Bước đột phá trong cải cách tư pháp

Tại buổi tuyên truyền, đại diện VKSND khu vực 9 đã giới thiệu tổng quan về Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội. Đây là nghị quyết mang tính lịch sử, thí điểm giao quyền cho Viện kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công khi không có người khởi kiện.

leftcenterrightdel
  VKSND khu vực 9 tuyên truyền Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội.

Cơ chế này được xem là một bước đột phá trong quá trình cải cách tư pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, lấy nhân dân làm trọng tâm. Đối với ngành Kiểm sát, đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là sứ mệnh khẳng định vị thế của Ngành trong giai đoạn mới.

Tập trung bảo vệ phụ nữ, trẻ em và lợi ích cộng đồng

Nội dung tuyên truyền nhấn mạnh vào hai đối tượng chính được bảo vệ theo Nghị quyết:

1. Nhóm dễ bị tổn thương: Bao gồm trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ đang mang thai hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người dân tộc thiểu số tại vùng đặc biệt khó khăn....

2. Lợi ích công: Tập trung vào các lĩnh vực nóng như đầu tư công, đất đai, môi trường, an toàn thực phẩm, dược phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đặc biệt, phía VKSND khu vực 9 đã giải thích rõ nguyên tắc: Viện kiểm sát chỉ thực hiện quyền khởi kiện khi đã thông báo, kiến nghị nhưng cơ quan, tổ chức có thẩm quyền không thực hiện quyền khởi kiện, hoặc pháp luật chưa quy định rõ chủ thể khởi kiện.

Quy trình tiếp nhận thông tin và phối hợp chặt chẽ

Để Nghị quyết thực sự phát huy hiệu quả, VKSND khu vực 9 mong muốn Hội Phụ nữ và người dân tích cực cung cấp thông tin về các hành vi xâm phạm thông qua nhiều hình thức: trực tiếp, văn bản, thư điện tử hoặc đường dây nóng. Khi phát hiện vi phạm, các cơ quan, cá nhân có trách nhiệm thông báo ngay cho Viện kiểm sát.

leftcenterrightdel
 Toàn cảnh buổi tuyên truyền.

Buổi tuyên truyền cũng làm rõ quy trình, từ khi tiếp nhận thông tin, kiểm tra xác minh đến khi ra quyết định khởi kiện. Đáng chú ý, đối với các vụ án bảo vệ lợi ích công, pháp luật quy định không thực hiện hòa giải và bị đơn không được đưa ra yêu cầu phản tố nhằm bảo vệ tối đa lợi ích chung của xã hội.

Kết thúc buổi làm việc, VKSND khu vực 9 khẳng định sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền trực quan tại trụ sở UBND, Công an phường và các trường học trên địa bàn.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 và thực hiện thí điểm trong vòng 3 năm tại 6 tỉnh, thành phố lớn. Việc chủ động triển khai tuyên truyền sớm như hiện nay sẽ giúp các cơ quan và người dân tại Hải Phòng sẵn sàng thực thi khi Nghị quyết có hiệu lực.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the

Trần Trung Hiếu - Nguyễn Thị Thanh Thiện