VKSND khu vực 1, tỉnh Lai Châu: Dấu ấn người cán bộ Kiểm sát qua công tác dân vận

Đưa công tác dân vận đến gần người dân vùng cao

Sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đặt ra đối với các cơ quan trong hệ thống chính trị không chỉ là thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ được giao mà còn phải chủ động hơn trong việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tháo gỡ khó khăn và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân. Với ngành Kiểm sát, yêu cầu đó càng có ý nghĩa khi chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp luôn gắn liền với nhiệm vụ bảo vệ pháp chế, quyền con người, quyền công dân và công lý.

Trước thực tiễn đó, VKSND khu vực 1 - Lai Châu xác định công tác dân vận không phải là hoạt động riêng biệt, mà phải được gắn chặt với chức năng, nhiệm vụ chuyên môn và trở thành phương thức để cán bộ Kiểm sát gần dân, hiểu dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Đồng chí Lầu Trung Dũng, Viện trưởng VKSND khu vực 1, tỉnh Lai Châu chỉ đạo công tác nghiệp tới Kiểm sát viên đơn vị.

"Đóng quân" trên địa bàn các xã, phường: Tân Phong, Đoàn Kết, Khun Há, Tả Lèng, Bình Lư và Pu Sam Cáp. Đây là địa bàn miền núi, dân cư phân tán, điều kiện đi lại còn khó khăn, cùng với những hạn chế nhất định về khả năng tiếp cận thông tin pháp luật đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động để pháp luật thực sự đến được với người dân.

Qua thực tiễn công tác kiểm sát cho thấy, nhiều tranh chấp dân sự và hôn nhân gia đình trên địa bàn bắt nguồn từ những vấn đề rất gần gũi với đời sống hằng ngày. Khi người dân chưa hiểu đầy đủ quy định pháp luật, những mâu thuẫn nhỏ nếu không được giải thích, định hướng kịp thời có thể trở thành tranh chấp kéo dài, ảnh hưởng đến kinh tế, tình cảm gia đình và sự ổn định ở cơ sở.

Vì vậy, VKSND khu vực 1, tỉnh Lai Châu đã xây dựng và triển khai mô hình dân vận khéo “Tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành các quy định pháp luật về dân sự, hôn nhân và gia đình”. Điểm cốt lõi của mô hình không chỉ nằm ở việc tổ chức các buổi tuyên truyền pháp luật mà quan trọng hơn là thay đổi cách tiếp cận.

Từ chỗ chờ người dân tìm đến cơ quan tư pháp khi tranh chấp đã xảy ra, cán bộ Kiểm sát chủ động đến gần người dân, trường học, khu dân cư để tuyên truyền, lắng nghe và nắm bắt những vấn đề mà người dân đang quan tâm.

Kiểm sát viên VKSND khu vực 1 phối hợp với lực lượng Công an tuyên truyền pháp luật đến người dân trên địa bàn.

Từ ngày 1/7/2025 đến nay, đơn vị đã phối hợp tổ chức 11 buổi tuyên truyền pháp luật tại các xã, phường và trường học trên địa bàn, với khoảng 2.500 lượt người tham gia; phát hành 300 tài liệu, tờ gấp tuyên truyền pháp luật để người dân tiếp tục nghiên cứu, tìm hiểu khi cần thiết.

Thông qua hoạt động tiếp công dân, cán bộ của đơn vị đã trực tiếp tư vấn, giải đáp pháp luật cho 15 trường hợp liên quan đến các vấn đề dân sự, hôn nhân và gia đình. Bên cạnh đó, đơn vị đã phối hợp với Tòa án trong tuyên truyền, vận động đương sự chấp hành pháp luật thông qua quá trình giải quyết 285 vụ, việc thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau.

Từ công tác dân vận, kịp thời “gỡ khó” cho người dân

Đặc biệt, hiệu quả của công tác dân vận còn được thể hiện ở việc từ tuyên truyền, nắm bắt tình hình, cán bộ Kiểm sát có thể kịp thời nhận diện những trường hợp có nguy cơ bị xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp để hướng dẫn, hỗ trợ hoặc kiến nghị giải quyết theo quy định.

Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15, cách làm này càng có ý nghĩa thiết thực, bởi công tác dân vận trở thành cầu nối để ngành Kiểm sát chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền dân sự và lợi ích công, nhất là đối với những nhóm dễ bị tổn thương.

Đồng chí Đồng Thị Xuân, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1 đến thăm hỏi gia đình chị Sùng Thị Dí.

Một trong những vụ việc để lại dấu ấn là việc VKSND khu vực 1 giúp chị Sùng Thị Dí (24 tuổi, trú tại xã Pu Sam Cáp, tỉnh Lai Châu) tháo gỡ khó khăn về nhân thân.

