TP Huế mở cánh cửa đô thị ra biển, định hình cực tăng trưởng kinh tế biển miền Trung

Tầm nhìn đô thị sông - đầm phá - biển

Việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 theo Quyết định số 108/QĐ-TTg đã mở ra khung phát triển dài hạn cho địa phương.

Trong đó, một trong những tính chất quan trọng của quy hoạch là xây dựng Huế trở thành cực tăng trưởng của vùng động lực miền Trung về kinh tế biển, gắn với hệ thống cảng nước sâu, khu kinh tế, khu công nghiệp và đô thị biển - đầm phá.

Quyết định số 108/QĐ-TTg đã mở ra khung phát triển dài hạn cho TP Huế.

Nếu trước đây, không gian phát triển của Huế chủ yếu tập trung quanh trục đô thị lịch sử ven Sông Hương, thì nay cấu trúc đô thị đang được tái định hình theo hướng đa cực, đa trục, mở rộng mạnh mẽ ra phía biển và đầm phá Tam Giang - Cầu Hai.

Tầm nhìn “đô thị sông - đầm phá - biển” được xem là điểm nhấn chiến lược, vừa bảo tồn giá trị di sản, vừa khai thác hiệu quả lợi thế tự nhiên, đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu và xu thế phát triển xanh.

Tại hội thảo điều chỉnh Quy hoạch TP Huế thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, lãnh đạo thành phố nhấn mạnh, Huế không chỉ được nhìn nhận là một đô thị bên sông Hương, mà phải là đô thị di sản gắn kết hài hòa giữa sông, đầm phá và biển. Chính tầm nhìn đó tạo nên sự khác biệt trong mô hình tổ chức không gian, phát triển kinh tế và quản trị đô thị.

Sau 2 năm triển khai quy hoạch được phê duyệt, thành phố ghi nhận tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 7,3%/năm. Quy mô nền kinh tế được mở rộng, diện mạo đô thị ngày càng khang trang, đời sống người dân từng bước được nâng cao. Đây là tiền đề quan trọng để Huế tăng tốc trong giai đoạn tiếp theo.

Đầu tư hạ tầng chiến lược, mở rộng không gian ra biển

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh, TP Huế tập trung hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng theo hướng đồng bộ, hiện đại và kết nối liên vùng.

Các dự án giao thông chiến lược như cao tốc Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Hòa Liên; tuyến ven biển kết hợp cầu qua cửa biển Thuận An; đường Vành đai 3; trục Tố Hữu nối dài đi sân bay Phú Bài… đang từng bước hoàn thiện, tạo trục động lực mới cho phát triển.

TP Huế định hướng tầm nhìn đô thị là sông - đầm phá - biển.

Trên hướng biển, Cảng Chân Mây tiếp tục được đầu tư mở rộng với các bến cảng mới, đê chắn sóng và hạ tầng logistics đi kèm. Cảng nước sâu này được kỳ vọng trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của khu vực miền Trung, kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Song song đó, Cảng hàng không quốc tế Phú Bài được cải tạo, nâng cấp đường cất hạ cánh, hệ thống đường lăn và hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm khai thác an toàn, ổn định lâu dài. Sự đồng bộ giữa cảng biển, hàng không, đường bộ và đường sắt tạo nên mạng lưới giao thông đa phương thức, nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.

Tại khu đô thị mới An Vân Dương, dự án Chương trình phát triển các đô thị loại II (đô thị xanh) với tổng mức đầu tư 2.208 tỉ đồng đang được điều chỉnh, bổ sung nhiều hạng mục kênh sinh thái, giao thông và chỉnh trang đô thị.

Các tuyến kênh được nạo vét, gia cố, kết hợp xây dựng đường dạo bộ, công viên cảnh quan, hệ thống chiếu sáng và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hình thành không gian sinh thái - nghỉ ngơi - tham quan trong đô thị.

Các tuyến đường mang giá trị văn hóa - du lịch như Kim Long - Nguyễn Phúc Nguyên, Bạch Đằng, Chi Lăng cũng được cải tạo, nâng cấp kè, bến thuyền, hạ tầng thoát nước và chiếu sáng, góp phần hoàn thiện không gian du lịch ven sông, gia tăng sức hấp dẫn của đô thị di sản.

Việc mở rộng cánh cửa đô thị ra biển không chỉ tạo quỹ đất phát triển mới mà còn thu hẹp khoảng cách giữa trung tâm và vùng ven biển như Thuận An, Chân Mây - Lăng Cô, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển dịch vụ, du lịch, logistics và công nghiệp.

Thích ứng biến đổi khí hậu, xây dựng đô thị xanh bền vững

Song song với mở rộng không gian phát triển, TP Huế đối mặt thách thức lớn từ biến đổi khí hậu, đặc biệt là tình trạng ngập lụt đô thị trong mùa mưa bão. Nhiều tuyến giao thông cũ có cao độ nền thấp, khẩu độ cầu, cống hạn chế, hệ thống thoát nước quá tải, làm gia tăng nguy cơ ngập úng.

TP Huế đang từng bước định hình cấu trúc đô thị đa hướng, hiện đại nhưng vẫn thấm đẫm bản sắc.

Trước thực tế đó, trong các quy hoạch đã được phê duyệt, thành phố xác định điều chỉnh tư duy đầu tư hạ tầng giao thông theo hướng bảo đảm khẩu độ thoát lũ, nâng cao nền đường, đồng thời từng bước chỉnh trị sông, cửa sông, xây dựng hệ thống tiêu thoát nước đồng bộ từ đô thị ra đầm phá và biển.

Việc phát triển đô thị xanh không chỉ dừng ở cảnh quan mà còn là yêu cầu về hạ tầng thông minh, hạ tầng số, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong quản lý đô thị. Thành phố đặt mục tiêu xây dựng TP Huế trở thành đô thị di sản - văn hóa - sinh thái, đồng bộ về hạ tầng, giữ vững bản sắc, phát triển bền vững và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong chiến lược điều chỉnh quy hoạch, TP Huế ưu tiên 5 nhiệm vụ trọng tâm và các khâu đột phá, trong đó có phát triển kinh tế biển, kinh tế di sản, công nghiệp công nghệ cao, đồng thời hoàn thiện mô hình quản trị đô thị trực thuộc Trung ương trên nền tảng văn hóa và di sản thông minh.

Cầu Nguyễn Hoàng - cây cầu vòm thép bắc qua sông Hương, TP Huế chính thức đưa vào hoạt động thắng 4/2025.

Có thể thấy, quá trình mở rộng đô thị ra biển của TP Huế không chỉ là câu chuyện mở rộng không gian địa lý mà còn là bước chuyển căn bản về tư duy phát triển. Khi hạ tầng giao thông, cảng biển, hàng không được đầu tư đồng bộ và yếu tố thích ứng khí hậu được đặt ở vị trí trung tâm, TP Huế đang từng bước định hình cấu trúc đô thị đa hướng, hiện đại nhưng vẫn thấm đẫm bản sắc.

Tầm nhìn “đô thị sông - đầm phá - biển” vì thế không chỉ là định hướng quy hoạch, mà đang trở thành động lực thực tiễn, đưa TP Huế tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh, cực tăng trưởng mới của miền Trung trong giai đoạn phát triển tiếp theo.