Chọn việc ưu tiên, rõ trách nhiệm thực hiện
Đầu tháng 11/2026, từ Nam Phước đến Bà Nà, chính quyền địa phương đã công khai hồ sơ Quy hoạch chung TP Đà Nẵng theo chỉ đạo của UBND thành phố. Sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2016/QĐ-TTg ngày 21/10/2026 phê duyệt quy hoạch, người dân có thể tra cứu định hướng phát triển của nơi mình sinh sống. Câu hỏi tiếp theo cũng là điều nhiều gia đình quan tâm nhất: khu vực nào được đầu tư trước, khi nào công trình khởi công và đời sống của họ sẽ thay đổi ra sao.
    |
 |
| Quy hoạch mới Đà Nẵng định vị thành phố biển, sinh thái và kết nối toàn cầu. |
Đến năm 2050, Đà Nẵng hướng tới trở thành thành phố biển sinh thái, hiện đại, thông minh, an toàn và đáng sống, có sức hấp dẫn quốc tế. Trong cấu trúc phát triển mới, khu vực Đà Nẵng - Điện Bàn - Hội An đảm nhận vai trò cực phía Bắc, Chu Lai - Tam Kỳ - Núi Thành là cực phía Nam, còn Duy Xuyên - Thăng Bình - Quế Sơn tạo thành cực liên kết Nam Hội An.
Mỗi khu vực có thế mạnh riêng, song cùng đặt ra một bài toán đầu tư: đường sá, nơi làm việc, nhà ở và dịch vụ thiết yếu phải được tính toán để có thể phục vụ người dân ngay khi đô thị mở rộng.
Ngay từ giai đoạn xây dựng đồ án, tại hội nghị phản biện xã hội ngày 18/6, TS. Đặng Việt Dũng - Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam đã đề nghị làm rõ lộ trình phát triển của Đà Nẵng qua từng thời kỳ.
Theo ông, các dự báo về dân số, quy mô kinh tế và nhu cầu vốn phải có căn cứ tính toán. Ông cũng lưu ý việc sử dụng dữ liệu tĩnh làm hạn chế khả năng xây dựng những kịch bản khác nhau để thành phố cân nhắc, lựa chọn.
Góp ý ấy còn nguyên ý nghĩa khi thành phố bước vào giai đoạn bố trí vốn. Chẳng hạn, với định hướng phát triển công nghiệp và logistics ở phía Nam, quyết định đầu tư một tuyến đường cần tính cả lượng hàng có thể vận chuyển, những vùng sản xuất được kết nối và khả năng đi lại của người lao động.
Cùng với đường vào khu công nghiệp, địa phương phải dành đất cho nhà ở, trường học, cơ sở y tế. Nếu chờ đến khi dân cư đã tập trung đông mới tìm đất xây trường, người phải đi xa mỗi ngày trước hết là trẻ em trong các gia đình công nhân.
    |
 |
| TS. Đặng Việt Dũng - Chủ tịch Tổng Hội Xây dựng Việt Nam góp ý về Đồ án quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. |
Tại hội nghị thẩm định ngày 8/9, ông Nguyễn Tường Văn - Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hội đồng thẩm định cũng đề nghị rà soát kỹ dự báo dân số, nhu cầu sử dụng đất và các chỉ tiêu phát triển trong tương quan với khả năng đáp ứng của hạ tầng. Ông nhấn mạnh hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội cần được đầu tư đồng bộ để định hình không gian phát triển.
Ở cấp thành phố, Nghị quyết số 19-NQ/TU ngày 26/8/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ TP Đà Nẵng đã đặt yêu cầu cụ thể hóa quy hoạch thành nhiệm vụ, xác định thứ tự ưu tiên, tiến độ, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện.
Với một công trình phải đi qua nhiều xã, phường, điều đó đòi hỏi kế hoạch sử dụng đất, giải phóng mặt bằng và bố trí vốn phải khớp nhau trên toàn tuyến. Chỉ một đoạn đường chậm bàn giao cũng có thể khiến những đoạn đã đầu tư ở hai đầu chưa phát huy tác dụng.
Kỷ luật quy hoạch còn liên quan trực tiếp đến những gia đình có nhà, đất trong vùng dự án. Một mốc tiến độ được công khai giúp họ có căn cứ tính chuyện sửa nhà, ổn định sinh kế hoặc chuẩn bị chuyển chỗ ở. Khi dự án chậm, người dân cần biết vướng ở khâu nào, cơ quan nào chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý. Đó là cách đưa yêu cầu khắc phục “quy hoạch treo” vào từng địa bàn cụ thể.
“Đáng sống” từ đường Mẹ Suốt đến vùng biên
Khi góp ý cho đồ án, KTS. Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam đã đặt vấn đề về khoảng cách giữa khu vực trung tâm và miền núi.
Theo ông, sau khi Đà Nẵng và Quảng Nam hợp nhất, thành phố phải tính đến điều kiện sống của cả cư dân vùng biên giới, nơi giao thông còn khó khăn và đời sống chịu nhiều tác động của bão lũ. Từ góc nhìn ấy, một con đường giúp người dân miền núi đến cơ sở y tế an toàn trong mùa mưa cũng cần có chỗ trong thứ tự ưu tiên đầu tư của thành phố.
    |
 |
| Đà Nẵng đã xây dựng được thương hiệu "thành phố đáng sống". Ảnh: Hoàng Hiệp. |
Ở phường Cẩm Lệ, ông Cao Văn Thái kỳ vọng thành phố sớm triển khai các công trình đã đưa vào quy hoạch, nhất là giao thông và thoát nước. Điều ông mong là sau một trận mưa lớn, việc đi lại của người dân bớt khó khăn. Khi khu dân cư mở rộng, ông muốn có thêm trường học, cơ sở y tế gần nhà và công viên để trẻ em có chỗ vui chơi, người lớn có nơi đi bộ.
