Điều chỉnh quy hoạch phải gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại Hội nghị. Ảnh:BTC

Phát triển nền công nghiệp có sức cạnh tranh quốc tế cao

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, Quy hoạch tổng thể quốc gia đã xác định mục tiêu phát triển: Phấn đấu đến năm 2030 là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; mô hình tổ chức không gian phát triển quốc gia hiệu quả, thống nhất, bền vững, các vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng phát huy vai trò đi đầu, dẫn dắt trong phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 8.500 USD. Tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt trên 8,5%/năm; đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55%.

Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã cập nhật, bổ sung các động lực tăng trưởng mới gắn với định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực. Phát triển nền công nghiệp có sức cạnh tranh quốc tế cao, có khả năng tham gia sâu vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu; thực hiện mục tiêu đến năm 2030 là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế. Tập trung phát triển một số ngành công nghiệp chiến lược, mũi nhọn như công nghiệp điện tử, công nghiệp công nghệ số, công nghiệp ô tô, công nghiệp đường sắt, công nghiệp đóng tàu, công nghiệp chế biến, chế tạo phục vụ nông nghiệp... Ưu tiên phát triển, từng bước làm chủ công nghệ trong một số ngành công nghiệp mới nổi như công nghiệp chíp bán dẫn, công nghiệp rô-bốt và tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp phục vụ kinh tế không gian tầm thấp, vật liệu tiên tiến, vật liệu phục vụ công nghiệp cơ khí chế tạo, công nghiệp sinh học, công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo, năng lượng mới. Hình thành và phát triển nhanh một số cụm liên kết ngành công nghiệp chuyên môn hóa và các tổ hợp công nghiệp quy mô lớn, hiệu quả cao.

Phát triển khu vực dịch vụ chiếm tỉ trọng lớn trong nền kinh tế với chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh cao và hội nhập quốc tế. Xây dựng các trung tâm dịch vụ, thương mại, tài chính, ngân hàng mang tầm khu vực và thế giới tại các đô thị lớn, gắn với phát triển các vùng động lực, các hành lang kinh tế. Hình thành các trung tâm logistics lớn gắn với các cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế lớn; các trung tâm du lịch cấp quốc gia, cấp vùng, các hành lang kết nối phát triển du lịch để thúc đẩy, lan tỏa phát triển du lịch trên các vùng và cả nước...

Quy hoạch lần này đã điều chỉnh, mở rộng hợp lý 4 vùng động lực quốc gia bao gồm: vùng động lực phía Bắc, vùng động lực phía Nam, vùng động lực miền Trung, vùng động lực đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ để phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các khu vực gắn với khai thác hiệu quả không gian phát triển mới.

Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã cập nhật, bổ sung các động lực tăng trưởng mới gắn với định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực. Ảnh: BTC

Định hướng phát triển các vùng động lực quốc gia, nhất là 2 vùng động lực phía Bắc và phía Nam trở thành vùng đi đầu về phát triển các ngành dịch vụ hiện đại, chất lượng cao; các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn; phát triển nhanh công nghiệp công nghệ số và các ngành công nghiệp mới nổi; đi đầu trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, xã hội số…

Tiếp tục hình thành và phát triển các hành lang kinh tế theo trục Bắc - Nam, các hành lang kinh tế Đông - Tây, các vành đai kinh tế ven biển; trong đó ưu tiên hành lang kinh tế Bắc - Nam, hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, hành lang kinh tế Mộc Bài - Thành phố Hồ Chí Minh - Biên Hòa - Vũng Tàu.

Một điểm mới nữa của điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia là đã thể chế hóa hệ thống phân vùng kinh tế - xã hội mới phù hợp với các đơn vị hành chính sau sắp xếp, tạo điều kiện khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các vùng và từng địa phương trong vùng, đồng thời thúc đẩy liên kết vùng. Trên cơ sở đó, định hướng phát triển của 06 vùng cũng được xác định rõ trong các quy hoạch vùng điều chỉnh, phù hợp với tiềm năng, lợi thế của mỗi vùng, góp phần hình thành một không gian phát triển thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Khẩn trương tổ chức công bố, công khai quy hoạch

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị các cấp, các ngành tập trung chỉ đạo triển khai các giải pháp gắn với nội dung quy hoạch, trong đó chú ý một số vấn đề trọng tâm như:

Khẩn trương tổ chức công bố, công khai quy hoạch đối với các quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền quyết định hoặc phê duyệt theo quy định; tập trung bố trí nguồn lực, đề xuất hoặc ban hành các cơ chế, chính sách để thực hiện hiệu quả các nội dung của quy hoạch. Khẩn trương hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thành việc lập, điều chỉnh quy hoạch ngành, quy hoạch tỉnh, thành phố gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số” trong quý II/2026, trong đó phải bảo đảm tuân thủ tính thứ bậc, mối quan hệ giữa các quy hoạch đã được quy định tại Luật Quy hoạch năm 2025.

Huy động nguồn vốn đầu tư để thực hiện Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các Quy hoạch vùng, trong đó:

Tập trung ưu tiên bố trí nguồn lực cho các Chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, các chương trình, dự án theo Chương trình hành động của Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các dự án liên vùng của các địa phương.

Tiếp tục cơ cấu lại ngân sách nhà nước, bảo đảm tỉ lệ hợp lý giữa chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển theo hướng tăng dần cho chi đầu tư phát triển. Cơ cấu lại chi đầu tư công theo hướng trọng tâm, trọng điểm, nâng cao hiệu quả, hiệu lực phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công. Phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công để kích hoạt, huy động, thu hút mọi nguồn lực xã hội; bảo đảm nguyên tắc bố trí vốn tập trung, ưu tiên bố trí cho các dự án liên vùng, liên tỉnh.

Tập trung giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, khẩn trương hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

 Về cơ chế, chính sách: Khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật có quy định liên quan đến quy hoạch bảo đảm thống nhất với Luật Quy hoạch năm 2025, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế để khơi thông các nguồn lực, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới, nhất là Luật Đất đai (sửa đổi).

Tiếp tục thực hiện phân cấp, phân quyền rõ ràng, đồng bộ trong các lĩnh vực tài chính, đầu tư, xây dựng, đất đai và các lĩnh vực khác gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát…

Về thu hút đầu tư phát triển; thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới lấy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Tập trung chuyển đổi cơ cấu, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực, ngành, nghề trọng điểm, chiến lược, đáp ứng yêu cầu thị trường lao động gắn với yêu cầu chuyển đổi cơ cấu kinh tế và hội nhập trong bối cảnh mới. 

Đẩy mạnh đào tạo nhân lực chất lượng cao cho các ngành mũi nhọn về khoa học, công nghệ và các lĩnh vực ưu tiên, mới nổi như trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, điện tử, chip bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, môi trường, năng lượng, vật liệu tiên tiến, robot và tự động hoá, không gian vũ trụ, không gian biển, xây dựng công trình ngầm, vận hành đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao…