Kiến nghị cấp Giấy khai sinh cho 3 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt

Kiểm sát viên VKSND Khu vực 13 đang kiểm tra thông tin tại cơ sở.

Trong quá trình triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, VKSND Khu vực 13 tỉnh Đồng Nai đã chủ động rà soát các vụ việc phát sinh từ thực tiễn đời sống, nhất là những trường hợp liên quan trực tiếp đến quyền cơ bản của trẻ em.

Qua kiểm tra, xác minh tại Trường Tiểu học Thanh Bình B, xã Thiện Hưng, đơn vị phát hiện có 3 trường hợp học sinh chưa được cấp Giấy khai sinh, gồm cháu Nguyễn Văn Hoàng, sinh ngày 01/01/2014; cháu Nguyễn Thị Say, sinh ngày 01/01/2013 và cháu Nguyễn Thị Thảo, sinh ngày 01/01/2016.

Theo kết quả xác minh, cha mẹ của các cháu là người Việt kiều Campuchia, về Việt Nam sinh sống tại ấp Thanh Thủy, xã Thiện Hưng từ năm 2022 đến nay và đã được cấp chứng nhận Căn cước công dân tạm thời có thời hạn 2 năm. Dù nhà trường đã tạo điều kiện cho các cháu đến lớp, việc chưa có Giấy khai sinh vẫn gây không ít khó khăn trong công tác quản lý học sinh cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến việc tiếp cận các quyền lợi hợp pháp của trẻ em.

Không có Giấy khai sinh đồng nghĩa các cháu chưa thể tham gia bảo hiểm y tế, đồng thời gặp trở ngại trong việc xác lập đầy đủ quyền nhân thân, quyền dân sự theo quy định pháp luật. Đây là những vấn đề tưởng chừng chỉ nằm ở thủ tục hành chính, nhưng trên thực tế lại tác động lâu dài đến quá trình học tập, chăm sóc sức khỏe và tương lai của trẻ nhỏ.

Căn cứ Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Trẻ em năm 2016 và Nghị quyết số 205/2025/QH15, VKSND Khu vực 13 xác định 3 trường hợp nêu trên thuộc nhóm cần được quan tâm, bảo vệ kịp thời. Nếu chậm tháo gỡ, quyền và lợi ích hợp pháp của các cháu sẽ tiếp tục bị ảnh hưởng.

Từ đó, VKSND Khu vực 13 tỉnh Đồng Nai đã ban hành văn bản kiến nghị Chủ tịch UBND xã Thiện Hưng chỉ đạo các cơ quan, ban ngành, tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn khẩn trương xác minh, thu thập thông tin, hoàn thiện hồ sơ để thực hiện việc cấp giấy khai sinh cho 3 cháu nêu trên. Đồng thời, đơn vị cũng đề nghị địa phương tiếp tục rà soát các trường hợp chưa được đăng ký khai sinh trên địa bàn để kịp thời giải quyết, bảo đảm quyền nhân thân và quyền dân sự của người dân theo đúng quy định.

Điểm đáng chú ý là kiến nghị lần này không chỉ dừng lại ở việc tháo gỡ cho 3 trường hợp cụ thể, mà còn hướng tới yêu cầu rà soát rộng hơn trong cộng đồng dân cư. Đây là cách làm chủ động, phòng ngừa từ sớm, tránh để những trẻ em khác rơi vào tình trạng đi học nhưng thiếu giấy tờ hộ tịch, hạn chế quyền lợi cơ bản.

Từ những vụ việc gần gũi như một tờ Giấy khai sinh, có thể thấy Nghị quyết số 205/2025/QH15 đang từng bước phát huy hiệu quả trong thực tiễn. Vai trò của Viện kiểm sát không chỉ xuất hiện trong hoạt động tố tụng tại tòa án, mà còn hiện diện ở những nỗ lực bảo vệ quyền trẻ em, bảo vệ nhóm yếu thế ngay từ cơ sở.

Khi một đứa trẻ được bảo đảm quyền được khai sinh đúng pháp luật, đó không chỉ là hoàn tất một thủ tục hành chính, mà còn là mở ra cánh cửa để các em tiếp cận đầy đủ quyền học tập, chăm sóc y tế và những cơ hội phát triển bình đẳng trong tương lai.