Du khách Nga đến Việt Nam bùng nổ “lộ” lỗ hổng nguồn nhân lực!

Bùng nổ khách du lịch Nga!

Lượng khách Nga đến Việt Nam đang bùng nổ và xác lập kỷ lục mới. Theo truyền thông Nga, chỉ trong 4 tháng đầu năm, Việt Nam đã đón hơn 500.000 lượt khách Nga, vượt qua cả con số kỷ lục của năm 2019.

Mùa Hè năm nay, thị trường Nga đang cho thấy sức phục hồi vượt kỳ vọng. Chỉ riêng Công ty Anex Việt Nam (Anex Tour), dự kiến phục vụ khoảng 180.000 lượt khách đến Khánh Hòa, với hơn 200 chuyến bay mỗi tháng từ 19 thành phố của Nga.

Nha Trang, Khánh Hòa, là một trong những điểm đến ưa thích của du khách Nga. Ảnh: NH.

Cùng với sự trở lại của các chuyến bay thuê bao charter, nhu cầu về lưu trú, tham quan, mua sắm, giải trí và các dịch vụ đi kèm cũng tăng lên nhanh chóng.

Ngày 29/5, thông tin tại hội nghị “Mở rộng hợp tác du lịch giữa Việt Nam và Liên bang Nga: Tiềm năng và giải pháp” diễn ra tại Moscow, cho biết, năm ngoái, hơn 600.000 lượt khách Nga đã đến Việt Nam, gấp 3 lần so với năm trước đó và gấp 5 lần so với năm 2023.

Du khách Nga xuống sân bay Cam Ranh, Khánh Hòa. Ảnh: NH.

Ở chiều ngược lại, trong năm 2025 có hơn 40.000 lượt khách Việt Nam đến Nga, trong đó Moscow và Saint Petersburg là những điểm đến được ưa chuộng nhất.

Theo Giám đốc Vụ Hợp tác kinh tế đa phương và các dự án đặc biệt thuộc Bộ Phát triển Kinh tế Nga, ông Nikita Kondratyev, Nga đã vươn từ vị trí thứ 8 lên thứ 5 trong số các quốc gia có lượng khách du lịch đến Việt Nam.

Bất cập nguồn nhân lực!

Sự phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch COVID-19 đang mở ra nhiều cơ hội cho du lịch Việt Nam. Tuy vậy, một vấn đề khá nghiêm trọng đang bộc lộ, ở chỗ, nguồn nhân lực tiếng Nga lại không tăng tương ứng, và, vấn đề đang trở thành điểm nghẽn lớn đối với khả năng phục vụ và cạnh tranh của ngành du lịch.

Trả lời truyền thông Nga, Phó Giám đốc điều hành Công ty Anex Việt Nam (Anex Tour), Bùi Quốc Đại, cho rằng, tình trạng thiếu hụt nhân lực hiện nay đã ở mức báo động và đã vượt ra khỏi khái niệm “thiếu hụt thông thường”. Nếu không có giải pháp linh hoạt hơn, cơ hội từ thị trường này có thể bị bỏ lỡ.

Khách du lịch Nga chơi bóng chuyền trên bãi biển Nha Trang. Ảnh: NH.

“Trước đây, khi lượng khách Nga vào mùa cao điểm khoảng 60.000 lượt/tháng thì nguồn nhân lực đã khá mỏng. Hiện nay lượng khách đã tăng lên khoảng 100.000–120.000 lượt/tháng. Bây giờ có thể nói nhân lực tiếng Nga là ‘siêu mỏng’.”, ông Đại nói.

Theo ông Đại, áp lực không chỉ nằm ở số lượng hướng dẫn viên có khả năng sử dụng tiếng Nga, mà còn nằm ở toàn bộ chuỗi dịch vụ tiếp xúc trực tiếp với du khách, từ điều hành tour, lễ tân khách sạn, nhân viên chăm sóc khách hàng, tư vấn dịch vụ, bán hàng cho đến các vị trí tiếp xúc trực tiếp với du khách.

Đó là lý do khiến những doanh nghiệp như Anex Tour buộc phải xoay xở bằng mọi nguồn lực hiện có để duy trì chất lượng phục vụ, trong bối cảnh lượng khách tăng đột biến.

Du khách Nga áp đảo trên bãi biển Nha Trang. Ảnh: NH.