Còn theo nhà báo Nguyễn Đông, để người dân cùng tham gia xây dựng một Đà Nẵng đáng sống, thông tin quy hoạch cần đến được từng khu dân cư. Với một gia đình có nhà nằm trong vùng dự án, điều họ cần biết là khi nào dự án triển khai, trong thời gian chờ đợi có thể sửa nhà hay không và nếu tiến độ thay đổi thì cơ quan nào sẽ thông tin cho họ.
Nhà báo Nguyễn Đông cho rằng, thành phố cũng cần lắng nghe người dân ngay từ khi xây dựng phương án đầu tư. Chính những gia đình sống lâu năm trên một con phố biết rõ sau mỗi trận mưa, nước thường dồn về con kiệt nào, đoạn đường nào học sinh khó đi qua. Những góp ý cụ thể như vậy sẽ giúp thành phố chọn đúng việc cần làm trước.
Tại phường Hòa Khánh, mong muốn ấy gắn với một địa chỉ cụ thể là khu dân cư đường Mẹ Suốt. Tháng 10/2026, trước kiến nghị của người dân về tình trạng ngập sâu mỗi khi mưa lớn, Sở Xây dựng và UBND phường đã thông tin về phương án thoát nước, cảnh báo và sơ tán.
    |
 |
| Thành phố Đà Nẵng về đêm. |
Ngày 23/10, lãnh đạo phường cho biết thành phố đã có phương án nạo vét mương đất ở cả thượng lưu và hạ lưu cầu Bà Xí, tập trung vào những đoạn bị bồi lắng, dòng chảy bị thu hẹp. Thời hạn đặt ra cho việc khơi thông tuyến mương là trong tháng 11/2026. Với các hộ dân đường Mẹ Suốt, đây là một mốc cụ thể để theo dõi.
Thực tế tại Đà Nẵng đã cho thấy hiệu quả đầu tư có thể đo ngay ở từng điểm ngập. Theo Sở Xây dựng, trong đợt mưa từ đêm 11 đến rạng sáng 13/9, ba dự án thoát nước với tổng mức đầu tư được duyệt gần 237 tỉ đồng đã góp phần giảm ngập ở khu vực trung tâm.
Tại nút giao Nguyễn Văn Linh - Hàm Nghi, độ sâu ngập ghi nhận khoảng 10 cm. Cũng trong đợt mưa ấy, kiệt thấp nhất ở khu dân cư phía đông đường Mẹ Suốt vẫn ngập khoảng 71 cm. Hai con số trong cùng một trận mưa cho thấy vì sao thành phố cần theo dõi đến từng khu dân cư khi đánh giá kết quả chống ngập.
Về lâu dài, câu chuyện đường Mẹ Suốt còn liên quan đến cách thành phố dành đất cho dòng nước. Theo Sở Xây dựng, việc xử lý ngập tại đây phải gắn với Quy hoạch phân khu Lõi xanh, quy hoạch cao độ nền, thoát nước mặt và các tuyến đường đang được chuẩn bị đầu tư.
Một tuyến mương được khơi thông có thể giúp nước rút nhanh hơn trong mùa mưa trước mắt. Để giữ được hiệu quả ấy lâu dài, khi làm đường, nâng nền hay mở khu dân cư ở thượng lưu, thành phố phải tính nước sẽ thoát về đâu và khu dân cư nào ở phía dưới sẽ chịu ảnh hưởng.
Với di sản, những quyết định về đất đai hôm nay cũng để lại hệ quả qua nhiều thế hệ. TS.KTS. Phan Đăng Sơn - Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, khi góp ý cho dự thảo, đề nghị Đà Nẵng lựa chọn mô hình đô thị tiết kiệm đất và nhận diện đầy đủ giá trị của các di sản địa phương, kể cả những di sản chưa được UNESCO ghi danh. Tại hội nghị thẩm định, các chuyên gia cũng đề nghị làm rõ hơn vị thế của Hội An, Mỹ Sơn, đồng thời quan tâm đến mặt nước và không gian xanh trong cấu trúc đô thị.
    |
 |
| Phố cổ Hội An, TP Đà Nẵng. |
Từ góc nhìn đó, giữ gìn bản sắc Hội An còn là giữ mối liên hệ giữa phố cổ, dòng sông và cộng đồng đang sinh sống ở đó. Khi xem xét một dự án bên sông, cùng với phương án kiến trúc và hiệu quả đầu tư, cần tính đến lối đi của cư dân, cảnh quan đôi bờ và khoảng đất dành cho nước khi lũ về. Một bờ sông còn lối đi chung vừa giữ được nét riêng của đô thị, vừa đem lại lợi ích hằng ngày cho người dân.
Tầm nhìn đến năm 2075 mở ra cho Đà Nẵng cơ hội trở thành thành phố biển kết nối toàn cầu. Còn với ông Thái ở Cẩm Lệ, các hộ dân ở đường Mẹ Suốt hay một gia đình nơi biên giới phía Tây, những mốc gần hơn là mùa mưa tới, năm học tới, thời điểm một con đường được đưa vào sử dụng. Khi các mốc ấy cũng có mặt trong kế hoạch đầu tư, có nguồn vốn và có người chịu trách nhiệm, người dân sẽ thấy hình hài của “thành phố đáng sống” ngay từ nơi mình ở.
Bài cuối: Đà Nẵng vươn ra biển lớn từ hai phía Trường Sơn và Biển Đông