Rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý di tích
Thực hiện Nghị quyết số 205 của Quốc hội, VKSND khu vực 2, tỉnh Sơn La đã tiếp nhận thông tin từ phản ánh của người dân về công tác quản lý, trông coi, bảo vệ và hiện trạng một số hạng mục tại Di tích khảo cổ Mái đá Bản Mòn và Di tích lịch sử Kỳ đài Thuận Châu trên địa bàn xã Thuận Châu, tỉnh Sơn La.
Theo đó, từ ngày 17/7/2026 đến ngày 25/7/2026, Đoàn công tác của VKSND khu vực 2, tỉnh Sơn La do đồng chí Ngô Xuân Vĩnh, Viện trưởng VKSND khu vực 2 làm trưởng đoàn đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức kiểm tra, xác minh thực tế tại Di tích khảo cổ Mái đá Bản Mòn và Di tích lịch sử Kỳ đài Thuận Châu nhằm đánh giá công tác quản lý, bảo vệ, hiện trạng các hạng mục và việc thực hiện các quy định của pháp luật về bảo vệ di sản văn hóa.
    |
 |
| VKSND khu vực 2 phối hợp với UBND xã Thuận Châu kiểm tra hiện trạng các hạng mục tại Di tích lịch sử Kỳ đài Thuận Châu. |
Qua kiểm tra tại Di tích khảo cổ Mái đá Bản Mòn, Đoàn công tác ghi nhận đây là di tích có giá trị lịch sử, văn hóa, khảo cổ quan trọng. Tuy nhiên, công tác quản lý, bảo vệ còn bộc lộ một số hạn chế như việc phân công trách nhiệm chưa cụ thể; hoạt động trông coi chủ yếu dựa vào cộng đồng dân cư; khu vực di tích còn xảy ra tình trạng phát sinh rác thải sinh hoạt, thiếu biển cảnh báo, biển chỉ dẫn và một số mốc giới bảo vệ.
Đáng chú ý, do khu vực di tích chưa được khai quật, nghiên cứu toàn diện nên vẫn tiềm ẩn nguy cơ các tầng văn hóa, hiện vật khảo cổ bị tác động, ảnh hưởng nếu không có biện pháp quản lý, bảo vệ kịp thời.
Đối với Di tích lịch sử Kỳ đài Thuận Châu, Đoàn công tác tiến hành kiểm tra hiện trạng các hạng mục công trình, hệ thống điện, khuôn viên và các công trình phụ trợ.
Kết quả kiểm tra cho thấy một số hạng mục đã xuất hiện dấu hiệu xuống cấp, hư hỏng; công tác vệ sinh môi trường, bảo dưỡng và chỉnh trang cảnh quan chưa được thực hiện thường xuyên, ảnh hưởng đến giá trị và mỹ quan của di tích.
|
 |
| Kiểm sát viên phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra, xác minh tại Di tích khảo cổ Mái đá Bản Mòn. |
Song song với hoạt động khảo sát thực địa, VKSND khu vực 2, tỉnh Sơn La đã làm việc với UBND xã Thuận Châu để kiểm tra, xác minh, thu thập hồ sơ, tài liệu và làm rõ trách nhiệm trong công tác quản lý, bảo vệ hai di tích.
Tại buổi làm việc, Đoàn công tác đề nghị UBND xã cung cấp hồ sơ pháp lý, hồ sơ quản lý, tài liệu liên quan đến công tác bảo vệ, tu bổ, tôn tạo di tích và trao đổi về những tồn tại đã được ghi nhận qua kiểm tra thực tế.
Đại diện UBND xã Thuận Châu thống nhất phối hợp cung cấp hồ sơ, rà soát trách nhiệm quản lý, đồng thời thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc trong giai đoạn chuyển tiếp sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhất là trong việc tiếp nhận hồ sơ, phân định trách nhiệm quản lý và bố trí nguồn lực bảo vệ di tích.
