VKSND khu vực 4, TP Cần Thơ nâng cao kỹ năng nhận diện vụ việc dân sự công ích

Tham dự buổi sinh hoạt có lãnh đạo Viện, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, Chuyên viên và công chức đơn vị. Đồng chí Nguyễn Công Khánh, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 4, TP Cần Thơ, trực tiếp trình bày chuyên đề, tập trung làm rõ các quy định pháp luật gắn với tình huống thực tiễn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Lãnh đạo, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, chuyên viên VKSND khu vực 4, TP Cần Thơ tham dự sinh hoạt “Giờ pháp luật” tháng 10/2026.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công trong những trường hợp luật định đã đặt ra yêu cầu mới đối với đội ngũ Kiểm sát viên.

Theo đó, việc thực hiện nhiệm vụ không chỉ đòi hỏi nắm vững căn cứ pháp lý mà còn phải chủ động phát hiện nguồn tin, kiểm tra, xác minh, thu thập và đánh giá chứng cứ, xác định đúng đối tượng được bảo vệ, hành vi vi phạm và các điều kiện khởi kiện theo quy định.

Đồng chí Nguyễn Công Khánh, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 4, TP Cần Thơ trình bày chuyên đề tại buổi sinh hoạt.

Từ yêu cầu trên, chuyên đề được xây dựng theo hướng thiết thực, chú trọng khả năng vận dụng vào công việc. Nội dung tập trung hệ thống hóa dấu hiệu nhận diện, tiêu chí sàng lọc vụ việc, nhóm tài liệu cần thu thập và trình tự xử lý khi phát hiện thông tin có dấu hiệu xâm phạm quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công.

Một trọng tâm của buổi sinh hoạt là nhận diện vi phạm trong 6 lĩnh vực lợi ích công theo Nghị quyết số 205/2025/QH15, gồm: đầu tư công; đất đai, tài nguyên và tài sản công khác; môi trường, hệ sinh thái; di sản văn hóa; an toàn thực phẩm, dược phẩm; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đối với từng lĩnh vực, công chức, Kiểm sát viên được trao đổi về những dạng hành vi thường gặp, đối tượng bị xâm phạm, hậu quả cần chứng minh và nguồn tài liệu phục vụ công tác kiểm tra, xác minh.

Infographic phục vụ sinh hoạt chuyên đề, hệ thống hóa căn cứ pháp lý, điều kiện xem xét vụ việc và quy trình nhận diện, sàng lọc vụ án dân sự công ích.

Chuyên đề đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phân biệt giữa thông tin phản ánh hành vi vi phạm với vụ việc đã có dấu hiệu cần kiểm tra, xác minh theo quy định. Không phải mọi vi phạm đều là căn cứ để Viện kiểm sát khởi kiện. Việc xem xét phải dựa trên những căn cứ cụ thể về hành vi vi phạm, quyền hoặc lợi ích bị xâm phạm, thiệt hại có thể chứng minh, chủ thể có quyền hoặc trách nhiệm khởi kiện và điều kiện không có người khởi kiện theo quy định.

Để nâng cao khả năng vận dụng, báo cáo viên hướng dẫn quy trình nhận diện, sàng lọc từ tiếp nhận nguồn tin, kiểm tra và xác minh ban đầu đến xác định đối tượng được bảo vệ, hành vi vi phạm, quyền và lợi ích bị xâm phạm, hậu quả phát sinh; đồng thời rà soát chủ thể có quyền hoặc trách nhiệm khởi kiện để lựa chọn hướng xử lý phù hợp. Cách tiếp cận này giúp công chức chủ động phát hiện vụ việc, hạn chế bỏ sót nguồn tin nhưng vẫn bảo đảm việc xem xét có căn cứ, đúng phạm vi.

Bên cạnh đó, việc thu thập, đánh giá chứng cứ được đặt trong mối liên hệ với từng loại vụ việc. Đối với lĩnh vực môi trường, cần chú trọng hồ sơ môi trường, kết quả quan trắc, giám định, giấy phép, hình ảnh và dữ liệu điện tử. Đối với đất đai, tài nguyên, tài sản công, phải làm rõ nguồn gốc, chủ thể quản lý, hiện trạng, hành vi xâm phạm và thiệt hại. Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, dược phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cần đánh giá phạm vi người bị ảnh hưởng, mức độ thiệt hại và nguy cơ tiếp tục phát sinh hậu quả.

Maket Chuyên đề tháng 10/2026 của mô hình “Giờ pháp luật” tại VKSND khu vực 4, TP Cần Thơ.

Đáng chú ý, mô hình “Giờ pháp luật” tại VKSND khu vực 4, TP Cần Thơ được tổ chức theo hướng học tập gắn với công việc. Các quy định pháp luật được hệ thống hóa bằng sơ đồ, bảng kiểm, infographic, tình huống và câu hỏi nghiệp vụ, tạo điều kiện để người tham dự trao đổi kinh nghiệm, thống nhất cách tiếp cận và rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống thực tế. 

Thông qua chuyên đề tháng 10, VKSND khu vực 4, TP Cần Thơ tiếp tục cụ thể hóa yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ gắn với nhiệm vụ chuyên môn. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực phát hiện, xác minh và xử lý vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công, quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể cần được bảo vệ, góp phần thực hiện hiệu quả nhiệm vụ thí điểm theo Nghị quyết số 205/2025/QH15.