BÀI 4: Từ tài khoản ảo đến “xưởng” súng

Dấu hiệu giữa “biển” thông tin

Hàng ngày có vô số nội dung được đăng tải trên mạng xã hội. Một hình ảnh, một lời rao bán linh kiện, một tài khoản tham gia nhóm kín rất dễ chìm giữa biển dữ liệu. Nhưng cũng chính từ những dấu hiệu như vậy, cơ quan chức năng có thể tìm thấy đầu mối.

Tháng 5/2026, Công an Hà Tĩnh công bố kết quả bước đầu đấu tranh một đường dây bị cáo buộc chế tạo, tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng hoạt động liên tỉnh. Theo cơ quan Công an, các đối tượng ẩn dưới vỏ bọc mua bán linh kiện cơ khí, sử dụng tài khoản ảo trên Telegram, Viber để liên hệ, mua bán, tạo thành mạng lưới ở nhiều tỉnh, thành.

Ngày 25/5, Bộ Công an gửi thư khen Công an Hà Tĩnh sau khi lực lượng chức năng khởi tố 9 đối tượng, thu giữ 73 khẩu súng, 18 kg đạn chì cùng nhiều vật chứng liên quan.

Lãnh đạo và chiến sỹ Công an Hà Tĩnh kiểm tra súng tang vật thu giữ được.

Nếu câu chuyện dừng ở đó, đây đã là một vụ án lớn. Nhưng điều tra tiếp tục mở rộng, Công an Hà Tĩnh lần đến những chiếc máy CNC. Bởi lực lượng “đánh án” xác định: Phía sau người trực tiếp mua bán, lắp ráp súng, còn có các cơ sở chuyên sản xuất bộ phận, linh kiện.

Đầu tháng 6/2026, Công an Hà Tĩnh công bố việc phát hiện hai cơ sở cơ khí ở TP Hồ Chí Minh và Đồng Nai, thu giữ hàng trăm thân súng hơi nén PCP, hàng trăm linh kiện và hệ thống máy CNC.

Một đợt mở rộng khác được công bố ngày 15/6 cho biết từ năm 2023, các đối tượng bị điều tra đã giao dịch hàng chục nghìn đơn hàng linh kiện súng tới nhiều địa phương, thậm chí có giao dịch ra nước ngoài. Tại các điểm khám xét, lực lượng chức năng thu giữ 178 thân súng hơi nén PCP thành phẩm, 113 hộp tiếp đạn, 300 phôi hợp kim nhôm, bốn máy phay CNC, một máy tiện CNC, máy tính và nhiều linh kiện khác.

Ngày 23/6, Bộ Công an tiếp tục biểu dương thành tích trong một vụ đấu tranh khác; theo thông tin công bố, cơ quan chức năng đã khởi tố 8 đối tượng, thu giữ 8 khẩu súng, 184 bộ linh kiện, hơn 10.000 chi tiết súng và 38.500 viên đạn chì. N

Những con số khiến người đọc hình dung được quy mô, nhưng điều đáng quan tâm hơn nằm ở phương thức.

Một “chuỗi cung ứng” bất hợp pháp

Công nghệ sản xuất cơ khí chính xác vốn phục vụ hoạt động hợp pháp. Mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin vốn là phương tiện liên lạc. Dịch vụ vận chuyển vốn giúp thương mại phát triển. Khi bị lợi dụng và kết nối với nhau, chúng có thể trở thành các mắt xích của hoạt động phạm pháp.

Bởi, người sản xuất một bộ phận có thể không trực tiếp lắp ráp khẩu súng hoàn chỉnh; người lắp ráp có thể không trực tiếp tìm khách; người mua và người bán không cần gặp mặt… Sự phân tách các công đoạn giúp những người tham gia có cảm giác mình chỉ thực hiện “một phần nhỏ”. Nhưng khi ghép lại, những phần nhỏ tạo thành cả chuỗi cung ứng.

Đối tượng sản xuất, mua bán súng bị bắt giữ.

Đó là lý do các vụ án dạng này đòi hỏi điều tra không dừng ở người cầm khẩu súng, mà phải lần tới nơi sản xuất linh kiện, người điều hành tài khoản, dòng tiền và mạng lưới khách hàng.

Một ý nghĩa khác của các chuyên án đấu tranh trên không gian mạng là sự thay đổi khái niệm tuần tra. Trước đây, tuần tra ANTT thường gắn với đường phố, khu dân cư, địa bàn trọng điểm. Ngày nay còn có một “địa bàn” không nhìn thấy bằng mắt thường: không gian mạng. Trên địa bàn ấy có hoạt động mua bán, kết nối, quảng cáo và môi giới.

Năm 2025, các mô hình như “Zalo kết nối bình yên”, camera an ninh được Công an Hà Tĩnh đánh giá là hỗ trợ lực lượng chức năng giám sát tình hình, nhận thông tin và truy vết các vụ việc.

Tất nhiên, giám sát không gian mạng phải được thực hiện theo pháp luật, bảo đảm quyền riêng tư và các quyền hợp pháp của người dân. Nhưng rõ ràng một lực lượng đấu tranh tội phạm hiện đại không thể bỏ trống không gian số.

Phòng ngừa từ nhu cầu

Thực tế cho thấy, vũ khí trái phép nguy hiểm không chỉ vì bản thân vật thể. Nguy cơ lớn hơn là chúng có thể xuất hiện trong các vụ mâu thuẫn, gây rối, cố ý gây thương tích.

Năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng Công an Hà Tĩnh cho biết đã ngăn chặn hàng trăm vụ thanh thiếu niên tụ tập gây rối, tàng trữ vũ khí, hung khí có ý định giải quyết mâu thuẫn. Thông tin này cho thấy chống vũ khí trái phép phải thực hiện cả hai đầu.

Một đầu là chặn nơi sản xuất, mua bán. Đầu còn lại là giảm nhu cầu sở hữu, sử dụng và giải quyết sớm những mâu thuẫn có thể khiến vũ khí được đem ra sử dụng. Nếu chỉ phá xưởng nhưng nhu cầu còn, nguồn cung mới có thể xuất hiện.

Khởi tố các đối tượng trong đường dây sản xuất, mua bán súng đạn.

Giá trị lớn nhất của những chuyên án vũ khí năm 2026 Công an Hà Tĩnh đã khám phá, không chỉ là hàng chục khẩu súng hay hàng nghìn linh kiện bị thu giữ.

Nó cho thấy một cách thức phạm tội đang biến đổi: công nghệ sản xuất + không gian mạng + vận chuyển + giao dịch từ xa = một chuỗi phạm tội có thể trải qua nhiều tỉnh, thành. Từ đó, cách đấu tranh, “đánh án” cũng phải thay đổi tương ứng: Không chờ khẩu súng xuất hiện trong vụ án nghiêm trọng. Phải lần ra nó từ khi còn là một lời rao, một linh kiện, một phôi kim loại hay một dấu vết bất thường giữa biển dữ liệu. Đó chính là ý nghĩa của phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Còn tiếp...