VKSND khu vực 8 - Nghệ An: Tích cực vào cuộc xử lý các hành vi xâm hại môi trường sống

Qua phản ánh của người dân địa phương và trên các phương tiện thông tin đại chúng về tình trạng ô nhiễm môi trường sống do hành vi xả thải từ hoạt động chăn nuôi lợn gây ách tắc dòng chảy, bốc mùi hôi thối khu vực khe Dứa , ảnh hưởng đến mối trường sống của người dân thuộc xóm Vạn Lộc 2, xã Nghĩa Lộc, tỉnh Nghệ An. VKSND khu vực 8, tỉnh Nghệ An đã chủ động tiếp nhận và tiến hành thu thập thông tin, xác định vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công cộng về môi trường sống.

Thực trạng chất thải chăn nuôi lợn nổi trên bề mặt nước khe Dứa.

Trước thực trạng trên, ngày 17/3/2026 VKSND khu vực 8 đã cử Đoàn kiểm sát do đồng chí Nguyễn Thị Hậu – Phó Viện trưởng làm trưởng đoàn xuống địa bàn tiến hành trực tiếp kiểm tra, xác minh tại hiện trường. Kết quả xác minh ban đầu xác định: khe Dứa đoạn chảy qua xóm Vạn Lộc 2, xã Nghĩa Lộc, tỉnh Nghệ An có chiều dài khoảng 2 km, bên cạnh khe Dứa có 18 hộ dân với khoảng 70 nhân khẩu sinh sống.

Tại thời điểm xác minh, khu vực lòng khe Dứa tồn đọng một lượng lớn chất thải chăn nuôi (phân lợn chưa qua xử lý), nổi trên mặt nước, bốc mùi hôi thối, ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt của người dân. 

Hình ảnh đoàn công tác VKSND khu vực 8 trực tiếp kiểm tra, xác minh tình hình ô nhiễm tại khe Dứa thuộc xã Nghĩa Lộc, tỉnh Nghệ An.

Kết quả làm việc trực tiếp với các hộ dân bị ảnh hưởng và 2 hộ chăn nuôi lợn, xác định: Từ đầu năm 2025 đến nay, trại chăn nuôi lợn của hộ anh Hoàng Công M và Hoàng Công Đ thuộc xóm Nghĩa Bình, xã Nghĩa Đồng, tỉnh Nghệ An xây dựng chuồng trại chăn nuôi lợn có quy mô từ 100 – 150m2 /1 hộ, quy mô đàn lợn từ 100 – 130 con lợn thịt/ 1 hộ.  Hai hộ chăn nuôi có xây dựng hệ thống hầm Bioga và bể lắng để xử lý chất thải chăn nuôi, song việc thiết kế không phù hợp với quy mô chăn nuôi, thêm vào đó, việc thiếu trách nhiệm trong vận hành đã khiến hệ thống này trở nên quá tải.

Chất thải chăn nuôi chưa qua xử lý được dẫn theo đường ống ngầm kết nối mương đất dẫn chất thải đổ trực tiếp ra khe Dứa. Do lượng xả thải tương đối lớn, dòng chảy yếu làm cho chất thải bị tích tụ, gây ách tắc dòng chảy, tạo ra những vùng chất thải màu đen, bốc mùi hôi thối nồng nặc, gây ảnh hưởng lớn đến môi trường sinh thái, đời sống và sức khỏe của người dân quanh khu vực.

Kiểm sát viên VKSND khu vực 8 trực tiếp làm việc với các hộ dân bị ảnh hưởng ô nhiễm tại khu vực khe Dứa thuộc xã Nghĩa Lộc, tỉnh Nghệ An.

Tại khoản 2 Điều 6 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định về các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động bảo vệ môi trường, trong đó cấm: “Xả nước thải, khí thải chưa được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường ra môi trường”. Chất thải phải được quản lý chặt chẽ trong toàn bộ quá trình phát sinh, phân loại và xử lý nhằm hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến môi trường.

Việc xả thải trái phép chất thải chăn nuôi lợn ra môi trường, gần khu vực dân cư không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng sống của người dân. Đây là hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến lợi ích công – thuộc chủ thể được bảo vệ trong tố tụng công ích được quy định cụ thể tại Điều 3 Nghị quyết 205 của Quốc hội.

Qua trao đổi, làm việc, hai hộ dân có hành vi xả chất thải chưa qua xử lý gây ô nhiễm môi trường xác nhận vi phạm và cam kết sẽ có giải pháp để xử lý có hiệu quả chất thải phát sinh từ khu vực chăn nuôi lợn của gia đình như: Xây dựng thêm hệ thống hầm biogas, bể lóng và các biện pháp khác nhằm khắc phục vi phạm này. 

Trên cơ sở kết quả kiểm tra, xác minh, VKSND khu vực 8, tỉnh Nghệ An đã ban hành kiến nghị gửi Chủ tịch UBND xã Nghĩa Đồng, tỉnh Nghệ An yêu cầu chỉ đạo các cơ quan, ban, ngành của địa phương kiểm tra, đánh giá thực trạng ô nhiễm của khe Dứa và áp dụng các biện pháp cần thiết nhằm khắc phục ngay tình trạng ô nhiễm môi trường tại khu vực này. 

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn hộ dân chăn nuôi trên địa bàn xử lý chất thải chăn nuôi theo đúng quy định. Thường xuyên kiểm tra các hộ chăn nuôi trên địa bàn, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về bảo vệ môi trường.

Việc tiếp nhận thông tin, chủ động nắm tình hình, xác minh, thu thập chứng cứ, kịp thời ban hành kiến nghị đến cơ quan quản lý nhà nước là hoạt động cụ thể của VKSND khu vực 8 – Nghệ An trong việc triển khai có hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15; góp phần phát huy vai trò của ngành Kiểm sát nhân dân trong bảo vệ lợi ích công cộng, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn./.