VKSND khu vực 5, TP Đà Nẵng chủ động đưa cơ chế khởi kiện dân sự công ích vào thực tiễn

Chủ động đưa cơ chế khởi kiện dân sự công ích vào thực tiễn

Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội, VKSND khu vực 5, TP Đà Nẵng xác định nhiệm vụ bảo vệ lợi ích công, quyền và lợi ích hợp pháp của các nhóm dễ bị tổn thương là một trong những nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung triển khai.

Trên cơ sở đó, đơn vị đã chủ động xây dựng cơ chế phối hợp, tổ chức tuyên truyền, rà soát nguồn thông tin, xác minh các vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công, đồng thời nâng cao năng lực của công chức, Kiểm sát viên trong thực hiện nhiệm vụ mới.

VKSND khu vực 5 làm việc với UBND phường Quảng Phú.

Sau khi ký kết quy chế phối hợp, Tổ giúp việc công ích của đơn vị tiếp tục làm việc với chính quyền, Ủy ban MTTQ Việt Nam tại địa phương để triển khai cơ chế phối hợp thực hiện thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích.

Đến nay, đơn vị đã phối hợp với 10 xã, phường trên địa bàn khu vực và Bảo hiểm xã hội cơ sở Bàn Thạch, tăng cường trao đổi thông tin nhằm kịp thời phát hiện các vụ việc ảnh hưởng đến lợi ích công và quyền của người yếu thế.

Công tác tuyên truyền Nghị quyết số 205/2025/QH15 được thực hiện bằng nhiều hình thức. Nội dung Nghị quyết được niêm yết tại trụ sở UBND xã, phường, nhà văn hóa thôn, tổ dân phố, khối phố dưới hình thức infographic để người dân dễ tiếp cận.

Đơn vị cũng chủ động tuyên truyền trực tiếp, phối hợp với cơ quan truyền thông xây dựng các nội dung, phóng sự chuyên đề nhằm giúp người dân hiểu rõ hơn về phạm vi bảo vệ lợi ích công và cơ chế VKSND tham gia bảo vệ người yếu thế.

VKSND khu vực 5 ký kết quy chế phối hợp thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích với UBND các phường, xã trên địa bàn.

Qua rà soát, VKSND khu vực 5 đã thụ lý 45 vụ việc thuộc nhiều lĩnh vực như: quyền của người khuyết tật, người cao tuổi, chính sách an sinh xã hội, đất đai, môi trường, trật tự xây dựng, an toàn giao thông, bảo hiểm xã hội và thuế.

Trên cơ sở xác minh, đơn vị đã ban hành 16 kiến nghị và 20 quyết định yêu cầu khắc phục đối với những tồn tại, bất cập được phát hiện, tập trung vào các vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích Nhà nước, cộng đồng và người dân.

Các vụ việc đáng chú ý liên quan đến công trình cầu, đường thi công kéo dài; hộ lan đường bộ bị tháo dỡ; đất công bị chiếm dụng trái phép; môi trường công cộng và những tồn tại trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội.

Đơn vị cũng quan tâm xử lý những vấn đề trực tiếp liên quan đến người yếu thế, trong đó có việc phối hợp kích hoạt, tạo lập tài khoản định danh điện tử mức độ 2 cho 44 người cao tuổi tại Trung tâm dưỡng lão.

Song song với công tác nghiệp vụ, VKSND khu vực 5 xác định triển khai nền tảng Quản lý án công ích là nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu công chức, Kiểm sát viên tham gia đầy đủ các lớp tập huấn trực tuyến do VKSND tối cao tổ chức.

Ký kết quy chế phối hợp với Bảo hiểm xã hội.

Các thông tin, tài liệu, văn bản tố tụng, báo cáo đề xuất và kết quả giải quyết vụ việc được cập nhật đầy đủ, kịp thời. Đơn vị yêu cầu 100% tài liệu liên quan được số hóa và lưu trữ trên nền tảng Quản lý án công ích.

