Chủ động phát hiện, kiến nghị bảo đảm quyền lợi cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
Từ công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm trong một vụ tai nạn giao thông, VKSND khu vực 4, Ninh Bình đã ban hành Kiến nghị và phối hợp với UBND xã Kim Đông giải quyết chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng cho cháu bé 10 tuổi mồ côi cả cha và mẹ trên địa bàn.
Theo đó, liên quan đến một vụ tai nạn giao thông gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, VKSND khu vực 4, Ninh Bình đã phát hiện trường hợp cháu H.N.Q. ( xã Kim Đông, tỉnh Ninh Bình) có cha đẻ là ông H.V.N. đã qua đời trước đó; mẹ đẻ cháu là bà P.T.H. bị hại trong chính vụ tai nạn giao thông nêu trên, sau đó cũng đã qua đời, để lại cháu Q. mồ côi cả cha và mẹ. Hiện cháu đang được bác ruột trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng.
Qua xác minh tại địa phương, VKSND khu vực 4 xác định cháu Q. thuộc đối tượng cần được bảo vệ theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội. Tuy nhiên, tại thời điểm xác minh, cháu chưa được hưởng chế độ trợ cấp xã hội theo quy định. Trên cơ sở đó, ngày 28/7/2026, VKSND khu vực 4 đã ban hành Kiến nghị số 01/KN-VKS đối với Chủ tịch UBND xã Kim Đông, thực hiện rà soát và tổ chức thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách trợ giúp xã hội đối với cháu H.N.Q. theo quy định của pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn.
    |
 |
| Cán bộ, Kiểm sát viên VKSND khu vực 4 xác minh hoàn cảnh gia đình cháu Hoàng Nhật Quang tại nơi cư trú. |
Kiến nghị được tiếp thu, thực hiện kịp thời
Ngay sau khi nhận được Kiến nghị của VKSND khu vực 4, UBND xã Kim Đông đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn phối hợp rà soát hoàn cảnh của cháu H.N.Q., đồng thời hướng dẫn gia đình hoàn thiện các thủ tục cần thiết để thực hiện chính sách trợ giúp xã hội.
Qua rà soát cho thấy, mặc dù chính quyền địa phương đã nắm được hoàn cảnh của cháu, nhưng do gia đình chưa cử người giám hộ, người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng theo quy định nên thủ tục để cháu được hưởng chế độ trợ cấp xã hội chưa được thực hiện. Đối chiếu các quy định tại Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội và Nghị định số 76/2024/NĐ-CP ngày 01/7/2024 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, cháu H.N.Q. thuộc diện được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.
Trên cơ sở kiến nghị của VKSND khu vực 4, sự vào cuộc của chính quyền địa phương và sự phối hợp của gia đình, các thủ tục cần thiết đã được khẩn trương hoàn thiện. Ngày 27/8/2026, Chủ tịch UBND xã Kim Đông đã ký Quyết định số 498 thực hiện chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng đối với cháu H.N.Q. và Quyết định số 499 hỗ trợ kinh phí chăm sóc, nuôi dưỡng đối với người trực tiếp nhận nuôi cháu, với tổng mức trợ cấp 750.000 đồng/tháng.
|
 |
| Lãnh đạo VKSND khu vực 4 và UBND xã Kim Đông trao Quyết định hưởng trợ cấp xã hội cho cháu Hoàng Nhật Quang và người trực tiếp chăm sóc. |
Trao quyết định – trao thêm một điểm tựa cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
Sáng ngày 28/8/2026, tại trụ sở UBND xã Kim Đông, VKSND khu vực 4 phối hợp với UBND xã tổ chức trao các quyết định hưởng trợ cấp xã hội và hỗ trợ kinh phí chăm sóc, nuôi dưỡng cho cháu Hoàng Nhật Quang và người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu.
Dự buổi lễ có đồng chí Phạm Như Thảo – Phó Viện trưởng cùng các đồng chí Phó Viện trưởng và cán bộ, Kiểm sát viên VKSND khu vực 4; đại diện Lãnh đạo UBND xã Kim Đông, cán bộ Lao động – Thương binh và Xã hội xã cùng đại diện gia đình cháu Quang.
Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Phạm Như Thảo, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 4 báo cáo tóm tắt quá trình phát hiện, ban hành Kiến nghị và phối hợp giải quyết chế độ cho cháu Quang. Đồng chí nhấn mạnh, đối với trẻ em mồ côi, đặc biệt là những em không còn cha mẹ chăm sóc, mỗi sự quan tâm đúng lúc của các cơ quan chức năng đều có ý nghĩa quan trọng.
“Điều chúng tôi mong muốn không chỉ là cháu Quang được hưởng đúng, đủ chế độ theo quy định của pháp luật, mà quan trọng hơn là cháu cảm nhận được sự quan tâm, sẻ chia của các cơ quan Nhà nước và cộng đồng. Qua vụ việc này, chúng tôi cũng mong rằng những trường hợp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn sẽ tiếp tục được các cơ quan chức năng quan tâm, rà soát và bảo đảm các quyền lợi theo quy định, để không một em nhỏ nào vì hoàn cảnh gia đình hoặc những khó khăn về thủ tục mà bị bỏ lại phía sau”, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 4 bày tỏ.
Thay mặt gia đình, đại diện gia đình cháu Q. cũng gửi lời cảm ơn sâu sắc tới VKSND khu vực 4 và UBND xã Kim Đông đã quan tâm, kịp thời bảo đảm quyền lợi cho cháu, đồng thời hỗ trợ thêm kinh phí để gia đình có điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục cháu.
|
 |
| Cháu Hoàng Nhật Quang gửi thư cảm ơn. |
Xúc động sau khi nhận Quyết định, cháu H.N.Q. đã gửi thư cảm ơn tới VKSND khu vực 4. Trong thư, cháu viết: “Cháu xin gửi lời cảm ơn các cô, các chú ở VKSND khu vực 4 và UBND xã Kim Đông đã quan tâm, giúp đỡ để cháu được nhận trợ cấp hàng tháng. Cháu xin hứa sẽ cố gắng học thật giỏi, chăm ngoan, nghe lời bác, để không phụ lòng các cô, các chú và mọi người đã yêu thương cháu”.
Từ vụ việc của cháu H.N.Q. cho thấy, hoạt động kiểm sát không chỉ dừng lại ở việc phát hiện vi phạm và yêu cầu khắc phục, mà còn có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nhất là những người thuộc nhóm yếu thế trong xã hội. Kiến nghị của Viện kiểm sát đã được UBND xã Kim Đông tiếp thu, tổ chức thực hiện nghiêm túc, kịp thời, qua đó đưa chính sách trợ giúp xã hội đến đúng đối tượng.
Kết quả trên thể hiện rõ mối quan hệ phối hợp giữa Viện kiểm sát – chính quyền địa phương – gia đình, trong đó mỗi cơ quan thực hiện đúng chức năng, trách nhiệm của mình, cùng hướng tới mục tiêu chung là bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em. Việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội đã tạo thêm cơ sở quan trọng để các cơ quan tiến hành tố tụng, chính quyền địa phương chủ động nhận diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của những người thuộc nhóm dễ bị tổn thương, trong đó có trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.