Ngành Thuế: Chuyển đổi số, đưa chính sách đến gần người nộp thuế

Các nền tảng dịch vụ thuế điện tử tiếp tục được ngành Thuế nâng cấp, mở rộng, đáp ứng nhu cầu của người nộp thuế trên môi trường số. Ảnh minh họa: Cục Thuế

Số hóa toàn diện, mở rộng dịch vụ thuế điện tử

Làm thế nào để người dân, doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế ngày càng thuận lợi hơn, dễ dàng hơn, với ít thời gian và chi phí hơn, đồng thời vẫn bảo đảm quản lý thuế hiệu quả, công bằng và minh bạch? Để trả lời câu hỏi đó, ngành Thuế đang tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, hoàn thiện chính sách quản lý thuế phù hợp với thực tiễn.

Theo đó, ngành Thuế luôn nỗ lực cải cách, hiện đại hóa công tác quản lý, từ việc hoàn thiện môi trường pháp lý đến phát triển hạ tầng, cung cấp các dịch vụ thuế điện tử theo hướng tích hợp, tập trung nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người nộp thuế (NNT). Đến nay, hệ thống CNTT của ngành Thuế đã phát triển tương đối toàn diện, ứng dụng CNTT trong hầu hết các bước xử lý của quy trình nghiệp vụ, cơ bản đáp ứng được yêu cầu quản lý thuế cốt lõi cũng như cung cấp các dịch vụ thuế điện tử hỗ trợ NNT trên cơ sở Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn hiện hành. Quản lý thuế từng bước chuyển từ phương thức quản lý thủ công sang quản trị số dựa trên dữ liệu tập trung, kết nối liên thông và tự động hóa. Một số kết quả nổi bật:

Các nền tảng dịch vụ thuế điện tử tiếp tục được nâng cấp, mở rộng, đáp ứng nhu cầu của NNT trên môi trường số. Ứng dụng eTax Mobile từng bước trở thành kênh “một cửa” trên thiết bị di động, tích hợp VNeID, hỗ trợ đăng ký, kê khai, nộp thuế, tra cứu nghĩa vụ thuế và trợ lý ảo Chatbot 24/7.

Đặc biệt, hệ thống hóa đơn điện tử được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/7/2022 và đến nay đã tiếp nhận, xử lý khoảng 29 tỉ hóa đơn, hình thành nguồn dữ liệu lớn phục vụ quản lý thuế. Đối với hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, đến ngày 20/7/2026 đã có 590.111 cơ sở kinh doanh đăng ký sử dụng, tăng 37% so với cuối năm 2025; tổng số hóa đơn khởi tạo đạt 8,5 tỉ hóa đơn.

Cắt giảm giấy tờ, hỗ trợ người nộp thuế thực chất hơn

Bên cạnh đó, công tác quản lý thuế đối với thương mại điện tử và nền tảng số được đẩy mạnh cả về thể chế, dữ liệu và ứng dụng công nghệ thông tin. Cục Thuế đã nâng cấp Cổng thương mại điện tử đáp ứng yêu cầu quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử; quản lý dữ liệu khoảng 95.000 doanh nghiệp, hơn 1,2 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 282 nhà cung cấp nước ngoài, với số thuế nộp đạt 13,9 nghìn tỉ đồng.

Cơ quan Thuế cũng đã thu thập thông tin hơn 40 tỉ giao dịch từ 491 sàn thương mại điện tử, với tổng giá trị hơn 336 nghìn tỉ đồng; triển khai khai thay, nộp thay đối với hơn 500.000 gian hàng có chức năng thanh toán. Năm 2025, số thu ngân sách từ thương mại điện tử đạt 208,8 nghìn tỉ đồng, tăng 66,5% so với cùng kỳ; số xử lý truy thu, xử phạt đạt gần 1,2 nghìn tỉ đồng.

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, ngành Thuế sẽ đẩy mạnh tự động hóa quy trình quản lý; chủ động cung cấp thông tin, hỗ trợ người nộp thuế.

Các quy trình quản lý thuế cốt lõi đã được số hóa trên quy mô lớn, bao gồm: đăng ký thuế, kê khai, nộp thuế, xử lý hoàn thuế và hoạt động kiểm tra, qua đó giảm đáng kể sự phụ thuộc vào xử lý thủ công trong toàn ngành. Đồng thời, hệ thống công nghệ thông tin hiện tại đã cải thiện đáng kể hiệu quả vận hành so với mô hình thủ công trước đây, tạo nền tảng vững chắc hơn cho công tác quản lý thuế theo hướng nhất quán và chuẩn hóa.

Tại Diễn đàn “Ngành Thuế và ngành Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số” ngày 8/10, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, thời gian qua, việc tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp và người dân đã được ngành Thuế rất chú trọng. Tuy nhiên cách truyền tải chính sách cũng phải thay đổi theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, dễ tiếp cận. “Không thể áp dụng một cách tiếp cận giống nhau cho tất cả người nộp thuế”, ông Mai Sơn cho biết.

Công nghệ như eTax Mobile được sử dụng để tăng khả năng tương tác, song ông Mai Sơn cho rằng, không thể chỉ dựa vào chatbot AI (phần mềm trò chuyện tự động được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo). Theo đó, chính sách sẽ được cụ thể hóa theo hướng “cầm tay chỉ việc”, nhất là với những nhóm khó tiếp cận thông tin.

"Trong công cuộc hiện đại hóa ngành Thuế, cải cách thủ tục hành chính luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt để người dân và doanh nghiệp cảm nhận rõ sự giảm bớt về thời gian, chi phí và công sức thực hiện", Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết thêm.

Để hiện thực hóa quan điểm thành hành động, theo ông Mai Sơn, ngành Thuế đã tập trung rà soát toàn diện hệ thống quy định, thành phần hồ sơ và trình tự giải quyết. Trọng tâm cải cách là cắt giảm tối đa các giấy tờ không cần thiết, tăng cường khai thác dữ liệu dùng chung từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh VNeID và Cổng Dịch vụ công quốc gia. Nguyên tắc cốt lõi được áp dụng triệt để: Tuyệt đối không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã cập nhật trên hệ thống.

Thời gian tới, ngành Thuế sẽ tiếp tục rà soát, loại bỏ các yêu cầu không cần thiết; đẩy mạnh tự động hóa quy trình quản lý; chủ động cung cấp thông tin, hỗ trợ NNT, đồng thời tiếp nhận và xử lý kịp thời các khó khăn phát sinh. Việc tiếp tục hoàn thiện chính sách dựa trên thực tiễn và góp ý của người dân, doanh nghiệp sẽ góp phần xây dựng môi trường kinh doanh tại Việt Nam ngày càng hấp dẫn, cạnh tranh và thuận lợi hơn.