Những ngày cuối tháng 8, qua công tác tiếp công dân, VKSND khu vực 1 nhận được đơn đề nghị xác minh nơi cư trú và được cấp căn cước, giấy khai sinh của chị Sùng Thị Dí, hiện sinh sống tại bản Nà Phân, xã Pu Sam Cáp.

Chị Sùng Thị Dí cho biết, bản thân sinh ra và lớn lên tại làng H'Mông, xã Eakiết, tỉnh Đắk Lắk, từ năm 2022 đến nay chuyển đến xã Pu Sam Cáp. Do không có giấy tờ tùy thân, không biết chữ nên chị gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết; đồng thời, việc chưa xác lập được đầy đủ nhân thân cũng khiến việc đăng ký khai sinh cho các con của chị trở nên khó khăn.

Hoàn cảnh ấy kéo dài đã ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của gia đình, đặc biệt là những đứa trẻ. Ba người con của chị đều chưa được đăng ký khai sinh, đến ngày 22/8/2026, chị tiếp tục sinh người con thứ tư, trong khi bản thân vẫn chưa có đầy đủ giấy tờ tùy thân để thực hiện các thủ tục hành chính cần thiết.

Tiếp nhận đơn của chị Dí, VKSND khu vực 1 nhận thấy đây là trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt, thuộc nhóm người dễ bị tổn thương, cần được quan tâm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.

Vì vậy, đơn vị đã phân công Kiểm sát viên nghiên cứu, phối hợp với UBND xã, Công an xã Pu Sam Cáp, Công an xã Ea Kiết và các cơ quan liên quan xác minh nhân thân, nơi cư trú và hoàn cảnh thực tế của chị.

Kết quả xác minh cho thấy, chị và các con đều chưa được cấp đầy đủ giấy tờ tùy thân, gây trở ngại trong việc đăng ký cư trú, học tập, khám chữa bệnh, tiếp cận chính sách an sinh xã hội và thực hiện các quyền dân sự cơ bản.

Từ kết quả xác minh, VKSND khu vực 1 đã kiến nghị Công an xã và UBND xã Pu Sam Cáp khẩn trương thu thập, kiểm tra tài liệu, hướng dẫn và thực hiện các thủ tục cần thiết nhằm bảo đảm quyền được xác lập nhân thân, đăng ký cư trú và được cấp căn cước cho chị Dí và các con.

Đồng thời, đề nghị các cơ quan chức năng quan tâm, hỗ trợ đối với những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn, tránh để những vướng mắc về thủ tục hành chính trở thành rào cản khiến người dân không thể tiếp cận và thực hiện đầy đủ các quyền chính đáng của mình.

Chị Sùng Thị Dí xúc động khi cầm tấm Giấy khai sinh trên tay.

Ngày 24/8/2026, sau khi tiếp tục trao đổi, xác minh các thông tin tại Công an xã Pu Sam Cáp, Kiểm sát viên, chuyên viên VKSND khu vực 1 đã trực tiếp đến gia đình chị Dí để nắm bắt hoàn cảnh và hướng dẫn các thủ tục cần thiết.

Cùng ngày, UBND xã Pu Sam Cáp đã cấp giấy khai sinh cho chị Sùng Thị Dí - một kết quả giản dị nhưng có ý nghĩa đặc biệt đối với người phụ nữ đã nhiều năm sống trong tình trạng thiếu giấy tờ pháp lý.

Tờ giấy khai sinh được trao cho chị Dí mới chỉ là bước đầu tiên để mẹ con chị từng bước hoàn thiện các giấy tờ cần thiết. Theo hướng dẫn của Công an xã Pu Sam Cáp, chị sẽ tiếp tục thực hiện thủ tục đăng ký cư trú và làm thủ tục cấp căn cước.

Bằng sự phối hợp trách nhiệm, VKSND khu vực 1 và chính quyền địa phương, ngày 21/9/2026, Giấy khai sinh đã chính thức được trao cho 5 mẹ con chị Sùng Thị Dí. Tấm Giấy khai sinh không chỉ là văn bản hộ tịch, mà còn là “tấm vé” bảo đảm cho các em nhỏ được đến trường, được chăm sóc y tế và hưởng đầy đủ quyền công dân.

Trong hành trình xây dựng nền tư pháp gần dân, vì dân và phục vụ Nhân dân, công tác dân vận sẽ tiếp tục là sợi chỉ đỏ xuyên suốt hoạt động của VKSND khu vực 1. Và chính từ những việc làm bình dị, cụ thể nhưng đầy trách nhiệm của mỗi cán bộ Kiểm sát, niềm tin của Nhân dân đối với công lý sẽ tiếp tục được vun đắp, lan tỏa và bền chặt hơn.