Dấu ấn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp tại Hải Phòng

Hải Phòng tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Cuộc cải cách lớn về tổ chức bộ máy

Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên phạm vi cả nước, những chuyển động từ thực tiễn đang cho thấy đây không chỉ là sự thay đổi về tổ chức hành chính, mà còn là bước đổi mới quan trọng trong phương thức quản trị quốc gia và quản trị địa phương. Trong dòng chảy chung đó, Hải Phòng là một trong những địa phương có nhiều chuyển biến rõ nét, khi vừa hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính sau hợp nhất, vừa bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt, phục vụ người dân, doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Sau hợp nhất với Hải Dương, TP Hải Phòng mới có diện tích hơn 3.194 km2, quy mô dân số trên 4,66 triệu người; Đảng bộ thành phố gồm 118 đảng bộ trực thuộc với hơn 245 nghìn đảng viên.

Khác với những lần điều chỉnh đơn vị hành chính trước đây, lần sắp xếp này không chỉ là thay đổi địa giới mà còn là cuộc đổi mới toàn diện phương thức quản trị địa phương. Từ mô hình 3 cấp chính quyền chuyển sang 2 cấp, thành phố phải đồng thời giải quyết nhiều bài toán khó về tổ chức bộ máy, nhân sự, cơ sở vật chất, tài chính, hạ tầng công nghệ và bảo đảm hoạt động liên tục của các cơ quan nhà nước.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương và Thành ủy Hải Phòng, chỉ trong thời gian ngắn, toàn bộ hệ thống chính trị đã được kiện toàn, bảo đảm không xảy ra khoảng trống quản lý. Các cấp, ngành triển khai phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”, giúp bộ máy mới nhanh chóng đi vào vận hành ổn định.

Kết quả nổi bật nhất là việc tinh gọn mạnh mẽ đầu mối tổ chức. Khối chính quyền giảm 97 phòng chuyên môn, tương đương khoảng 45% số đầu mối trước đây. Hệ thống cơ quan, đơn vị được sắp xếp lại theo hướng giảm tầng nấc trung gian, khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ.

Việc tinh gọn bộ máy không chỉ giúp tiết kiệm nguồn lực mà còn tạo điều kiện để các quyết định quản lý được triển khai nhanh hơn, sát thực tiễn hơn, nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở.

Trung tâm phục vụ hành chính công tại đặc khu Cát Hải những ngày đầu vận hành chính uyền địa phương 2 cấp.

Chính quyền gần dân hơn, phục vụ tốt hơn

Nếu như trước đây nhiều thủ tục hành chính phải qua nhiều cấp trung gian thì với mô hình mới, thẩm quyền được phân cấp mạnh hơn cho cơ sở.

Từ ngày đầu vận hành, 114 xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố đã đồng loạt đưa Trung tâm Phục vụ hành chính công vào hoạt động. Đây được xem là “bộ mặt” của chính quyền 2 cấp, nơi người dân trực tiếp cảm nhận hiệu quả cải cách hành chính.

TP Hải Phòng đã ban hành hàng chục văn bản về phân cấp, phân quyền, phân định rõ trách nhiệm giữa cấp thành phố và cấp cơ sở. Tổng cộng có 15 lĩnh vực với 101 nhiệm vụ được phân cấp và 380 nhiệm vụ được ủy quyền cho các cơ quan, đơn vị liên quan.

Cùng với đó, Hải Phòng đẩy mạnh chuyển đổi số, số hóa hồ sơ và ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành. Đến nay, toàn thành phố đã tích hợp hơn 2.200 dịch vụ công trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình.

Những con số thống kê cho thấy hiệu quả rõ rệt của mô hình mới. Tính đến tháng 5/2026, Hải Phòng đã tiếp nhận hơn 2,65 triệu hồ sơ thủ tục hành chính; tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,82%, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Không chỉ cải cách thủ tục hành chính, thành phố còn chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở. Hàng trăm lượt cán bộ được điều động, luân chuyển để khắc phục tình trạng mất cân đối nguồn nhân lực; hàng nghìn cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Việc chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ đang dần trở thành nét đặc trưng trong hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp tại Hải Phòng.

Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp diễn ra thông suốt.

Động lực mới cho tăng trưởng

Một trong những minh chứng rõ nhất cho hiệu quả của mô hình chính quyền 2 cấp là kết quả phát triển kinh tế - xã hội của thành phố sau hợp nhất.

Năm 2025, GRDP của Hải Phòng tăng 11,81%, đứng thứ hai cả nước; quý I/2026 tiếp tục tăng 11,21%, nằm trong nhóm địa phương có tốc độ tăng trưởng cao nhất.

Cùng với đó, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn năm 2025 đạt gần 198 nghìn tỉ đồng, tăng gần 30% so với năm trước. Riêng 5 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách đạt hơn 95,7 nghìn tỷ đồng, bằng gần 50% dự toán năm.

Những con số này cho thấy quá trình sắp xếp bộ máy không làm gián đoạn hoạt động kinh tế mà ngược lại còn tạo điều kiện để các nguồn lực được khai thác hiệu quả hơn.

Đặc biệt, việc hợp nhất Hải Phòng và Hải Dương đã tạo ra không gian phát triển rộng lớn với lợi thế bổ trợ lẫn nhau giữa công nghiệp, cảng biển, logistics, nông nghiệp công nghệ cao và hệ thống hạ tầng giao thông kết nối liên vùng.

Theo đánh giá của lãnh đạo thành phố, chính quyền 2 cấp không chỉ là mô hình tổ chức hành chính mới mà còn là phương thức quản trị mới, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Những kết quả đạt được cũng góp phần giúp Hải Phòng tiếp tục giữ vững vị thế trong nhóm dẫn đầu cả nước về cải cách hành chính, sự hài lòng của người dân và chất lượng điều hành kinh tế.

Thành ủy Hải Phòng đã biểu dương, khen thưởng 50 tập thể và 48 cá nhân có thành tích xuất sắc trong quá trình triển khai mô hình mới.

Tiếp tục hoàn thiện mô hình trong giai đoạn mới

Bên cạnh những kết quả tích cực, Hải Phòng vẫn thẳng thắn nhìn nhận một số khó khăn, thách thức như sự chênh lệch về chất lượng đội ngũ cán bộ giữa các địa phương; áp lực về cơ sở vật chất, hạ tầng số tại một số xã, phường; yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản trị hiện đại.

Tuy nhiên, thực tiễn sau một năm vận hành cho thấy mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Bộ máy tinh gọn hơn, trách nhiệm rõ hơn, quy trình xử lý công việc nhanh hơn và người dân được phục vụ thuận tiện hơn.

Tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp diễn ra ngày 2/6/2026, Thành ủy Hải Phòng đã biểu dương, khen thưởng 50 tập thể và 48 cá nhân có thành tích xuất sắc trong quá trình triển khai mô hình mới.

Đó không chỉ là sự ghi nhận cho những nỗ lực của đội ngũ cán bộ, công chức mà còn là minh chứng cho thành công bước đầu của một cuộc cải cách lớn chưa từng có tiền lệ.

Một năm chưa phải quãng thời gian dài để đánh giá toàn diện hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Song những kết quả đạt được đã cho thấy Hải Phòng đang đi đúng hướng. Từ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, thành phố đang tạo dựng nền tảng cho một nền quản trị hiện đại, năng động và hiệu quả hơn, qua đó mở ra những động lực tăng trưởng mới, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành cực tăng trưởng hàng đầu phía Bắc và thành phố Cảng quốc tế hiện đại trong những năm tới.

Ông  Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng phát biểu tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.