leftcenterrightdel
 Quang cảnh phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội).

Sáng 17/7, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp.

leftcenterrightdel
 Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội).

Đồng chí Nguyễn Huy Tiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Viện trưởng VKSND tối cao; đồng chí Hồ Đức Anh, Phó Viện trưởng Thường trực VKSND tối cao; đồng chí Nguyễn Duy Giảng, Phó Viện trưởng VKSND tối cao cùng dự phiên họp.

leftcenterrightdel
Đồng chí Nguyễn Huy Tiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Viện trưởng VKSND tối cao phát biểu tiếp thu, giải trình, làm rõ ý kiến các đại biểu nêu tại phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội).

Dự thảo Bộ luật gồm 499 Điều, được bố cục thành 9 phần, 36 chương

Trình bày Tờ trình dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) tại phiên họp, đồng chí Hồ Đức Anh, Phó Viện trưởng Thường trực VKSND tối cao cho biết, việc xây dựng dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) là yêu cầu khách quan, cấp thiết về chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Cụ thể, về cơ sở chính trị, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, Nghị quyết số 27-NQTW, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, các chỉ thị, kết luận của Trung ương... đã đặt ra nhiều yêu cầu mới về xây dựng Nhà nước pháp quyền, cải cách tư pháp, về đấu tranh phòng chống tội phạm, tăng cường phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Hồ Đức Anh, Phó Viện trưởng Thường trực VKSND tối cao trình bày Tờ trình tại phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội).

Những chủ trương này đòi hỏi pháp luật tố tụng hình sự phải tiếp tục đổi mới theo hướng hiện đại, hiệu quả hơn, bảo đảm xử lý nghiêm minh tội phạm, bảo vệ tốt hơn quyền con người, quyền công dân, tăng cường kiểm soát quyền lực, góp phần tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Về cơ sở pháp lý, trong thời gian qua, Quốc hội và các cơ quan có thẩm quyền đã tăng cường hoàn thiện hệ thống pháp luật, triển khai xây dựng, sửa đổi nhiều đạo luật có liên quan trực tiếp đến hoạt động tố tụng hình sự đang được triển khai sửa đổi, bổ sung, như: Bộ luật Hình sự, Luật Tổ chức Cơ quan điều tra hình sự, các đạo luật về phòng, chống tham nhũng, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tư pháp, chuyển đổi số,...

Đồng thời, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh ký kết và tham gia nhiều điều ước, thỏa thuận quốc tế đa phương, song phương trong lĩnh vực tư pháp và phòng, chống tội phạm; sự phát triển của tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao đòi hỏi cần có nhiều cơ chế phối hợp giữa Việt Nam và các nước để tăng cường trao đổi, cung cấp thông tin, thu thập, bảo quản, sử dụng chứng cứ trên môi trường mạng, hợp tác điều tra, tương trợ tư pháp,... để xử lý tội phạm, tài sản do phạm tội mà có xuyên biên giới.

Do đó, cần rà soát, nghiên cứu sửa đổi toàn diện Bộ luật tố tụng hình sự để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật quốc gia và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

leftcenterrightdel
 Các đại biểu tham dự phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội).

Về cơ sở thực tiễn, sau 8 năm thi hành, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 cũng bộc lộ một số hạn chế, bất cập như: Một số thủ tục còn phức tạp, kéo dài; cơ chế xử lý chứng cứ điện tử, dữ liệu số chưa đầy đủ; thủ tục rút gọn chưa phát huy hiệu quả trong thực tế; thẩm quyền và việc phân công, phân cấp kiểm soát quyền lực giữa các chủ thể tố tụng cần được tiếp tục hoàn thiện.

Từ những cơ sở nêu trên, theo VKSND tối cao, cần sửa đổi toàn diện Bộ luật Tố tụng hình sự nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng liên quan đến tố tụng hình sự.

Dự thảo Bộ luật gồm 499 Điều, được bố cục thành 9 phần, 36 chương. So với Bộ luật hiện hành gồm có 492 điều, dự thảo Bộ luật tăng 7 điều. Trong đó, bổ sung 12 điều mới, sửa đổi, bổ sung 79 điều, giữ nguyên nội dung 408 điều và bãi bỏ 5 điều.

Theo đó, dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) quy định các nguyên tắc, trình tự, thủ tục tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và một số thủ tục thi hành án hình sự; nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ giữa các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng; nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng; quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng, cơ quan, tổ chức, cá nhân; khiếu nại, tố cáo và hợp tác quốc tế trong tố tụng hình sự.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao hồ sơ dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) với những lý do được nêu tại Tờ trình của VKSND tối cao. Việc sửa đổi toàn diện Bộ luật nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, yêu cầu mới của Đảng và khắc phục những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn thi hành, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

leftcenterrightdel
 Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) (Ảnh: Media Quốc hội).

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, các nội dung của dự thảo Bộ luật đã thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng. Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị VKSND tối cao tiếp tục rà soát, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, chủ trương, định hướng của Đảng đối với các quy định mới được bổ sung trong dự thảo Bộ luật...

Tại phiên họp, các đại biểu đã cho ý kiến đối với dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Ngay sau đó, đồng chí Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Huy Tiến đã trực tiếp phát biểu tiếp thu, giải trình, làm rõ ý kiến các đại biểu nêu.

Phát biểu kết thúc nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao VKSND tối cao đã khẩn trương, tích cực chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) trong thời gian ngắn với nhiều vấn đề mới theo tinh thần kết luận của Đảng.

leftcenterrightdel
 Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu kết thúc nội dung thảo luận (Ảnh: Media Quốc hội).

Cùng với đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng ghi nhận Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng Hội đồng Dân tộc, các cơ quan của Quốc hội đã tích cực khẩn trương phối hợp thẩm tra sơ bộ dự án Bộ luật, xây dựng Báo cáo thẩm tra sơ bộ đầy đủ, chi tiết, có căn cứ, chính kiến rõ ràng.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với các chính sách sửa đổi, bổ sung toàn diện Bộ luật. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, dù số điều sửa đổi, bổ sung không nhiều so với tổng số điều của Bộ luật nhưng vẫn là sửa đổi toàn diện vì có rất nhiều chính sách mới.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị, cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự án Bộ luật để trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất (dự kiến diễn ra vào tháng 8/2026)...

Minh Khôi