    |
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành nội dung Phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 6, chiều 23/9, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Định danh và xác thực điện tử.
Yêu cầu cấp bách phải nâng tầm từ định danh cá nhân sang định danh vạn vật
Trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật Định danh và xác thực điện tử, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, việc xây dựng Luật Định danh và xác thực điện tử là bước cụ thể hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng; đáp ứng yêu cầu bứt phá năng lực quản trị quốc gia, phát triển chính phủ số, kinh tế số và xã hội số…
|
 |
| Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an trình bày Tờ trình. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Thứ trưởng Bộ Công an Phạm Thế Tùng nêu rõ, thực tiễn quản lý hiện nay đặt ra yêu cầu cấp bách phải nâng tầm từ định danh cá nhân sang định danh vạn vật, bao gồm phương tiện, địa điểm, hàng hóa, bất động sản, hạ tầng kết nối vạn vật và tài sản số. Việc ban hành Luật hình thành khung định danh và xác thực điện tử an toàn, tin cậy; đây cũng là công cụ pháp lý quan trọng giúp phòng ngừa tội phạm, xử lý triệt để sim nặc danh, tài khoản ảo, tình trạng lừa đảo trực tuyến và ngăn chặn các hình thức giả mạo sinh trắc học tinh vi từ công nghệ trí tuệ nhân tạo.
Về mục đích ban hành, quan điểm xây dựng dự án Luật, đại diện Cơ quan soạn thảo cho biết, việc ban hành Luật nhằm thiết lập khuôn khổ pháp lý đầy đủ, thống nhất và có hiệu lực pháp lý cao về định danh và xác thực điện tử, làm cơ sở cho việc tạo lập, quản lý, sử dụng danh tính điện tử trong các hoạt động quản lý nhà nước, giao dịch điện tử và phát triển kinh tế số, xã hội số.
Dự thảo Luật gồm 8 chương, 46 điều, tập trung vào 6 nhóm nội dung cơ bản:
Thứ nhất, về đối tượng định danh điện tử, dự thảo Luật xác định 5 nhóm đối tượng gồm: cơ quan, tổ chức, cá nhân; tài sản, sản phẩm, hàng hóa, tài sản vật chất và đối tượng vật chất khác; cơ sở dữ liệu, tệp dữ liệu, hình ảnh, âm thanh, video, ứng dụng, phần mềm và các dịch vụ số; sự kiện, giao dịch, hành vi; địa điểm và không gian giao dịch.
Thứ hai, về mô hình định danh điện tử thực hiện theo 2 phương thức: Nhà nước đầu tư thiết lập hệ thống nền tảng để trực tiếp thực hiện hoạt động định danh điện tử, địa điểm, không gian, đối tượng thuộc dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng, đối tượng đã được chứng nhận sở hữu, sử dụng, sản phẩm hàng hóa rủi ro cao và đối tượng bí mật nhà nước; Tổ chức đủ điều kiện tự đầu tư thiết lập hệ thống, nền tảng và cơ sở hạ tầng để thực hiện hoạt động định danh điện tử đối với các đối tượng còn lại, đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ định danh thương mại.
|
 |
| Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Thứ ba, quy định hệ thống định danh và xác thực điện tử, gồm: Cơ sở dữ liệu quốc gia về định danh và xác thực điện tử, nền tảng định danh và xác thực điện tử, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID), hệ thống quản lý hiệu lực của danh tính điện tử và chứng thư điện tử xác nhận thông tin, cổng tích hợp xác thực điện tử quốc gia và các phần mềm ứng dụng, hệ thống thông tin khác.
Thứ tư, quy định mọi đối tượng đã được tạo lập danh tính điện tử và cấp mã định danh theo quy định của Luật là đối tượng xác thực điện tử; đồng thời thiết lập 3 mô hình thực hiện hoạt động xác thực điện tử gồm: xác thực tập trung; xác thực trung gian; xác thực độc lập. Quy định bắt buộc liên kết xác thực danh tính điện tử đối với giao dịch trên nền tảng số thuộc một số lĩnh vực.
Thứ năm, về dịch vụ định danh, xác thực điện tử và thủ tục hành chính, dự thảo Luật quy định điều kiện đối với tổ chức cung cấp dịch vụ định danh và xác thực điện tử về tư cách pháp nhân, năng lực tài chính, hệ thống kỹ thuật, hạ tầng công nghệ thông tin, nhân sự chuyên trách, quy trình nghiệp vụ và bảo vệ dữ liệu người dùng, an ninh mạng, kết nối kỹ thuật với hệ thống và bảo hiểm trách nhiệm.
