Tại Hội nghị HĐND toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031 do Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức tại Hà Nội mới đây (ngày 28/5), Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa đã gửi tham luận đến Hội nghị.
    |
 |
| Tỉnh Thanh Hóa ngày càng phát triển năng động (ảnh minh họa). |
Theo tham luận, thực hiện Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII và Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tỉnh Thanh Hóa đã sắp xếp 547 xã, phường, thị trấn (cũ) thành 166 đơn vị hành chính cấp xã mới (gồm 19 phường và 147 xã); riêng khu vực miền núi có 74 xã với trên 1 triệu dân, trên 710 nghìn đồng bào dân tộc thiểu số.
Từ ngày 1/7/2025, toàn bộ 166 xã, phường mới chính thức vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm thông suốt, liên tục, không gián đoạn. Trong bối cảnh đó, kế thừa và phát huy truyền thống của một địa phương luôn đi đầu trong đổi mới, HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVIII đã chủ động triển khai nhiều giải pháp để thực hiện nhiệm vụ kiểm soát quyền lực nhà nước và đạt được những kết quả tích cực.
Thứ nhất, HĐND tỉnh đã đổi mới mạnh mẽ chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương. Trong nhiệm kỳ, HĐND tỉnh đã tổ chức thành công 39 kỳ họp (10 kỳ họp thường lệ, 29 kỳ họp chuyên đề), thông qua 833 nghị quyết, trong đó có 165 nghị quyết quy phạm pháp luật, 56 nghị quyết về tổ chức, nhân sự, 612 nghị quyết khác; 753 nghị quyết liên quan trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội.
Riêng năm 2025, năm bản lề chuyển đổi mô hình, HĐND tỉnh tổ chức 13 kỳ họp, ban hành 154 nghị quyết. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy HĐND tỉnh, HĐND tỉnh đã ban hành 88 nghị quyết, bãi bỏ 5 nghị quyết, sửa đổi 23 nghị quyết để phù hợp với mô hình hai cấp; đặc biệt, đã ban hành 495 nghị quyết chỉ định nhân sự cấp xã sau sắp xếp, ổn định ngay tổ chức bộ máy của 166 đơn vị hành chính mới, không để xảy ra “khoảng trống quyền lực” trong chuyển đổi.
|
 |
| HĐND tỉnh Thanh Hóa đã đổi mới mạnh mẽ chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương (ảnh minh họa). |
Thứ hai, hoạt động giám sát được triển khai theo cả chiều rộng và chiều sâu. HĐND tỉnh, Thường trực HĐND và các Ban HĐND tỉnh đã thành lập 42 đoàn giám sát, tổ chức 229 cuộc giám sát đối với 33 chuyên đề; thành lập 11 đoàn khảo sát, tiến hành 71 cuộc khảo sát phục vụ 11 chuyên đề giám sát.
HĐND tỉnh tổ chức 7 phiên chất vấn, ban hành 7 nghị quyết chất vấn để theo dõi việc thực hiện cam kết. Thường trực HĐND tỉnh tổ chức 4 phiên giải trình; thực hiện 2 cuộc giám sát chuyên đề về thực hiện chính các nghị quyết, kết luận sau giám sát.
Thứ ba, phát huy vai trò “hàng rào kỹ thuật” của các Ban HĐND tỉnh trong thẩm tra nghị quyết, các Ban (Pháp chế, Kinh tế - Ngân sách, Văn hóa - Xã hội, Dân tộc) đã thẩm tra 753 tờ trình, dự thảo nghị quyết tại các kỳ họp và 144 nội dung phát sinh giữa hai kỳ họp; chủ trì giám sát 24 chuyên đề.
Riêng Ban Dân tộc - đặc thù của một tỉnh có đông đồng bào dân tộc thiểu số - thẩm tra 80 báo cáo, giám sát 6 chuyên đề, tỷ lệ kiến nghị được giải quyết đạt 91,17% (31/34 kiến nghị) - phản ánh thực chất chất lượng giám sát.
Thứ tư, gắn kiểm soát quyền lực với việc liên hệ chặt chẽ với cử tri và Nhân dân. HĐND tỉnh đã tổ chức 261 hội nghị tiếp xúc cử tri, tiếp nhận 912 ý kiến, kiến nghị; Thường trực HĐND tỉnh tiếp nhận 935 đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh, chuyển 471 đơn đến các cơ quan chức năng, đôn đốc giải quyết được 351/471 đơn (đạt 74,52%).
Thường trực HĐND tỉnh tổ chức 52 phiên họp thường kỳ, xem xét 784 báo cáo, tờ trình; ban hành 70 kết luận phiên họp và 104 quyết định, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh.
Thứ năm, HĐND tỉnh tích cực thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động. 100% văn bản, hồ sơ công việc được tạo lập, gửi nhận, xử lý, phê duyệt hoàn toàn trên môi trường số; triển khai mô hình “kỳ họp không giấy tờ” với phần mềm eCabinet; vận hành Cổng thông tin điện tử Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh, phần mềm Quản lý kiến nghị cử tri và theo dõi xử lý đơn thư; duy trì chuyên mục “Đại biểu với cử tri” định kỳ phát trên sóng của Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh.
Thứ sáu, chủ động kiểm soát quyền lực trong quá trình chuyển đổi sang mô hình chính quyền hai cấp. Cùng với các nghị quyết chỉ định nhân sự cấp xã, Thường trực HĐND tỉnh đã ban hành 332 nghị quyết chỉ định đại biểu, lãnh đạo HĐND, UBND cấp xã nhiệm kỳ chuyển tiếp; phê chuẩn kết quả bầu các chức danh lãnh đạo của 166 HĐND cấp xã nhiệm kỳ 2026 - 2031; tổ chức 6 hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng cho đại biểu HĐND và 4 hội nghị giao ban với HĐND cấp huyện (cũ), cấp xã (mới).
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 trên địa bàn tỉnh đạt tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu 99,94% - cao nhất từ trước đến nay, phản ánh niềm tin của Nhân dân vào thiết chế dân cử.
Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa khẳng định, những kết quả trên tiếp tục khẳng định, với sự lãnh đạo sát sao của Tỉnh ủy, sự đồng hành của hệ thống chính trị và Nhân dân, HĐND tỉnh Thanh Hóa đã từng bước khẳng định rõ vị thế cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương; tích lũy được nhiều kinh nghiệm thiết thực, đồng thời nhận diện rõ các thách thức để chủ động giải pháp cho nhiệm kỳ mới…