Theo VKSND tối cao (Vụ 2), trong công tố, kiểm sát việc thu thập chứng cứ chứng minh tội phạm đối với hình thức tổ chức đánh bạc, đánh bạc truyền thống, Kiểm sát viên cần chủ động ban hành yêu cầu điều tra, tập trung làm rõ cấu trúc đường dây, vai trò thực tế của từng bị can; xác định số lần đánh bạc, số tiền dùng để đánh bạc và số tiền thu lợi bất chính; làm rõ mối liên hệ giữa dòng tiền và hành vi phạm tội của từng nhóm đối tượng, lưu ý đặc biệt các trường hợp truy xét.
Điển hình: Trong vụ án Trần Xuân Minh và đồng phạm tổ chức đánh bạc, đánh bạc bằng hình thức poker xảy ra tại Hà Nội năm 2023, việc xác định số tiền đánh bạc trên bàn poker gặp khó khăn do thời điểm này chỉ xác định được một số con bạc cụ thể, trong khi các con bạc ngồi cùng bàn không quen biết nhau, không nhớ rõ mặt nhau vì nhiều người đeo khẩu trang, không xác định được cụ thể mình ngồi đánh bạc cùng ai; do đó nếu chỉ căn cứ vào lời khai riêng lẻ của từng người thì rất khó xác định được trên từng bàn đánh bạc có đủ số tiền theo mức định lượng truy cứu trách nhiệm hình sự hay không. Kiểm sát viên đã chủ động định hướng điều tra theo hướng liên kết lời khai, yêu cầu Điều tra viên làm rõ thời điểm tham gia, vị trí ngồi, số tiền mỗi con bạc đổi phỉnh tại bàn tiếp viên, yêu cầu các con bạc khai rõ đặc điểm nhận dạng của người chia bài, thời điểm và vị trí bàn tham gia đánh bạc để đối chiếu, tổng hợp xác định những con bạc nào đã ngồi đánh bạc tại mỗi bàn vào thời điểm đó với tổng số tiền trên bàn đánh bạc là bao nhiêu để làm căn cứ xét phê chuẩn khởi tố bị can.
Việc đánh giá, đề xuất đường lối xác định trách nhiệm hình sự đối với người đã nghỉ việc trước thời điểm dữ liệu lịch sử đánh bạc bị đánh sập, các trường hợp người làm công việc phục vụ trong tổ chức (lái xe, nấu ăn, bảo vệ)… Cần lưu ý để bảo đảm chặt chẽ, cần làm rõ những đối tượng này có góp vốn, hưởng cổ tức hoặc hưởng lợi theo doanh thu với đối tượng cầm đầu hay không? Đối với người chỉ cho đối tượng cầm đầu đường dây thuê hoặc cho mượn tài khoản ngân hàng cần lưu ý mục đích cho mượn cho thuê tài khoản để dùng vào việc con bạc nạp, rút tiền hay chỉ để chi tiêu nội bộ trong đường dây tổ chức đánh bạc... Trường hợp các đối tượng phục vụ, bảo vệ, lễ tân trong các sòng bạc chối tội, khai báo chỉ biết làm công việc đón tiếp, phục vụ, trông xe theo chỉ đạo, không biết mục đích sát phạt bằng tiền bên trong, cần lưu ý thu thập các chứng cứ thể hiện nhận thức chủ quan về hoạt động sát phạt của các con bạc trong sòng bạc.
    |
 |
| Quang cảnh Hội nghị tập huấn tập huấn về “Tăng cường trách nhiệm công tố, kiểm sát việc khởi tố, điều tra, truy tố các vụ án đánh bạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới”. (Ảnh minh hoạ) |
Ví dụ: Trong vụ án Trần Xuân Minh và đồng phạm tổ chức đánh bạc, đánh bạc bằng hình thức poker xảy ra tại Hà Nội năm 2023, các nhân viên bảo vệ, lễ tân ban đầu khai nhận không mình biết mục đích tổ chức đánh bạc ăn thua bằng tiền tại tầng 3 của Tòa nhà (do tầng 1 tổ chức giải poker hợp pháp). Kiểm sát viên đã phối hợp chặt chẽ với Điều tra viên lấy lời khai, đấu tranh với các đối tượng, yêu cầu Điều tra viên thu thập các chứng cứ thể hiện quy trình lễ tân kiểm tra sổ “riêng” để cấp thẻ, nhân viên bảo vệ đưa đón “khách vip” bằng thẻ VIP, bảo vệ trực tiếp bấm thang máy khách mới có thể lên, kiểm tra nội dung nhắn tin trong các nhóm nội bộ (thường nhắc đến các khách “vip” bằng các cụm từ lóng)… để chứng minh ý thức chủ quan “biết rõ” sự bất thường về quy trình chặt chẽ mà khách có thể lên tầng 3 đánh bạc được thua bằng tiền của các con bạc, qua đó yêu cầu CQĐT khởi tố các đối tượng này.