Thứ sáu, quy định nguyên tắc công nhận lẫn nhau đối với danh tính điện tử, kết quả xác thực của nước ngoài để sử dụng trong giao dịch xuyên biên giới; sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan của Luật Giao dịch điện tử, Luật Căn cước, Luật Chuyển đổi số, Luật Thương mại điện tử và Luật Đầu tư để bảo đảm thống nhất trong hệ thống pháp luật.
Rà soát kỹ quy định để bảo đảm không xâm phạm quyền riêng tư
Trình bày Báo cáo tóm tắt Thẩm tra sơ bộ dự án Luật Định danh và xác thực điện tử, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại (UBQPANĐN) của Quốc hội Lê Tấn Tới nêu rõ, Thường trực UBQPANĐN nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật với các lý do đã nêu trong Tờ trình của Chính phủ.
|
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới trình bày Báo cáo thẩm tra. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
UBQPANĐN cũng đề nghị tiếp tục rà soát kỹ quy định về thu thập, lưu trữ, xác thực dữ liệu sinh trắc học để bảo đảm không xâm phạm quyền riêng tư; rà soát với các Hiệp định thương mại tự do về dòng chảy dữ liệu tự do và công nhận danh tính nước ngoài; đánh giá kỹ tính khả thi về hạ tầng công nghệ, tài chính và nguồn nhân lực khi áp dụng định danh đối với các thực thể vật chất và đối tượng phi vật chất.
Về đối tượng định danh điện tử, Thường trực UBQPANĐN cơ bản nhất trí với đối tượng định danh điện tử được quy định tại Điều 7 và thấy rằng quy định mở rộng đối tượng định danh điện tử sang thực thể vật chất và đối tượng phi vật chất là phù hợp. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, phạm vi đối tượng định danh điện tử tại Điều 7 quá rộng, nên đề nghị thu hẹp hoặc phân định rõ danh mục bắt buộc và danh mục khuyến khích.
|
 |
| Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Về thông tin tạo lập danh tính điện tử, Thường trực UBQPANĐN cơ bản nhất trí với quy định tại Điều 11 và Điều 13 dự thảo Luật. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng việc giao cơ quan chuyên ngành hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ tự quyết định các trường thông tin thu thập dễ dẫn đến lạm dụng, xâm phạm quyền riêng tư.
Về tổ chức cung cấp dịch vụ định danh và xác thực điện tử, Thường trực UBQPANĐN bày tỏ nhất trí với chính sách xã hội hóa, cho phép các tổ chức đủ điều kiện tham gia cung cấp dịch vụ định danh và xác thực điện tử. Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị cơ quan nhà nước phải ban hành Khung tiêu chuẩn kỹ thuật tối thiểu và chuẩn dữ liệu dùng chung để tránh đầu tư không đồng bộ.
Về liên kết danh tính điện tử, có ý kiến đề nghị chỉ quy định bắt buộc liên kết danh tính đối với các giao dịch mà pháp luật chuyên ngành có quy định bắt buộc; bổ sung nguyên tắc liên kết theo quan hệ gia đình, huyết thống hoặc người quản lý doanh nghiệp. Về hợp tác quốc tế, đề nghị rà soát các tiêu chuẩn công nhận danh tính, chữ ký số nước ngoài bảo đảm tương thích cam kết quốc tế và giữ vững an ninh dữ liệu quốc gia…
|
Kết luận nội dung Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử nhằm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương, quan điểm chỉ đạo của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, chuyển đổi số quốc gia, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới tư duy lập pháp;…
|
 |
| Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng kết luận nội dung Phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Ủy ban Thường vụ Quốc hội ghi nhận và đánh giá cao quá trình chuẩn bị công phu, nghiêm túc hồ sơ dự án luật của Chính phủ, của Bộ Công an, sự chủ động, tích cực phối hợp chặt chẽ của Thường trực UBQPANĐN cùng với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội trong công tác thẩm tra, tham gia thẩm tra sơ bộ, bảo đảm chất lượng, đúng tiến độ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị, sau Phiên họp, Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an và các cơ quan có liên quan khẩn trương nghiên cứu tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Báo cáo thẩm tra sơ bộ để hoàn thiện dự án Luật, đảm bảo tiến độ, chất lượng; giao UBQPANĐN chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban khác của Quốc hội sẽ tiến hành thẩm tra chính thức dự án Luật để trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến, thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.
|