leftcenterrightdel
 Hình ảnh Kiểm sát viên Phòng 9 VKSND tỉnh Đồng Tháp tham gia một phiên tòa dân sự.

Trong quá trình thực hiện chức năng kiểm sát việc thụ lý, giải quyết các vụ án dân sự phúc thẩm, VKSND tỉnh Đồng Tháp đã phát hiện một số bất cập trong hoạt động cung cấp tài liệu, chứng cứ phục vụ giải quyết tranh chấp đất đai. Từ kết quả kiểm sát, đơn vị đã ban hành kiến nghị yêu cầu khắc phục vi phạm trong lĩnh vực quản lý đất đai, qua đó góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đặc biệt là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.

Thời gian qua, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Khu vực III - tỉnh Đồng Tháp cơ bản đã phối hợp với Tòa án trong việc cung cấp tài liệu, chứng cứ liên quan đến cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký thế chấp, chuyển nhượng quyền sử dụng đất; qua đó góp phần phục vụ công tác giải quyết các vụ án dân sự, bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai.

Tuy nhiên, qua kiểm sát một số vụ án tranh chấp đất đai, VKSND tỉnh Đồng Tháp nhận thấy vẫn còn tồn tại vi phạm trong việc chậm cung cấp tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án. Việc chậm trễ này đã làm kéo dài thời gian giải quyết vụ án, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự.

Cụ thể, trong vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất; Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn bà Huỳnh Thị Hạnh với các bị đơn là bà Lê Thị Phượng và bà Trần Thị Gấm, Tòa án nhân dân huyện Châu Thành (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 3 - tỉnh Đồng Tháp) đã ban hành quyết định yêu cầu Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Châu Thành cung cấp hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa đất liên quan.

Mặc dù đã nhận được yêu cầu của Tòa án, nhưng quá thời hạn luật định, cơ quan này vẫn chưa cung cấp tài liệu theo quy định. Tòa án đã nhiều lần có văn bản nhắc lại yêu cầu, song trong thời gian dài - hơn 4 năm kể từ ngày nhận yêu cầu - hồ sơ, tài liệu vẫn chưa được cung cấp đầy đủ.

Theo VKSND tỉnh Đồng Tháp, việc không cung cấp tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án là vi phạm quy định tại khoản 3 Điều 106 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, đồng thời làm kéo dài thời hạn giải quyết vụ án, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự.

leftcenterrightdel
 Văn bản kiến nghị của VKSND tỉnh Đồng Tháp.

Đáng chú ý, trong vụ án nêu trên có đương sự là bà Trần Thị Gấm (SN 1957) - thuộc nhóm người cao tuổi. Đây là đối tượng dễ bị tổn thương, cần được quan tâm bảo vệ theo tinh thần của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm giao Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm yếu thế hoặc bảo vệ lợi ích công.

Trên cơ sở đó, VKSND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành Kiến nghị yêu cầu Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Khu vực III - tỉnh Đồng Tháp khắc phục vi phạm và thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về cung cấp tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng.

Theo nội dung kiến nghị, đơn vị được yêu cầu tăng cường công tác quản lý, chỉ đạo thực hiện nghiêm quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về trách nhiệm cung cấp tài liệu, chứng cứ; đồng thời rà soát quy trình tiếp nhận và xử lý yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, phân công rõ trách nhiệm đối với từng cán bộ, công chức nhằm bảo đảm việc cung cấp tài liệu đầy đủ, kịp thời và đúng quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, kiến nghị cũng đề nghị tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nội bộ; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp thiếu trách nhiệm trong việc cung cấp tài liệu, chứng cứ; qua đó góp phần chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương hành chính trong hoạt động quản lý đất đai và phòng ngừa những vi phạm tương tự có thể xảy ra.

Sau khi tiếp nhận kiến nghị, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Khu vực III - tỉnh Đồng Tháp đã có văn bản phản hồi và tiếp thu các nội dung kiến nghị của Viện kiểm sát, đồng thời triển khai các biện pháp khắc phục theo yêu cầu.

Thực tiễn này cho thấy, thông qua hoạt động kiểm sát và ban hành kiến nghị, Viện kiểm sát nhân dân không chỉ kịp thời phát hiện vi phạm trong quản lý nhà nước mà còn góp phần bảo đảm việc giải quyết các vụ án dân sự được thực hiện đúng pháp luật, bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Kết quả bước đầu từ vụ việc cũng là minh chứng cho hiệu quả thực chất của việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội trong thực tiễn. Thông qua hoạt động kiến nghị phòng ngừa vi phạm, ngành Kiểm sát nhân dân tiếp tục khẳng định vai trò chủ động trong bảo vệ quyền dân sự của nhóm đối tượng yếu thế, đồng thời góp phần tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong công tác quản lý đất đai tại địa phương.

Việt An - Trần Điểu