Một nội dung khác là định hướng điều tra sớm, nhất là đối với các đối tượng chủ mưu, cầm đầu và mối liên hệ giữa các bộ phận trong đường dây… Điển hình: Vụ án tổ chức đánh bạc bằng đường dây lô đề liên tỉnh Nghệ An - Hà Nội - Ninh Bình do Đinh Thị Th, Nguyễn Thị Th cầm đầu với hình thức đánh bạc truyền thống nhưng trên nền tảng số hóa, không chỉ “ghi đề” trực tiếp mà dùng Zalo/Telegram, số điện thoại không chính chủ, hoạt động khép kín, che giấu danh tính để tránh bị phát hiện, có nhiều đại lý chân rết ở các địa phương. Việc công tố “sớm hơn” và “sắc hơn” giúp phát hiện kịp thời mô hình nhà cái - chân rết, làm rõ vai trò cầm đầu và xử lý triệt để các tội phạm phái sinh liên quan đến cầm cố tài sản, cho vay nóng, đòi nợ thuê… Bên cạnh đó cần phối hợp chặt chẽ với Điều tra viên xác định tổng số tiền dùng để đánh bạc, mối liên hệ giữa các đợt chơi trong cùng một lần phạm tội.
Trường hợp bị cáo làm nhiệm vụ cảnh giới, cung cấp tin tức cho chủ sòng bạc, sới bạc không thừa nhận phạm tội. Điển hình: Bị cáo Nguyễn Văn S. (SN 1995) trong vụ án tổ chức đánh bạc bằng hình thức lô đề liên huyện tại tỉnh NA (tháng 8/2023). Kiểm sát viên đã sử dụng chứng cứ là dữ liệu liên lạc, định vị điện thoại đã được CQĐT thu thập; đối chiếu thời điểm bị cáo làm cảnh giới, báo thông tin với thời điểm đường dây tổ chức lô đề hoạt động để chứng minh hành vi giúp sức tích cực của bị cáo.
Trường hợp bị cáo đã nghỉ việc trước thời điểm thu được dữ liệu lịch sử đánh bạc của các con bạc hoặc khai báo chỉ làm việc trong một thời gian ngắn, không thừa nhận hành vi giúp sức tổ chức đánh bạc: Điển hình: Vụ án tổ chức đánh bạc tại cơ sở trò chơi có thưởng ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội (tháng 11/2022). Bị cáo Trần Văn H. (SN 1988) làm nhiệm vụ chia bài phòng VIP, đã nghỉ việc trước thời điểm khám xét. Khi tranh luận, Kiểm sát viên đã sử dụng các chứng cứ thể hiện thời gian làm việc, lịch phân ca, các dữ liệu thu thập từ camera cũ, lời khai của bị cáo làm quản lý, lời khai các con bạc đã ngồi bàn mà H chia bài… để chứng minh H có vai trò giúp sức thường xuyên, có tính chất nghề nghiệp cho bị cáo đầu vụ.
Trường hợp bị cáo là bảo vệ, lái xe, nấu ăn khai không biết việc tổ chức đánh bạc của chủ sòng bạc. Điển hình: Vụ án sòng bạc trái phép tại TP Vũng Tàu (tháng 4/2021). Bị cáo Lê Văn Q. (bảo vệ), Phạm Văn M. (lái xe) chối tội tại phiên tòa. Kiểm sát viên đã sử dụng các chứng cứ thể hiện nhiệm vụ kiểm soát ra vào (trong đó làm rõ bị cáo nhận thức được những “khách” nào mới được đưa lên phòng VIP), đưa đón con bạc; đối chiếu lịch làm việc với thời gian đánh bạc để chứng minh nhận thức và hành vi giúp sức của các bị cáo.