị thế trên thị trường, chủ động điều chỉnh hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc khai thác dữ liệu cần đi đôi với bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin theo quy định.
Trong công tác thanh tra, kiểm tra, AI và dữ liệu lớn (Big Data) sẽ hỗ trợ phân tích báo cáo tài chính, chấm điểm rủi ro và lựa chọn đối tượng kiểm tra dựa trên dữ liệu. Cách tiếp cận này góp phần chuyển từ kiểm tra diện rộng sang quản lý có trọng tâm, tập trung nguồn lực vào những trường hợp có rủi ro cao. Doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt sẽ có thêm cơ hội giảm tần suất kiểm tra, trong khi các sai sót cần được phát hiện, khắc phục sớm…