Nghị quyết 205 đang dần đi vào cuộc sống. Có thể khẳng định, đây là một chủ trương rất mới, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc và gắn liền với đời sống hàng ngày của Nhân dân. Thực tế cho thấy, tại nhiều địa phương vẫn còn xảy ra các vụ việc như: lấn chiếm đất đai, tài sản công; ô nhiễm môi trường; thực phẩm không bảo đảm an toàn; hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em, Phụ nữ đang mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật… bị xâm hại. Tuy nhiên, do điều kiện sức khỏe, hoàn cảnh kinh tế, hiểu biết pháp luật còn hạn chế, nhiều người không thể tự mình khởi kiện để bảo vệ quyền lợi chính đáng.
Tuy không phải đơn vị được triển khai thí điểm nhưng qua công tác kiểm sát giải quyết vụ án Hôn nhân và gia đình, VKSND khu vực 8, tỉnh Hưng Yên đã phát hiện 1 trường hợp trẻ em sinh ra nhưng chưa được đi đăng ký khai sinh.
Cụ thể: chị Hoàng Thị Thuyên, SN 2000, trú tại thôn Minh Thiện, xã Hưng Hà, tỉnh Hưng Yên, sinh 1 bé gái dự kiến đặt tên là Dương Hoàng Diệu An ngày 4/1/2026 tại Bệnh viện phụ sản Thái Bình. Qua xác minh xác định, đến thời điểm ngày 26/3/2026, đã gần 3 tháng trôi qua, cháu An vẫn chưa được đăng ký khai sinh.
Nhận thấy cháu bé là trẻ em thuộc nhóm dễ bị tổn thương, quyền được khai sinh - là một quyền nhân thân cơ bản theo quy định tại Điều 30 Bộ luật dân sự, Điều 13 Luật trẻ em và Điều 15 Luật Hộ tịch năm 2014 chưa được bảo đảm, VKSND khu vực 8 đã chủ động vận dụng tinh thần Nghị quyết 205/2025/QH15 trực tiếp làm việc với đại diện UBND xã Hưng Hà để xác minh, thu thập thông tin.
    |
 |
| Kiểm sát viên VKSND khu vực 8 làm việc với đại diện UBND xã Hưng Hà. |
Nguyên nhân dẫn đến việc chậm khai sinh cho trẻ em trong trường hợp nêu trên chủ yếu là do bố, mẹ, người thân của trẻ em chưa nắm rõ những quy định của pháp luật về việc đăng ký khai sinh cho con em mình; công chức tư pháp - hộ tịch xã chưa thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc đăng ký khai sinh trên địa bàn.
Trên cơ sở kết quả xác minh do đại diện UBND xã cung cấp, ngày 26/3/2026, VKSND khu vực 8 đã ban hành Kiến nghị số 01/KN-VKS yêu cầu Chủ tịch UBND xã Hưng Hà, tỉnh Hưng Yên chỉ đạo công chức tư pháp - hộ tịch xã tiến hành rà soát, kiểm tra các trường hợp quá thời hạn đăng ký khai sinh nhưng chưa được đăng ký khai sinh để vận động, hướng dẫn, hỗ trợ gia đình hoàn thiện hồ sơ và thực hiện đăng ký khai sinh theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định. Chỉ đạo tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến pháp luật nói chung; quy định về hộ tịch, đăng ký khai sinh nói riêng đến toàn thể nhân dân trên địa bàn.
Việc chủ động xác minh, kiến nghị trong trường hợp này thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của VKSND trong việc bảo vệ quyền dân sự của người yếu thế, đúng với tinh thần cải cách tư pháp và mục tiêu nhân văn mà Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội đặt ra;
Trong thời gian tới, với tinh thần chủ động, đưa pháp luật vào cuộc sống, tăng cường bảo vệ quyền dân sự cho các chủ thể yếu thế trong xã hội, bảo vệ lợi ích công, VKSND khu vực 8 không chỉ dừng lại ở lĩnh vực hộ tịch mà còn mở rộng rà soát, nắm tình hình trong các lĩnh vực đất đai, môi trường, trợ giúp xã hội…để kịp thời yêu cầu khắc phục vi phạm hoặc thực hiện quyền khởi kiện khi cần thiết./.