Tại chương trình “Dân hỏi - Chính quyền trả lời” tháng 11/2026, với chủ đề “Cơ chế, chính sách phát triển nhà ở xã hội, nhà cho thuê tại TP Hồ Chí Minh”, nhiều vấn đề liên quan đến quỹ đất, thủ tục đầu tư, nguồn vốn và chính sách thu hút doanh nghiệp đã được đưa ra thảo luận.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp bất động sản cho rằng phân khúc nhà ở xã hội cho thuê hiện chưa thực sự hấp dẫn nhà đầu tư. Nguyên nhân chủ yếu là chi phí đầu tư ban đầu lớn, trong khi dòng tiền thu hồi chậm, thời gian hoàn vốn kéo dài. Nếu phải sử dụng vốn vay thương mại với lãi suất cao, hiệu quả tài chính của dự án sẽ khó bảo đảm.

leftcenterrightdel
 Chương trình “Dân hỏi - Chính quyền trả lời” tháng 11/2026, với chủ đề “Cơ chế, chính sách phát triển nhà ở xã hội, nhà cho thuê tại TP Hồ Chí Minh”. (Ảnh HĐND TP HCM).

Do đó, doanh nghiệp kiến nghị thành phố xây dựng cơ chế ưu đãi đồng bộ về vốn, pháp lý và chính sách hỗ trợ. Trong đó, cần tạo điều kiện tiếp cận các khoản vay lãi suất thấp, thời hạn ưu đãi dài hơn, phù hợp với đặc thù đầu tư nhà ở cho thuê.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp đề xuất thiết lập “luồng xanh” đối với các dự án nhà ở cho thuê, rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án. Các chính sách ưu đãi cũng cần được thiết kế đơn giản, minh bạch, thuận lợi để nhà đầu tư thực sự tiếp cận và thụ hưởng.

Ở góc độ quản lý, ông Trần Chí Trung, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh nhìn nhận, phát triển nhà ở cho thuê cần được ưu tiên bởi không phải người lao động nào cũng có đủ điều kiện tài chính để mua nhà, kể cả nhà ở xã hội.

Theo ông Trung, thành phố đang tập trung vào ba nhóm giải pháp nhằm mở rộng nguồn cung nhà ở cho thuê.

Trước hết, thành phố rà soát, bố trí quỹ đất phù hợp để phát triển nhà ở cho thuê, ưu tiên phục vụ công nhân, người lao động và người thu nhập thấp. Đây là yếu tố quan trọng bởi nếu doanh nghiệp phải tính toàn bộ chi phí đất vào giá thành dự án thì giá thuê sẽ khó phù hợp với khả năng chi trả của người dân.

Thứ hai, thành phố nghiên cứu phát huy vai trò của Quỹ phát triển nhà ở trong đầu tư, tiếp nhận, mua lại và quản lý nhà ở cho thuê. Nguồn lực của quỹ có thể được bổ sung từ các khoản đóng góp của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, qua đó tạo thêm nguồn vốn phát triển nhà ở xã hội, trong đó có nhà ở cho thuê.

Thứ ba, thành phố nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi vượt trội theo Luật Phát triển đô thị. Sở Xây dựng đang phối hợp với các sở, ngành tham mưu giải pháp cải cách, rút ngắn thủ tục, tạo môi trường thuận lợi hơn để doanh nghiệp tham gia đầu tư.

leftcenterrightdel
 Ảnh chụp màn hình - PV.

Liên quan đến đề xuất sử dụng các căn hộ tái định cư chưa khai thác để chuyển sang nhà ở xã hội cho thuê, đại diện Sở Xây dựng cho biết cần rà soát kỹ quỹ nhà hiện có, căn cứ nhu cầu thực tế và bảo đảm không ảnh hưởng đến kế hoạch bố trí tái định cư của thành phố.

Theo ông Trung, Sở Xây dựng sẽ tham mưu UBND TP Hồ Chí Minh rà soát các quỹ nhà tái định cư chưa có nhu cầu sử dụng cấp thiết để nghiên cứu phương án chuyển đổi, khai thác hiệu quả nguồn lực nhà ở hiện có.

Tuy nhiên, nhu cầu tái định cư trên địa bàn vẫn rất lớn. Riêng các dự án di dời nhà ở ven kênh, rạch dự kiến phải bố trí tái định cư cho khoảng 40.000 hộ dân, tương đương nhu cầu tối thiểu 16.000 căn hộ. Vì vậy, việc chuyển đổi công năng quỹ nhà cần được tính toán thận trọng, phù hợp với nhu cầu từng khu vực và tiến độ triển khai các dự án.

Đối với nhà lưu trú công nhân, thành phố đã giao Sở Xây dựng nghiên cứu, tham mưu cơ chế lựa chọn nhà đầu tư có năng lực tham gia phát triển. Bộ Xây dựng cũng đang rà soát Luật Nhà ở, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét mở rộng đối tượng được tham gia đầu tư phát triển loại hình nhà ở này.

leftcenterrightdel
 Một dự án nhà ở xã hội cho thuê tại TP Hồ Chí Minh vừa được đưa vào sử dụng.

Rà soát 191 khu đất, hướng đến quỹ đất 1.800ha

Theo thông tin tại chương trình, đến hết tháng 10/2026, TP Hồ Chí Minh có 14 dự án nhà ở xã hội được khởi công với quy mô khoảng 14.850 căn; lũy kế có 26 dự án đang thi công, tương ứng khoảng 23.500 căn. Ngoài ra, 52 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư với quy mô khoảng 99.400 căn.

