Chủ động triển khai nền tảng quản lý án công ích

Để thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, bên cạnh việc nâng cao năng lực chuyên môn, VKSND khu vực 10 (tỉnh Đắk Lắk) xác định, chuyển đổi số là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng công tác xác minh, thu thập chứng cứ và quản lý hồ sơ vụ việc dân sự công ích.

leftcenterrightdel
 Các cán bộ của VKSND khu vực 10 nhập dữ liệu lên nền tảng quản lý án công ích.

Thực hiện Công văn số 2611/VKSTC-C2 ngày 13/5/2026 của Cục 2 - VKSND tối cao về việc triển khai thử nghiệm nền tảng quản lý án công ích tại các đơn vị được giao thí điểm, VKSND khu vực 10 đã nhanh chóng tổ chức triển khai đến toàn thể công chức, Kiểm sát viên trong đơn vị. Với tinh thần chủ động, trách nhiệm và quyết tâm cao, đơn vị đã hoàn thành việc cập nhật đầy đủ dữ liệu đối với 17 vụ việc phát sinh từ ngày 1/1/2026 đến ngày 14/5/2026, bao gồm toàn bộ thông tin, tài liệu, chứng cứ, văn bản tố tụng, báo cáo đề xuất và kết quả giải quyết lên nền tảng theo đúng yêu cầu của VKSND tối cao.

Từ ngày 15/5/2026, đơn vị phát sinh thêm 1 vụ việc dân sự công ích và đã thực hiện nhập liệu toàn trình ngay từ giai đoạn tiếp nhận thông tin ban đầu, gắn với việc số hóa 100% hồ sơ, tài liệu trong suốt quá trình xác minh, giải quyết. Việc quản lý hồ sơ điện tử không chỉ giúp Kiểm sát viên thuận lợi trong theo dõi tiến độ giải quyết vụ việc, mà còn tạo điều kiện để lãnh đạo đơn vị kiểm tra, giám sát, chỉ đạo nghiệp vụ một cách kịp thời, xuyên suốt và hiệu quả.

Xác định hạ tầng công nghệ là nền tảng quan trọng của chuyển đổi số, thời gian qua VKSND khu vực 10 đã chủ động huy động nhiều nguồn lực để đầu tư, nâng cấp trang thiết bị phục vụ công tác. Ngoài nguồn kinh phí thường xuyên được cấp, đơn vị đã tranh thủ sự quan tâm, hỗ trợ của cấp ủy, chính quyền địa phương, các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp trên địa bàn để sửa chữa, nâng cấp hệ thống máy tính, máy in, máy photocopy đã xuống cấp. Đồng thời, bổ sung thêm máy tính mới và các thiết bị phục vụ công tác số hóa hồ sơ, lưu trữ dữ liệu điện tử.

Đặc biệt, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ theo Nghị quyết số 205, đơn vị đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào hoạt động kiểm tra, xác minh và thu thập chứng cứ. Bên cạnh các phương pháp nghiệp vụ truyền thống, Kiểm sát viên đã sử dụng máy ảnh, thiết bị ghi hình, flycam và các phương tiện công nghệ hỗ trợ để ghi nhận hiện trạng vụ việc, lưu giữ chứng cứ dưới dạng hình ảnh, video và dữ liệu điện tử.

Đối với các vụ việc liên quan đến đất đai, môi trường, lấn chiếm đất rừng hoặc xâm hại lợi ích công xảy ra trên địa bàn rộng, việc sử dụng flycam đã giúp ghi nhận khách quan hiện trạng khu vực vi phạm, xác định chính xác vị trí, diện tích và phạm vi tác động, qua đó nâng cao chất lượng đánh giá chứng cứ và đề xuất hướng xử lý. Toàn bộ dữ liệu hình ảnh, video thu thập được đều được số hóa, lưu trữ và cập nhật lên nền tảng quản lý án công ích, góp phần hình thành hệ thống hồ sơ điện tử đầy đủ, trực quan và dễ dàng khai thác.

Thông qua việc triển khai nền tảng quản lý án công ích, công tác quản lý, theo dõi và giải quyết các vụ việc dân sự công ích tại đơn vị từng bước được chuẩn hóa, bảo đảm tính công khai, minh bạch và khả năng truy xuất dữ liệu nhanh chóng. Đây cũng là tiền đề quan trọng để hình thành cơ sở dữ liệu điện tử phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và tổng kết thực tiễn trong thời gian tới.