Điều đang thiếu, nếu nhìn rộng, là cả một hệ sinh thái dịch vụ tiếng Nga có khả năng kết nối du khách với các dịch vụ du lịch tại Việt Nam. Nguyên nhân sâu xa, theo ông Đại, nằm ở độ trễ của quá trình đào tạo nhân lực.

Trong nhiều năm trước COVID-19, Nga là một trong những thị trường quốc tế quan trọng nhất của du lịch Việt Nam. Nhưng khi các đường bay bị gián đoạn và lượng khách suy giảm, nhu cầu học tập và theo đuổi nghề nghiệp liên quan đến tiếng Nga cũng giảm theo.

Nhiều lao động chuyển sang các ngành nghề khác. Số lượng sinh viên lựa chọn tiếng Nga cũng không còn đông như trước. Đến khi thị trường phục hồi, khoảng trống nhân lực bắt đầu lộ rõ.

“Khi thị trường phát triển nhanh thì nhu cầu nhân lực tăng rất mạnh. Tuy nhiên quá trình đào tạo lại không thể diễn ra trong thời gian ngắn. Đây là bài toán mà ngành du lịch đang phải đối mặt hiện nay. Khi thị trường phát triển nhanh thì nhu cầu nhân lực tăng rất mạnh. Tuy nhiên quá trình đào tạo lại không thể diễn ra trong thời gian ngắn. Đây là bài toán mà ngành du lịch đang phải đối mặt hiện nay.”, ông Bùi Quốc Đại giải thích.

Du khách Nga thư giãn trên núi Cô Tiên, Nha Trang. Ảnh: NH.

Phó Giám đốc điều hành Anex Tour cho biết, tình trạng thiếu hụt không chỉ giới hạn ở một địa phương hay một doanh nghiệp. Đây không còn là vấn đề cục bộ, mà là một “khoảng trống” mang tính hệ thống trong cấu trúc nhân lực du lịch của Việt Nam.

“Các doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục tìm kiếm và đào tạo thêm người mới, nhưng thực tế lực lượng trẻ tham gia vào ngành không nhiều. Những đơn vị hoạt động lâu năm trong thị trường khách Nga hiện nay gần như đều đang trong tình trạng thiếu người.”, PGĐ Anex Tour nêu thực trạng, cho biết, những người trong ngành đã nhìn thấy nguy cơ thiếu hụt nhân lực từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của thị trường luôn nhanh hơn đáng kể so với tốc độ đào tạo.

Khoảng cách giữa nhu cầu tức thời và khả năng cung ứng dài hạn đang khiến doanh nghiệp rơi vào thế bị động. Trong khi doanh nghiệp liên tục tìm người thì nguồn cung lao động mới lại rất hạn chế. Theo ông Đại, mức thu nhập khởi điểm của nhân sự tiếng Nga hiện nay cao hơn hẳn so với mặt bằng chung, từ 14-16 triệu đồng/tháng. Với những vị trí có kinh nghiệm hoặc chuyên môn cao, thu nhập có thể đạt 30 triệu đồng/tháng hoặc hơn.

Gia đình du khách Nga thảnh thơi trên bãi biển Nha Trang, Khánh Hòa. Ảnh: NH.

Từ thực tế tuyển dụng, ông Đại cho biết, có những doanh nghiệp chỉ sở hữu đội ngũ vài chục nhân sự nhưng khối lượng công việc phát sinh đòi hỏi lực lượng lớn hơn nhiều lần.

“Tôi chỉ lấy ví dụ riêng tại Khánh Hòa thôi. Có những đơn vị chỉ có khoảng 10-15 người, trong khi nhu cầu thực tế cần tới hàng trăm người để đáp ứng thị trường. Vấn đề hiện nay không phải là không có việc làm mà là có việc nhưng không có đủ người đáp ứng.”, ông Đại nói, cho rằng, giải pháp hiện nay ngoài nằm ở khâu đào tạo, thì có thể khai thác nguồn lực xã hội có sẵn; đó là những người Việt Nam từng học tập hoặc làm việc tại Nga; những người sử dụng được tiếng Nga nhưng đang làm trong các lĩnh vực khác; du học sinh mới trở về nước; sinh viên làm thêm hoặc những lao động từng làm việc với thị trường Nga nhưng đã chuyển nghề.

Ngoài ra, cũng nên cân nhắc tận dụng lực lượng lao động quốc tế sử dụng tiếng Nga đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam.