Diễn đàn có sự tham dự của hơn 100 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý báo chí, lãnh đạo các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương, chuyên gia, doanh nghiệp và phóng viên. Ông Lê Quốc Minh, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam; và ông Vũ Quyết Tiến, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP Quảng Ninh, chủ trì diễn đàn.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đức Lợi nhận định, báo chí Việt Nam đang bước vào không gian phát triển mới khi công nghệ số, dữ liệu lớn, AI và mạng xã hội làm thay đổi sâu sắc cách thông tin được tạo ra, phân phối và tiếp nhận. Đây là cơ hội để các cơ quan báo chí đổi mới mô hình tổ chức, phương thức sản xuất nội dung và cách tiếp cận công chúng.
Theo ông Nguyễn Đức Lợi, Luật Báo chí số 126/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, góp phần mở rộng không gian phát triển cho báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số. Vấn đề đặt ra với các tòa soạn là nhận diện đúng cơ hội và vận dụng hiệu quả vào hoạt động thực tế. Ông kỳ vọng các trao đổi tại diễn đàn sẽ đưa ra những giải pháp thiết thực để cơ quan báo chí từng bước phát triển thành tòa soạn số hiện đại, trung tâm dữ liệu và tri thức, đồng thời tiếp tục là địa chỉ thông tin tin cậy của công chúng.
    |
 |
| Ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu khai mạc. |
Phát biểu tại diễn đàn, ông Vũ Quyết Tiến cho biết, Quảng Ninh lần thứ hai được lựa chọn tổ chức Diễn đàn Tổng Biên tập. Theo ông, đây là dịp để địa phương lắng nghe góc nhìn và kinh nghiệm của các nhà quản lý, lãnh đạo cơ quan báo chí, chuyên gia về những vấn đề đặt ra đối với báo chí và sự phát triển của Quảng Ninh.
Ông Vũ Quyết Tiến đánh giá báo chí có vai trò quan trọng trong việc lan tỏa hình ảnh, thành tựu, cách làm mới của địa phương. Những phản ánh về tâm tư của người dân, bất cập và điểm nghẽn từ cơ sở cũng là nguồn thông tin phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành. TP Quảng Ninh sẽ chủ động cung cấp thông tin kịp thời, chính xác, minh bạch, tăng cường trao đổi và tạo điều kiện để báo chí tiếp cận thực tiễn.
Đề cập tác động của công nghệ số và các nền tảng truyền thông mới, ông Vũ Quyết Tiến cho rằng, phương thức sản xuất, phân phối thông tin có thể thay đổi, nhưng sự chân thật, tính chính xác, chiều sâu và trách nhiệm xã hội vẫn là những giá trị cốt lõi làm nên uy tín của báo chí.
|
 |
| Ông Vũ Quyết Tiến, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP Quảng Ninh phát biểu tại diễn đàn. |
Diễn đàn gồm hai phiên thảo luận. Phiên thứ nhất có chủ đề “Nhận diện không gian phát triển mới; Nhận diện cơ hội phát triển trong không gian mới của các cơ quan báo chí Việt Nam”, tập trung vào những thay đổi của môi trường truyền thông, vai trò của công nghệ, dữ liệu và giá trị báo chí.
Phiên thứ hai có chủ đề “Kinh nghiệm thực tế của các tòa soạn từ việc khai mở các cơ hội trong không gian phát triển mới”, dành cho việc chia sẻ mô hình, cách làm và những vấn đề nảy sinh trong quá trình đổi mới hoạt động báo chí.