Những khó khăn, vướng mắc cần hoàn thiện

Bên cạnh những kết quả bước đầu đạt được, quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết 205 và vận hành nền tảng quản lý án công ích cũng đặt ra nhiều khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

leftcenterrightdel
 Viện trưởng VKSND khu vực 10 chia sẻ về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị quyết 205 và vận hành nền tảng quản lý án công ích với đoàn công tác VKSND tối cao do đồng chí Trần Thế Kính - Vụ trưởng Vụ 9 làm trưởng đoàn.

Thông qua quá trình vận hành thực tế này, VKSND khu vực 10 đã phát hiện một số bất cập, hạn chế của hệ thống cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện để đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn. Cụ thể, tại bước “Tiếp nhận thông tin vụ việc dân sự công ích”, khi lựa chọn nguồn thông tin là cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân cung cấp thì hệ thống bắt buộc phải nhập tên người hoặc tên cơ quan cung cấp thông tin.

Tuy nhiên, trên thực tế có những trường hợp người cung cấp đề nghị được giữ bí mật danh tính hoặc nguồn tin không thể hiện người cung cấp nhưng vẫn xác định rõ địa chỉ, nội dung, hành vi vi phạm và đủ điều kiện để xem xét xác minh, thụ lý. Đối với những trường hợp này, hệ thống chưa có cơ chế xử lý phù hợp nên phát sinh khó khăn trong quá trình nhập liệu.

Tại mục “Lợi ích công bị xâm phạm” và “Nhóm dễ bị tổn thương bị xâm phạm”, hệ thống hiện chỉ cho phép lựa chọn các nhóm thông tin được thiết lập sẵn. Trong khi thực tiễn phát sinh nhiều dạng vụ việc mới hoặc tình huống đặc thù chưa được cập nhật trong danh mục lựa chọn, dẫn đến việc phản ánh đầy đủ tính chất, nội dung vụ việc trên nền tảng còn gặp hạn chế.

Qua quá trình sử dụng, VKSND khu vực 10 cũng nhận thấy chức năng phân quyền người dùng chưa thực sự phù hợp với yêu cầu quản lý hồ sơ điện tử. Mặc dù lãnh đạo đã phân công Kiểm sát viên trực tiếp thụ lý vụ việc nhưng các tài khoản khác vẫn có thể truy cập, chỉnh sửa hoặc cập nhật thông tin hồ sơ.

Ngoài ra, trong quá trình sử dụng, đơn vị còn gặp khó khăn khi thực hiện chức năng cập nhật thông tin tổ chức, cá nhân có liên quan. Một số thời điểm hệ thống chưa cho phép bổ sung đầy đủ dữ liệu về nguyên đơn, bị đơn và những người tham gia tố tụng khác...

Trong quá trình khảo sát việc thực hiện thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích tại VKSND khu vực 10 vào ngày 27/8/2026, đồng chí Trần Thế Kính - Vụ trưởng Vụ 9 và đồng chí Phạm Hoàng Diệu Linh - Phó Vụ trưởng Vụ 9, VKSND tối cao đã trực tiếp trao đổi, giải đáp nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn triển khai Nghị quyết 205 cũng như quá trình sử dụng nền tảng quản lý án công ích. Những ý kiến hướng dẫn này đã giúp đơn vị tháo gỡ nhiều vấn đề thực tiễn, đồng thời cung cấp cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện quy trình nghiệp vụ trong thời gian tới.

Mặc dù còn những khó khăn bước đầu, song kết quả triển khai nền tảng quản lý án công ích tại VKSND khu vực 10 đã cho thấy hiệu quả rõ nét của chuyển đổi số trong việc thực hiện nhiệm vụ mới theo Nghị quyết 205. Việc số hóa hồ sơ, ứng dụng công nghệ trong quản lý dữ liệu, xác minh và thu thập chứng cứ góp phần nâng cao chất lượng công tác chuyên môn. Đồng thời, từng bước thay đổi phương thức làm việc truyền thống, hướng tới xây dựng nền kiểm sát hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn mới.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the


Nguyễn Chính - Nguyễn Chính