Kết thúc buổi làm việc, UBND xã Thuận Châu thống nhất triển khai ngay các giải pháp trước mắt như: Tăng cường vệ sinh môi trường, lắp đặt biển cảnh báo, đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân trong bảo vệ di tích, đồng thời rà soát, kiểm tra các hạng mục công trình để kịp thời khắc phục những nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn, cảnh quan, các yếu tố gốc của di tích và lợi ích công được pháp luật bảo vệ.
|
 |
| Kiểm sát viên xác minh hiện trạng tại Di tích khảo cổ Mái đá Bản Mòn. |
Trên cơ sở kết quả kiểm tra thực tế, làm việc với UBND xã Thuận Châu, ngày 28/7/2026, VKSND khu vực 2, tỉnh Sơn La đã ban hành kiến nghị đối với Chủ tịch UBND xã Thuận Châu có biện pháp khắc phục, phòng ngừa vi phạm pháp luật trong công tác quản lý, bảo vệ di tích và bảo vệ môi trường với các nội dung sau:
Rà soát, kiện toàn công tác quản lý đối với Di tích khảo cổ Mái đá Bản Mòn và Di tích lịch sử Kỳ đài Thuận Châu; phân công rõ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm quản lý, bảo vệ, trông coi di tích; đối với nội dung vượt thẩm quyền, kịp thời báo cáo, đề xuất cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.
Phối hợp với cơ quan chuyên môn rà soát hồ sơ, hiện trạng sử dụng đất, xác định phạm vi bảo vệ di tích; đề xuất cắm, khôi phục mốc giới, lắp đặt biển báo, biển nội quy; tăng cường kiểm tra, tuyên truyền, kịp thời phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý các hành vi lấn chiếm, xâm hại di tích theo quy định của pháp luật.
Thực hiện bảo quản thường xuyên, chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường tại các di tích; tổ chức kiểm tra định kỳ, sửa chữa các hạng mục hư hỏng thuộc thẩm quyền và kịp thời báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền thực hiện việc bảo quản, tu bổ, phục hồi đối với các hạng mục xuống cấp.
Chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí kinh phí và đề xuất nguồn lực để thực hiện công tác quản lý, bảo vệ, cắm mốc giới, bảo quản, tu bổ và phát huy giá trị di tích; trường hợp vượt khả năng cân đối ngân sách địa phương, kịp thời đề nghị cơ quan có thẩm quyền hỗ trợ theo quy định.
Tăng cường công tác kiểm tra, phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ di sản văn hóa, nâng cao ý thức của Nhân dân trong việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị các di tích trên địa bàn.
UBND xã Thuận Châu tiếp thu kiến nghị
Sau khi nhận được kiến nghị, UBND xã Thuận Châu đã có báo cáo số 619/BC-UBND gửi VKSND khu vực 2 về việc khắc phục phòng ngừa vi phạm trong công tác quản lý, bảo vệ di tích trên địa bàn.
Theo đó, UBND xã đã chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội tham mưu đầy đủ các văn bản liên quan đến quản lý, bảo vệ các khu di tích trên địa bàn. Giao Phòng Văn hóa - Xã hội thực hiện quản lý các khu di tích đúng theo quy định phân cấp, phân quyền chính quyền địa phương 2 cấp.
Tuân thủ quy định của pháp luật về di sản văn hóa, đất đai, xây dựng, môi trường và các quy định khác có liên quan; bảo đảm giữ gìn tính nguyên gốc, tính xác thực và tính toàn vẹn của di tích; mọi hoạt động tu bổ, tôn tạo, phục hồi, khai quật khảo cổ hoặc xây dựng công trình trong khu vực bảo vệ di tích phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định của pháp luật.
Đồng thời kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát huy giá trị di tích; bảo đảm lợi ích của Nhà nước, cộng đồng và người dân; khuyến khích sự tham gia của cộng đồng, các tổ chức và cá nhân trong công tác bảo vệ và phát huy giá trị di tích theo quy định của pháp luật.
|
 |
| VKSND khu vực 2 làm việc với UBND xã Thuận Châu. |
UBND xã đã giao Ban Quản lý các thôn, bản: Sau khi được giao trông coi và bảo vệ, Ban quản lý các thôn, bản có di tích thực hiện trông coi, bảo vệ, thường xuyên vệ sinh khu vực di tích, hướng dẫn khách tham quan thực hiện nội quy; phối hợp tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống, nghiên cứu khoa học, tham quan, trải nghiệm theo quy định.
Bên cạnh đó, tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao ý thức bảo vệ di tích, không tự ý tác động làm thay đổi hiện trạng khu di tích. Kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm, nhắc nhở, ngăn chặn; báo cáo UBND xã, phối hợp Công an xã xử lý theo quy định. Đảm bảo không để xảy ra các hành vi lấn chiếm đất di tích, phá hoại công trình, tự ý xây dựng; đào bới, khai thác trái phép, các hành vi khác làm ảnh hưởng đến giá trị di tích...