Tại phiên thảo luận thứ nhất, ông Lê Quốc Minh, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam thông tin liên quan vấn đề ứng dụng AI trong môi trường báo chí. Ông cho rằng, AI đang chuyển từ những thử nghiệm riêng lẻ sang giai đoạn cần được tích hợp vào hạ tầng tòa soạn. Công nghệ có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, tạo thông tin mô tả, tối ưu nội dung cho công cụ tìm kiếm và thực hiện nhiều công việc lặp lại trong quy trình xuất bản.
|
 |
| Các đại biểu chủ trì diễn đàn. Ảnh: BTC |
Tuy nhiên, theo ông Lê Quốc Minh, AI cũng làm thay đổi cách công chúng tiếp cận báo chí. Người đọc có thể nhận thông tin được tổng hợp từ công cụ tìm kiếm hoặc hệ thống AI mà không truy cập trực tiếp vào trang báo tạo ra nội dung. Điều này đặt ra yêu cầu xem xét lại sản phẩm, cách tiếp cận công chúng và mô hình tạo nguồn thu của cơ quan báo chí.
Ông cũng lưu ý việc triển khai AI trên quy mô toàn tòa soạn kéo theo chi phí công nghệ và thêm yêu cầu kiểm tra nội dung. Mỗi cơ quan báo chí cần cụ thể hóa các quy định, hướng dẫn thành quy trình phù hợp với thực tế hoạt động. “AI chỉ là bộ máy, còn con người thì chính là người cầm lái”, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh.
|
 |
| Ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam, thông tin liên quan vấn đề ứng dụng AI trong môi trường báo chí. |
Từ góc độ quản lý, ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí, đề xuất chuyển cách tiếp cận từ xây dựng hệ sinh thái số sang hệ sinh thái giá trị báo chí, gồm: thông tin, dữ liệu, tri thức, trí tuệ với AI, cộng đồng và niềm tin. Theo ông, kho bài viết, hình ảnh, âm thanh, video và số liệu của các cơ quan báo chí, nếu được số hóa, chuẩn hóa và kết nối, có thể trở thành nguồn lực để phát triển sản phẩm và tri thức chuyên sâu.
Ông Lưu Đình Phúc cho rằng, việc ứng dụng AI cần có cơ chế quản trị thống nhất, từ lựa chọn công cụ, bảo đảm chất lượng dữ liệu đến phân định trách nhiệm đối với sản phẩm đầu ra. Nội dung có AI hỗ trợ vẫn phải được kiểm tra, xác minh trước khi sử dụng. Bên cạnh lượt đọc, lượt xem, hiệu quả báo chí cần được nhìn nhận qua chất lượng nội dung, mức độ tin cậy và tác động xã hội.
|
 |
| Ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chia sẻ tại sự kiện. |
Đại diện các cơ quan báo chí chia sẻ kinh nghiệm phát triển sản phẩm trên nhiều nền tảng, đồng thời tiếp tục phát huy thế mạnh về nội dung và loại hình báo chí của từng đơn vị. Một số tòa soạn đã ứng dụng AI để theo dõi thông tin, hỗ trợ xử lý dữ liệu và sản xuất video; khai thác tư liệu sẵn có để tạo video ngắn, phát triển kênh mạng xã hội và bổ sung tiện ích cho báo điện tử.
Các ý kiến cũng đề cập những khó khăn khi đổi mới hoạt động, nhất là chi phí đầu tư công nghệ, nguồn lực để duy trì nhiều định dạng nội dung và yêu cầu đào tạo nhân sự. Theo các đại biểu, chuyển đổi số đòi hỏi tòa soạn tổ chức lại quy trình, giúp phóng viên sử dụng được công nghệ trong công việc và lựa chọn sản phẩm phù hợp với công chúng. Việc ứng dụng công nghệ cần đi cùng yêu cầu bảo đảm chất lượng nội dung.
|
 |
| Các đại biểu tham gia ý kiến tại sự kiện. |
Những trao đổi tại Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 cho thấy không gian phát triển mới của báo chí gắn với những thay đổi về hạ tầng, sản phẩm, cách tiếp cận công chúng, mô hình kinh tế và tổ chức tòa soạn. Từ việc nhận diện cơ hội đến chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, diễn đàn nhấn mạnh yêu cầu phát huy thế mạnh của mỗi cơ quan báo chí để tạo ra giá trị thiết thực cho công chúng.