    |
 |
| Quang cảnh phiên làm việc của Quốc hội ngày 23/10. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Ngày 23/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI làm việc tại Hội trường Diên Hồng, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật và Báo cáo đánh giá tình hình thi hành Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.
Giảm từ 22 hình thức văn bản quy phạm pháp luật xuống còn 17
Trình bày Tờ trình dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự án Luật được xây dựng nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật; tăng cường hiệu quả và bảo đảm gắn kết chặt chẽ hơn giữa công tác xây dựng với tổ chức thi hành pháp luật.
|
 |
| Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Dự thảo Luật gồm 9 chương, 68 điều với những nội dung chủ yếu như sau:
Về thực hiện tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, mỗi chủ thể có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật chỉ ban hành một loại văn bản; giảm từ 22 hình thức văn bản xuống còn 17 hình thức văn bản; không tiếp tục xác định 5 hình thức văn bản là văn bản quy phạm pháp luật, gồm: Nghị quyết của Quốc hội, Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quyết định của Chủ tịch nước, các Nghị quyết liên tịch và Nghị quyết của Chính phủ; đồng thời, quy định hiệu lực của các văn bản hiện hành thuộc 5 hình thức trên để bảo đảm không tạo khoảng trống pháp luật.
Cùng với đó, đổi mới quy trình xây dựng luật, pháp lệnh trên cơ sở tiếp tục phân định rõ quy trình xây dựng chính sách và quy trình soạn thảo, đồng thời bảo đảm tính liên thông, kế thừa kết quả giữa các giai đoạn. Thực hiện đơn giản hóa và liên thông hồ sơ trong suốt quy trình xây dựng chính sách và soạn thảo văn bản. Cụ thể, khoảng 30% thành phần hồ sơ được cắt giảm so với quy định của Luật hiện hành trong từng giai đoạn.
Dự thảo Luật hoàn thiện trình tự, thủ tục rút gọn và việc xây dựng, ban hành văn bản trong trường hợp đặc biệt và bổ sung cơ chế để Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp; hoàn thiện quy định về ban hành văn bản quy phạm pháp luật thí điểm chính sách đối với các hình thức luật, nghị định và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh; quy định các nội dung cơ bản về tổ chức thi hành pháp luật, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng, ban hành với tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật...
Tiến độ sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan chưa kịp thời
Báo cáo đánh giá tình hình thi hành Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, qua hơn 1 năm thực hiện, cơ chế ủy quyền lập pháp đặc biệt theo Nghị quyết số 206 đã phát huy hiệu quả tích cực, tạo cơ sở pháp lý linh hoạt để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế; nâng cao năng lực phản ứng chính sách, thúc đẩy cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và giải phóng nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.
|
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác rà soát, xác định và xử lý khó khăn, vướng mắc tại một số cơ quan còn chậm; việc xử lý ở một số lĩnh vực còn mang tính vụ việc, thiếu tính khái quát, dự báo; tiến độ sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan chưa kịp thời, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh khoảng trống pháp lý khi các nghị quyết hết hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Việc tổ chức thực hiện một số quy định còn khó khăn, việc hướng dẫn các trường hợp chuyển tiếp và cập nhật quy trình điện tử chưa đầy đủ, kịp thời…
Có hướng xử lý một số vấn đề phát sinh khi lược bỏ một số hình thức văn bản quy phạm pháp luật
Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Văn bản quy phạm pháp luật.
|
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành việc lược bỏ một số hình thức văn bản quy phạm pháp luật nhằm đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, kịp thời thể chế hóa chủ trương hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật tại Kết luận số 09. Đề nghị nghiên cứu, có hướng xử lý một số vấn đề phát sinh khi lược bỏ một số hình thức văn bản quy phạm pháp luật.
Về quy định thứ bậc hiệu lực pháp lý của văn bản quy phạm pháp luật, Ủy ban đề nghị tiếp tục nghiên cứu bổ sung xác định rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật cùng thứ bậc hiệu lực, khác chủ thể ban hành nhưng quy định khác nhau về cùng một vấn đề; trường hợp bổ sung quy định Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ ban hành văn bản quy phạm pháp luật để “điều chỉnh quy định của luật” thì đề nghị bổ sung làm rõ thứ bậc hiệu lực đối với các văn bản này.
|
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Về nguyên tắc xây dựng, ban hành và thi hành văn bản quy phạm pháp luật, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhất trí bổ sung nguyên tắc: “chủ động nhận diện, phòng ngừa, kịp thời khắc phục sơ hở, bất cập trong quy định của pháp luật có thể bị lợi dụng để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”; tuy nhiên, đề nghị cân nhắc khi cụ thể hóa nguyên tắc này thành nội dung thẩm định, thẩm tra để bảo đảm tính khả thi của quy định.
Về Báo cáo về tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15, Ủy ban đề nghị bổ sung, làm rõ kết quả xử lý các phản ánh kiến nghị gắn với từng phương án theo quy định tại Nghị quyết số 206. Đối với các phản ánh kiến nghị đang được tiếp tục xử lý, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, cơ quan ngang Bộ tập trung rà soát, xác định rõ phương án, lộ trình và trách nhiệm xử lý đối với từng phản ánh kiến nghị; ưu tiên giải quyết dứt điểm các vướng mắc tác động trực tiếp đến hoạt động đầu tư, kinh doanh, vận hành bộ máy mới, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Về việc sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để xử lý các văn bản được điều chỉnh bởi các nghị quyết của Chính phủ ban hành theo cơ chế của Nghị quyết số 206, đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát, phân loại, xác định rõ thời hạn, mức độ chậm so với tiến độ và nguyên nhân; tính cấp thiết, thứ tự ưu tiên, cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành, nhất là đối với các văn bản cần ban hành hoặc có hiệu lực đồng thời với luật…