Tuy nhiên, đến hết quý III/2026, thành phố mới hoàn thành 3 dự án với 2.283 căn hộ. Kết quả này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa nguồn cung nhà ở xã hội thực tế và nhu cầu của người dân.

Giai đoạn 2026 - 2030, TP Hồ Chí Minh được giao chỉ tiêu phát triển 181.257 căn nhà ở xã hội, gồm 129.257 căn để bán hoặc cho thuê mua và 52.000 căn cho thuê. Đây là nhiệm vụ lớn, đòi hỏi thành phố phải huy động đa dạng nguồn lực, đồng thời tháo gỡ đồng bộ những vướng mắc về quỹ đất, quy hoạch, thủ tục đầu tư và vốn.

Để chuẩn bị nguồn lực, thành phố đã tổng hợp 191 khu đất có khả năng phát triển nhà ở xã hội, với diện tích khoảng 700ha. Ngoài ra, có 31 khu đất công do các cơ quan, đơn vị quản lý, quy mô khoảng 70ha, dự kiến bố trí khoảng 40.000 căn hộ.

leftcenterrightdel
 Giai đoạn 2026 - 2030, TP Hồ Chí Minh được giao chỉ tiêu phát triển 181.257 căn nhà ở xã hội, gồm 129.257 căn để bán hoặc cho thuê mua và 52.000 căn cho thuê.

Sở Xây dựng đang triển khai các bước lựa chọn nhà đầu tư, hướng tới khởi công đồng loạt các dự án trong năm 2027. UBND TP Hồ Chí Minh cũng giao các đơn vị rà soát quỹ đất công, nghiên cứu chuyển đổi những dự án nhà xưởng, khu công nghiệp hoạt động kém hiệu quả, với định hướng hình thành tổng quỹ đất phát triển nhà ở xã hội khoảng 1.800ha.

Từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố đã đưa vào sử dụng 3 dự án với 2.283 căn hộ và khởi công 13 dự án, quy mô khoảng 14.000 căn. Lũy kế có 25 dự án nhà ở xã hội đang thi công, tương ứng khoảng 22.900 căn.

Riêng trong năm 2026, thành phố dự kiến có 13 dự án hoàn thành, cung cấp khoảng 9.000 căn hộ; đồng thời có 17 dự án với quy mô khoảng 18.000 căn đủ điều kiện mở bán.

Bên cạnh việc phát triển nguồn cung, thành phố cũng đẩy mạnh công khai thông tin về dự án nhà ở xã hội, điều kiện mua, thuê và thủ tục liên quan trên website Sở Xây dựng, đồng thời tích hợp thông tin trên ứng dụng Công dân số TP Hồ Chí Minh để người dân thuận tiện tra cứu, theo dõi.

Với chỉ tiêu 52.000 căn nhà ở xã hội cho thuê trong giai đoạn 2026 - 2030, bài toán đặt ra không chỉ là tạo thêm quỹ đất hay tăng số lượng dự án mà còn phải hình thành cơ chế đủ sức hấp dẫn doanh nghiệp. Đây được xem là điều kiện quan trọng để mở rộng nguồn cung nhà ở có giá thuê phù hợp, giúp người lao động có thêm lựa chọn an cư tại thành phố.

Cảnh báo tình trạng nhận làm hồ sơ “bao đậu”nhà ở xã hội

Theo ông Lê Đức Anh- Phó Trưởng Phòng Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Sở Xây dựng TP HCM, hiện nay, trên địa bàn thành phố đang triển khai nhiều dự án nhà ở xã hội, trong đó có nhiều dự án đang thi công và dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2027 với quy mô hàng chục nghìn căn hộ.

Để bảo đảm công khai, minh bạch trong việc bán, cho thuê, mua nhà ở xã hội, Sở Xây dựng đã yêu cầu các chủ đầu tư thực hiện đầy đủ việc công khai thông tin dự án, giá bán, điều kiện, tiêu chuẩn, thời gian tiếp nhận hồ sơ và kết quả xét duyệt theo đúng quy định của Luật Nhà ở năm 2023, Nghị định số 100/2024/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan.

leftcenterrightdel
 Dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt xuất hiện môi giới tự ý rao bán, nhận đặt cọc.

Đối với người lao động có nhu cầu đăng ký mua nhà ở xã hội, Sở Xây dựng lưu ý người dân chỉ nên theo dõi thông tin từ các nguồn chính thức như Cổng thông tin điện tử UBND thành phố, Trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng, thông báo của chủ đầu tư và UBND cấp xã nơi có dự án; không tin vào các thông tin môi giới, quảng cáo nhận làm hồ sơ, cam kết “bao đậu” trái quy định.

Bên cạnh đó, người đăng ký cần xác định rõ mình có thuộc đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội hay không; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh điều kiện về đối tượng, nhà ở và thu nhập; kê khai trung thực, đầy đủ thông tin. Việc nộp hồ sơ được thực hiện trực tiếp theo hướng dẫn của chủ đầu tư, không thông qua trung gian; quá trình xét duyệt được thực hiện công khai, minh bạch theo quy định pháp luật.

Đại diện Sở Xây dựng cũng cho biết, trong thời gian tới sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội, tăng cường công khai thông tin để người dân dễ dàng tiếp cận, đăng ký và thụ hưởng chính sách, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và ổn định đời sống người lao động trên địa bàn thành phố.

Xuân Trường