Việc số hóa hồ sơ giúp quản lý tài liệu khoa học, tập trung, thuận tiện cho công tác theo dõi, kiểm tra, giám sát, đồng thời phục vụ hiệu quả hoạt động chỉ đạo, điều hành và giải quyết các vụ việc dân sự công ích.

Lãnh đạo đơn vị cũng yêu cầu công chức, Kiểm sát viên tăng cường nghiên cứu Nghị quyết số 205/2025/QH15, các quy định pháp luật và hướng dẫn nghiệp vụ nhằm nâng cao khả năng nhận diện, đánh giá và xử lý các vụ việc.

Thông qua nghiên cứu, trao đổi nghiệp vụ và trực tiếp giải quyết các vụ việc cụ thể, đội ngũ công chức, Kiểm sát viên từng bước chuyển biến tư duy theo hướng chủ động phát hiện, xác minh, bảo vệ lợi ích công và quyền của nhóm dễ bị tổn thương.

Vụ án đầu tiên minh chứng hiệu quả thực hiện Nghị quyết 205

Một trong những kết quả nổi bật cho thấy hiệu quả thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 tại VKSND khu vực 5 là việc đơn vị khởi kiện thành công vụ án dân sự công ích nhằm bảo vệ quyền lợi của một người khiếm thị.

Quang cảnh phiên tòa “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” do VKSND khu vực 5 khởi kiện để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người thuộc nhóm dễ bị tổn thương.

Theo đó, ngày 18/8, TAND khu vực 5, TP Đà Nẵng xét xử sơ thẩm vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” do VKSND khu vực 5 khởi kiện để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ông Nguyễn Tr - người thuộc nhóm dễ bị tổn thương.

Theo hồ sơ, ông Tr là người khiếm thị, đã được cấp giấy xác nhận khuyết tật, sinh sống bằng nghề xoa bóp, thu nhập không ổn định. Ngày 14/8/2022, ông Nguyễn P.Th vay của ông Tr số tiền 50 triệu đồng.

Đến năm 2024, ông Th mới trả 5 triệu đồng, còn nợ 45 triệu đồng nhưng không tiếp tục thanh toán dù ông Tr nhiều lần yêu cầu. Do đó, ông Tr tìm đến VKSND khu vực 5 đề nghị bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp.

Sau khi kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, VKSND khu vực 5 xác định ông Tr thuộc nhóm dễ bị tổn thương theo Nghị quyết số 205/2025/QH15. Ngày 1/6, đơn vị ban hành quyết định khởi kiện đối với ông Th.

Tại phiên tòa, Kiểm sát viên trình bày căn cứ khởi kiện, đưa ra chứng cứ, đối đáp để bảo vệ quyền lợi của ông Tr, đồng thời thực hiện nhiệm vụ kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án.

Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ và kết quả tranh tụng, HĐXX chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của VKSND khu vực 5, tuyên buộc ông Th trả cho ông Tr số tiền còn nợ 45 triệu đồng theo quy định.

Việc khởi kiện và bảo vệ thành công quyền lợi của người khiếm thị không chỉ giải quyết một vụ việc cụ thể mà còn cho thấy cơ chế bảo vệ người yếu thế theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 đã bước đầu phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

Kiểm sát viên VKSND khu vực 5 tham gia tại phiên tòa.

Cùng với kết quả rà soát 45 vụ việc, ban hành 16 kiến nghị, 20 quyết định yêu cầu khắc phục và tăng cường phối hợp với các cơ quan, địa phương, vụ án trên tiếp tục khẳng định sự chủ động của VKSND khu vực 5 trong thực hiện nhiệm vụ mới.

Những kết quả bước đầu cho thấy Nghị quyết số 205/2025/QH15 đang từng bước được cụ thể hóa bằng những hoạt động thiết thực, góp phần bảo vệ lợi ích công, quyền con người, quyền công dân và khẳng định vai trò của ngành Kiểm sát nhân dân trong phục vụ Nhân dân.